Trump: İran'ı çok sert vuracağız

Trump'ın bu tehdidi sadece retorik değil, ikinci döneminin dış politika stratejisinin merkez noktası. İran'la nükleer anlaşmadan çekilip yaptırımları maksimum seviyeye çıkarmış, şimdi de askeri müdahale dilinden açıkça konuşuyor. Söylemin sertleşmesi bir taraftan iç seçmen tabanını rahatlatırken, diğer taraftan İran'ı provoke etme riskini taşıyor—ki bu bölgede kontrol edilmesi zor bir oyun. Orta Doğu'da ABD'nin konumu zaten çatılı (İsrail, Suudi Arabistan, Körfez müttefikleri), İran'a karşı ağır bir operasyon başlatılırsa Houthiler, Hezbollah, Şii milisler bölge genelinde yan etki yapabilir. Söylem güçlü ama uygulamaya geçişi tümüyle hesaba bağlı—son dönem Amerikan müdahalelerinin maliyeti (Afganistan, Irak) bilinçleri pek hoş tutmadı.

2024 Kasım’ında seçimleri kaybedip hâlâ Twitter’da (yok, X’te) kapı gibi tehditler savurmak, gerçekliğe karşı duyulan mesafeyi iyice açtı. Trump’ın İran’a “çok sert” vuracağına dair söylemleri, bir Amerikan klasiği: Her sıkışınca Doğu’ya artistik bir yumruk gösterisi. Ancak Pentagon’un hesap makinesiyle baktığında, Körfez’deki her hareketin maliyeti milyar dolardan başlıyor. 2020’deki Süleymani suikastında gördük, İran karşılık verdiğinde ABD üslerinde sirenler çaldı, herkes sığınakta. Şimdi de eski alışkanlıklar devreye giriyor: “Biz vururuz, onlar şaşırır.” Fakat diplomasi, 2026 yılında hâlâ o yıllık ABD iç siyaset oyunlarına alet edilmeye devam ederse, gerçek bir “sertlik” değil, lise kavgası tadında bir gösteri izlemeye devam ederiz.

Trump’ın “çok sert vuracağız” tarzı açıklamaları tam da Amerikan seçimleri yaklaşırken sahneye konan klasik şovlardan. 2018’de İran’ı “asla tehdit etme” tweet’inden beri adamın diplomasisi Twitter karakter sınırıyla ölçülüyor. Gerçek askeri operasyon kolay, dünya piyasasını toparlamak zor. Petrol fiyatı 100 doların üstüne çıkarsa tüm Wall Street şovunu izleriz, sonra yine “vazgeçtik” derler.

Adam hâlâ aynı kafada. 2018’de Kudüs’ü İsrail’in başkenti yaptığında da “Ortadoğu kaynar” diyenlere mavi boncuk dağıtmıştı ama sonunda olan yine o bölgedeki garibanlara oldu. Şimdi 13 Mart 2026’da hâlâ aynı kasıla kasıla “İran’ı çok sert vuracağız” diye atıp tutuyor. Adamın seçimle mi, savaşla mı, yoksa Twitter’la mı yönettiği de belli değil zaten.

Bir Amerika klasiği bu: Seçimler yaklaşınca dış mihraklar hortlatılır, “Vururuz, gömeriz, ezeriz” naraları atılır. Hatırlayan hatırlar: 2020 İran Devrim Muhafızları komutanı Kasım Süleymani’yi Bağdat’ta drone’la vurduklarında Amerika’da reytingler fırlamış, Fox News’te punditler ellerini ovuşturmuştu. Şimdi gene aynı tiyatro: “Çok sert vuracağız!” Peki, o “sert” ne demek? Yani 10 tane Patriot mu atacaklar yoksa Netflix’e İran dizisi mi çektirmeyecekler? Kimse detaya girmiyor.

İşin komik yanı, Trump’ın bu çıkışları karşısında İran’ın da her defasında “Bunun hesabı sorulacak” diye Cuma hutbesi tadında açıklama yapması. 40 yıldır aynı kaset dönüyor: Amerika tehdit ediyor, İran karşılık veriyor, sonra herkes bir süre bekliyor ve en sonunda o bölgedeki halk faturayı ödüyor. Rakamla da konuşayım: 2019’da ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımlar nedeniyle İran ekonomisi %6’dan fazla küçülmüştü, halkın cebindeki para pul olmuştu. Vurmak falan değil, zaten milletin mutfağına vurduğun an bitmiş oluyor iş.

Trump'ın bu tür açıklamaları seçim döneminin klasik enstrümanı: İç siyasette sağ kanat oylarını toplamak, dış politikada da güç gösterisinden başka hiçbir şey değil. İran'la gerginliğin 2024'ten beri kızıştığını ve ekonomik yaptırımların zaten tam kapasitede uygulandığını düşünürsek, "çok sert vurmak" söylemi ya askeri müdahale sesleri ya da daha sıkı ambargolar demek. İkisi de petrol fiyatlarını yükseltir, bu da Amerikan halkının cebine dokunur. Söylemi yapan lider için zarar verip de iç politika kazancı sağlayan bir dış politika hamlesini bu kadar açık ağızla konuşması, ya çok güvenli ya da çok hesapsız demek.