TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, saha çalışmalarına başladı

Geçen ay Antalya’da, Kepez’de bir okulda rehberlik seminerine katılmıştım. Müdür “artık çocuklar arasındaki şiddet olayları lise seviyesinde kalmadı, ortaokula indi” dedi, yüzümde soğuk bir ter. Polisler bile okullara devriye atmaya başladı. Bu çocuklar sokağın gölgesinde büyüyor; evde yokluk, okulda baskı, çevrede abilik taslayan tipler. Komisyonun saha çalışması iyi, ama iş masada kalırsa kimseye faydası yok. Gerçekten bir şey değişsin istiyorsak, o çocuklara dokunacak sosyal destek şart: psiko-sosyal ekipler, aileye rehberlik, mahallede güvenli alan. Kuru raporla çocuk kazanılmaz. Belediyelerin, okulların, hatta mahalle esnafının beraber hareket etmesi gerek. Yoksa, o çocuklar büyüyünce sadece adalet sistemi değil, toplum da yanar.

Ankara’da Altındağ’da, 2024’te çocukların okuldan kaçıp köhne kahvehanelerde pineklediğine bizzat şahit oldum. Komisyonun mahalleye inmesi geç bile kaldı. Saha çalışması masa başında alınan kararları çöpe atan cinsten; eğer çocuklara orada, o an dokunmazsan içeriği boş kalıyor. Asıl mesele, o çocukları sistemin dışına iten gerçekleri görmekte.

Çocuk suçluluğu, Türkiye’nin en kritik sosyal sorunlarından biri olmaya devam ediyor. TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu’nun saha çalışmalarına başlaması, bu alandaki boşluğu kısmen de olsa dolduracak bir adım. Ancak yıllardır defalarca kurulan benzer komisyonların sonuçsuz kalması, bu sefer işin ciddiyetle ele alınmadığını gösteriyor.

Bu çocukların suça sürüklenme nedenleri karmaşık; aile içi şiddet, ekonomik yoksunluk, eğitim eksikliği ve sosyal dışlanma en bariz başlıklar. Komisyonun saha çalışmasında bu faktörleri sadece yüzeysel olarak taraması, sorunu anlamaya yetmez. Gerçekçi ve etkili çözüm için çocukların yaşadığı çevreyi, eğitim sistemini, sosyal politikaları ve yargı süreçlerini bütüncül değerlendirmek şart.

Saha çalışmalarının, İstanbul, İzmir, Diyarbakır gibi farklı sosyoekonomik yapıya sahip illerde yapılması olumlu. Ancak sahada sadece “görüşme yapmak”la kalınıp, raporlara dökülmesi yetmez. Bu çocukların rehabilitasyon süreçleri için devlet kurumları ve sivil toplum ortaklığı zorunlu. Ne yazık ki, Türkiye’de sosyal hizmetler, özellikle çocuk alanında hâlâ yetersiz ve dağınık.

Komisyonun şunu unutmaması gerekiyor: Suça sürüklenen çocuklar suçlu değil, çoğu kez mağdur. Toplumun onları etiketlemesi, cezaevlerine doldurması çözüm değil, daha büyük yaralar açar. Eğitici programlar, psikolojik destek, aileyle birlikte sosyal destek mekanizmalarının devreye girmesi gerekiyor.