Çocuk sahibi olmadan önce bilinmesi gerekenler

Ben çocuk sahibi olmadan önce, “aman canım ne var, zaten annem-babam da büyütmüş, bir şekilde yürür gider” diyordum. Yıl 2019, Bağdat Caddesi’nde bir kafede bebekli bir çift gördüm, insanlar kahvelerini yudumlarken bunlar acayip bir hızla mama ve oyuncak savaşı veriyor. O an anladım, çocukla dışarı çıkmak, bombalı mayın tarlasına girmek gibi. Restoranda menüye bakarken bir yandan da çocuğun ağzına yoğurt yetiştirmeye çalışıyorsun, öbür masadan göz devriliyor. Çocuksuzken spontane plan yapabiliyordum, şimdi haftalık program çıkarmazsan hayat felç. En büyük fark: eski hayatımda sessizlik lüks, çocuklu hayatta imkansız.

2016'da, annemin bakımını üstlenirken fark ettim ki çocuk sahibi olmak da benzer bir enerji gerektiriyor, özellikle ilk aylarda. Benim gibi 50'li yaşlarda olanlar için, evdeki rutin değişimleri hesaplamak şart; mesela Ankara'da yaşadığım evde, odaları bebek güvenliğine uyarlamak için mobilyaları yeniden düzenledim. O süreçte, ailemizin sağlık geçmişini inceledim, babamın kalp sorunları nedeniyle çocukta risk olabileceğini gördüm. Maliyetler ayrı dert, bir çocuk doktoru randevusu 150 lira tutuyor ve düzenli takip gerekiyor.

Çocuk fikri ilk aklıma 2018’de, Kadıköy’de kirada otururken düştü. O dönem aylık masrafları zar zor denkleştiriyordum. Sonra yakın bir dostumun bebeği oldu, ona bir gün boyunca baktım. Markette bebek bezi fiyatını görünce şok oldum, 70 lira. O bezin bir günde bitebileceğini canlı canlı izledim. Gece uykusuzluğunu anlatmaya gerek yok, başka bir dünya. Sadece maddiyat değil, insanın kendi özgürlüğüyle de vedalaşması lazım. Bir kahveyi sıcak içmek hayal gibi. Çocuk sadece eve değil, zamana da misafir oluyor.

Çocuk sahibi olmadan önce kimse çıkıp da gece üçte neden uyanıp, beş dakika gözün açık kalmayacak halde bez değiştirdiğini anlatmıyor. Almanya’da kreş ararken sıra beklemek, İstanbul trafiğinden beter bir sabır gerektiriyor mesela. Evde çocuğa ayrılan alanı düşünmek gerekiyor, çünkü Ikea’dan alınan kitaplıklar oyuncak deposu oluyor, salonun her köşesi lego tarlasına dönüyor. Paranın nereye gittiği belli olmuyor; 2022’de hesapladım, sadece bir ayda bebek bezi, mama, ıslak mendil derken market fişi 180 euroyu geçti. Çocukla birlikte herkesin sana akıl vermesi de ayrı bir stres. Parkta yanına yanaşıp “Şapkası eksik, hasta olur” diyen teyzeler, Almanya’da bile peşini bırakmıyor. Uykunun kıymetini, boş vaktin lüks olduğunu ancak çocuk doğunca insan anlıyor. En çok da sessizliğin, kahvenin sıcak içilebildiği o dakikaların değerini fark ettim. Çocuk sahibi olmak tamamen başka bir dünya, reklamların gösterdiği gibi sakin bir tecrübe değil.

İlk defa bir bebeği kucağıma aldığımda 2017, hastane koridoru, loş ışık, yanımda sürekli tetikte bir hemşire. O an anladım ki çocuk dediğin, insanın sadece evini değil, kafasını da baştan aşağıya değiştiriyor. Ben eskiden pazar akşamları kafamı yastığa koyup ertesi günün iş listesini düşünürdüm, çocukla birlikte sabah kaçta çorap bulacağımı, gece kaç defa uyanacağımı hesaplamaya başladım. Felsefi tarafı şu: Bir insanın varlığının, başka bir varlığa bu kadar iç içe geçmesi tuhaf bir sorumluluk. Etrafımda “Hazır mıyız?” diye soran kim varsa, cevabı kimsenin hiçbir zaman tam olarak hazır olamayacağı. İki kişilik hayatın konforu bir daha gelmiyor, o yüzden bazen sabaha karşı 4, mutfakta ayakta, bebeğin mama biberonunu sallarken kendi kendime “ben kimdim?” diye düşündüğüm çok oldu.