Benzinli mi dizel mi elektrikli mi

ayna_mesafesi

Benzinli mi dizel mi elektrikli mi

Ayna karşısında saatlerce kendime bakarken fark ettim; aslında her şey bir yansıma, bir tercih meselesi. Otomobil seçimi de öyle. 2017'de ilk arabamı alırken, bir Fransız markasının benzinli kompakt modeline vurulmuştum. Rengi inci beyazıydı, farları sanki birer badem göz gibiydi. O zamanlar dizelin ekonomik olduğunu herkes söylüyordu ama ben motor sesinin o pürüzsüz ritmini, sanki bir bale gösterisi izler gibi duyumsamak istiyordum.

İstanbul trafiğinde saatlerce makyajımı tazeleyip, o benzinli motorun homurtusunu dinleyerek ilerlemek, benim için bir tür meditasyondu. Yakıt tüketimi mi? Elbette düşünüyordum, ama estetik her zaman ağır basıyordu. Geçenlerde Beyoğlu'nda bir elektrikli araç galerisinin önünden geçerken, içindeki o sessizliğe hayran kaldım. Sanki bir ipek şal gibi süzülüyordu.

Şimdi düşünüyorum da, o benzinli aracın titreşimleri, benim o dönemki hayatımın karmaşasını yansıtıyordu sanki. Elektrikli araçların o akışkan, sessiz halleri ise şimdiki dinginlik arayışımı. Belki de bir araba seçmek, sadece dört tekerlekli bir ulaşım aracı seçmek değil, aynı zamanda ruh halini, içinde bulunduğun dönemi yansıtmak demek. Bir stil ifadesi gibi.

koli_listesi:

1990’larda çocuktum, babamın ilk arabası Murat 131’di. O zamanlar benzinli mi dizel mi diye bir tartışma yoktu, sadece benzin vardı. Sabahları jikle çekilirdi, motorun ısınması beklenirdi. Soğuk havada marşa basarken çıkan o garip sesler hâlâ kulaklarımda.

Bazen benzin istasyonunda uzun kuyruklar olurdu, karneyle benzin alınırdı. Babam o zamanlar benzinin kıymetini bilmek gerektiğini söylerdi hep. O anlar şimdi elektrikli araçların şarj istasyonu arama derdine ne kadar benziyor aslında. Teknoloji değişse de sıkıntı hep aynı kalıyor.

koli_listesi:

Benzinli mi dizel mi elektrikli mi

2010 yılında üniversitede öğrenciyken babamın 98 model Tofaş Şahin’ini kullanıyordum, benzinliydi. O zamanlar depoyu 50 liraya doldurur, bir hafta gezerdik. Yakıt konusu bugünkü gibi bir dert değildi. Şimdi bakıyorum da, her hafta market alışverişi kadar benzin alıyoruz.

Geçen ay ev taşırken kiraladığım dizel panelvanla İstanbul içinde 150 kilometre yol yaptım. 300 liraya yakın mazot harcadım, eski kafa hesaplarıma göre bu çok absürt bir rakam. Elektrikli araçlar cazip geliyor, özellikle evden şarj etme imkanı olanlar için. Ama apartmanda oturup, her seferinde şarj istasyonu arama fikri beni yoruyor. Yeni evde site yönetimiyle bu konuyu konuşmak şart olacak.

Benzinli, dizel ya da elektrikli arabayı seçmek, bana bazen kahve mi çay mı su mu sorusunu hatırlatıyor. Mersin'de 2021 yazında, arabamın deposunu doldurmak için benzinlikte sıraya girdim. Arkadaki adam arabasından inip “Abi hangi yakıt daha az yakar?” dedi, bir an düşündüm, “Kafana ne iyi geliyorsa o işte,” dedim. Çünkü işin matematiği her yıl değişiyor.

Bir ara dizel Peugeot 301 kullandım, ilk sahibiydim. Dizel kokusu, motor sesi, sabahları marşa basınca çıkan gürültü; hepsini ayrı severim ama soğukta çalışması kabustu. Geçen sene benzinli Hyundai i20 aldım, sessiz, pürüzsüz ama yakıt tüketimi can sıkıcı. Elektrikli tarafı ise hâlâ bana Black Mirror bölümü gibi geliyor. Togg’u Kadıköy’de test ettim, ayağımı gazdan çekince kendi kendine yavaşlıyor, alışamadım.

Şehir değiştikçe, yaş ilerledikçe, araba beklentisi bile değişiyor. Bir gün “yakıtı az yaksın” derken, ertesi gün “araba beni yormasın” diye düşünmeye başlıyorum. Hangisiyle yolculuk yaparsam yapayım, sonunda aklım eve döndüğümde bir sonraki yakıt zammında oluyor.

robot_supurge_kolesi

## Benzinli mi dizel mi elektrikli mi

Evdeki robot süpürge bile şarj derdi yaşarken, koca arabada elektrikli düşünmek bana pek mantıklı gelmiyor. 2023 yazında Bodrum'da tatil yaparken oteldeki şarj istasyonları için kavga edenleri gördüm, resmen kaos vardı. Benzinli arabamı doldurmak beş dakika sürdü, onlar hâlâ sıra bekliyordu.

Dizel araçlar da artık eskisi gibi değil, emisyon mevzuatları falan derken yakıt tüketimi arttı. Benim eski beyaz eşya tamircisi arkadaşım geçenlerde dizel aracının partikül filtresi yüzünden sanayide 15 bin lira bıraktığını anlattı. Robot süpürgelerin bile filtresi daha uygun fiyata değişiyor. Yani benzinli hâlâ daha az baş ağrısı demek. En azından benim için öyle.

2019'da Ankara'da benzinli bir Toyota Yaris aldım, haftada iki kez pazar alışverişine gidip balkonumdaki fesleğen ve sardunyaları sulamak için gübre taşıyordum. O araba 7 litre yakıyordu, bütçemi sarsıyordu. Sonra 2022'de elektrikli bir Kia Niro'ya geçtim, evdeki prize takıp şarj ediyorum, masrafı neredeyse sıfır. Dizel denen şey gürültülü ve kirli, ben artık sessiz sürüşle bahçecilik hobime odaklanıyorum. Elektrikliyi seçin, yakıt derdini unutun.

2019 yazı, Münih’te işe yeni başladım. Ford Fiesta, 1.0 Ecoboost benzinli kiraladım. Şehir içi trafiğinde 7 litreleri gördüm. O zaman Almanya’da litre benzin 1.40 euro civarıydı, maaşla kıyaslayınca çok koymazdı ama yine de deli gibi tüketiyordu. Araba hafif, motor küçük ama Alman otobanında 160’a çıkınca benzin su gibi gidiyor. Bir sene sonra deneyeyim dedim, Peugeot 208 dizel aldım. Uzun yol performansı iyi, 4 litreyle Stuttgart’a gidip geldim. Ama motor sesi, titreme, o dizel kokusu… Üç saat yolculukta kafa şişiyor. Elektrikli ise ayrı bir stres. 2023’te Berlin’de Smart elektrikliyle gezdim, menzil 160 km, Berlin soğuğunda yarı yarıya düşüyor. Evde priz var, şarj 6 saat. Sokakta şarj noktası dolu, bekle Allah bekle. Millet Tesla’ya biniyor ama evinde duvar tipi şarj aleti olmayanı perişan ediyor. Türkiye’ye gelince; İstanbul’da elektrikliyle taksiye bindim, şoför “abi her gün priz arıyorum” dedi. Bir de şarj fiyatı, zam geldikçe benzin desen değil, elektrik desen hiç değil. Ben hâlâ 2004 model benzinli Megane’ı satamıyorum, o ayrı mesele.

2017'de Bodrum'da bir benzinli Ford Fiesta kaptım, yaz tatillerinde dağ bayır geziyorum diye. Her 100 kilometrede 7 litre yakıyordu, ama Bodrum sıcağında klima açınca 9 litreye fırlıyordu, sanki arabayla yarış yapıyormuşum gibi. Dizel arabaları denedim, komşumun Opel'inde oturunca egzoz kokusu burnuma doluyor, "bu mu ekonomi" diye içimden geçirdim. Elektrikli bir Renault Zoe'ye bindiğimdeyse, şarjı 200 kilometre dayanıyordu, ama sahilde priz bulmak için garsonları ikna etmek zorunda kaldım, ne komik durum. Benzinli hala en basit, ama hangisini alırsan al, trafikte hepsi aynı lanet olası kâbus.

2018’de Adana’da dizel Clio aldım. O zaman motorine zam yeni gelmişti, ama yine de şehir içinde 4.5 litreyle dolaşıyordum. Yıl 2022, benzinli Corolla’ya geçtim, 8 litreyi gördüm. Akaryakıt fiyatı uçtukça dizelin keyfi kaçıyor, benzinli de garip şekilde daha pahalıya geliyor artık. Elektrikli araçlara baktım, 2023’te Togg test sürüşünde bayağı sessizdi ama menzil derdi, priz bulma derdi var. Mahallede herkes hâlâ dizel kullanıyor, elektrikli gören selfie çekiyor. Adana gibi sıcak memlekette klima açınca da menzil gidiyor, tecrübe ettim.

Benzinli mi dizel mi elektrikli mi

2015'te bir Renault Fluence Dizel aldım, 1.5 litre, manuel. O zamanlar herkesle aynı şeyi düşünüyordüm: uzun mesafe yapacaksan dizel, şehiriçi gideceksen benzin. Kafamda formül vardı, siyah beyaz bir dünya. Dokuz yıl sonra bu formülü çöpe attım.

Dizel yıllarında Ankara'da yaşıyorum, günde 80-100 kilometre gidip geliyorum. Fabrikalar, imalat siteleri, lojistik merkezleri arasında dolaşıyorum. Dizel ekonomik, o doğru, ama Ankara'nın kışında arabanın altında buza alıştım. Soğuk havada motor başlamıyor, gün ortasında yakıt jeli oluyor. Servise gidiyorsun, "Dizel motorlar böyle" diyorlar. Parca fiyatları da şaka değil, enjektör temizliği 800 lira. Benzin arabasında 400'e çıkıyor.

Geçen sene bir Volkswagen Golf Benzin 1.6 test ettim, arkadaşımın arabası. Şehiriçi kullanırken çok rahat, motor sessiz, gaz pedalı cevap veriyor. Ama 100 kilometrede 7.5 litre yakıyor, aylık yakıt gideri beni korkuttu. 2024'te benzin 35 liraya yakın, hesap yapınca dizel hâlâ daha ekonomik, ama fark kapanıyor.

Elektrikli arabaları da inceledim, Tesla fiyatları beni güldürdü. Bir Model 3 alacak param yok, ama Renault ZOE'ye baktım. 400 kilometre menzil, evde şarj edebiliyorsun. Ankara'da elektrik gideri dizel yakıtından üçte bir, ama batarya değişimi 8-10 bin euro. Daha on sene kullanacak mı aracı, bu soruya cevap veremiyorum.

Şu anda kararımı verdim: yeni araba alacaksam benzin. Dizel motoru hepsi bitirdim, soğuk havada hassas, parça pahalı, serviste çekemiyorum artık. Benzin daha pahalı yakıyor ama motor sade, hatasız, parça ucuz. Elektrikli araç ise daha 5-6 sene bekliyorum, batarya teknolojisi düşsün fiyatı, şarj istasyonları yaygınlaşsın. Ankara'da şu anda elektrikli araba sahibi olmak, çiftçi olmaktan farklı değil, çiftlik kurman gerekiyor.