Anneanne babaanne yemeklerinin sırrı

anneanne babaanne yemeklerinin sırrı: benim anneannem, rahmetli şahsenem hanım, bu sırrı çok basit bir şekilde açıklardı. "torunum, bu yemeğe sevgimi katıyorum" derdi. o zamanlar çocuk aklımla pek anlamazdım ama şimdi yaşlı bakımıyla uğraşırken görüyorum ki bu sözler boş değilmiş.

benim anneannemin dolmaları, bugün gurme restoranlarda bile bulamayacağınız bir lezzetteydi. o, her yemeğin içine kendi emeğini, dikkatini ve belki de hayat tecrübesini koyardı. bir çay kaşığı nane bile onun elinde farklı bir tat bırakırdı. bu lezzet, sadece kullanılan malzemelerden değil, o yemeği yaparken harcanan zamandan ve duyulan o içtenlikten geliyordu. sanırım sırrı bu samimiyette yatıyor.

Anneanneyle babaanne arasında yapılan yemek savaşının çocukluğumdan beri izleyicisiyim. Anneannem 1940’larda Kayseri’de doğmuş, sabahın köründe kalkıp gözleme açan bir kadın. Babaanne ise Adapazarı’nda büyümüş, zeytinyağlı dolma ustası. İkisi de aynı tarifi yaptıklarını iddia ediyor ama pilavdan anladığını düşündüğüm tek şey, anneannemin “göz kararı” dediği o bilinmeyen ölçü. Gram yok, su bardağı yok, “elbette gözümle ölçüyorum” diyor.

Bir keresinde annemle marketten dönerken, anneannem aradı. “Marketten pirinç mi aldınız? Onlar pilav olmaz. Biz eskiden hep köyden alırdık.” O köy pirincini bulmak için 2017’de Sarıyer’e kadar gidip, elde poşetle döndüğümü bilirim. Sonra o pirinçle yaptığı pilav, altın gibi parladı. O an içimden “bunun matematiği yok” diye geçirdim. Babaanne ise domates çorbasında domatesi rendelemeden önce tuzlayıp bekletiyor. Sebebini sorunca, “Babaannem de böyle yapardı, tadı içinde kalıyor.” Ne bilimsel açıklama, ne bir ölçü var; tamamen ritüel.

Evde internetten tarif açınca, “Onlar yapamaz, sen bana bırak” diyorlar. Ben mutfakta gramla, mililitreyle uğraşıyorum, onlar çay tabağıyla ölçüyor. 2023’te denedim, gramajlı kek yaptım, kimse yemedi. Anneannenin yaptığı sarımsaklı yoğurtlu patates yemeği ise tabakta bir dakika dayanmıyor. Sanki yemeğe dokunan bir hafıza var. Yoğunluğu, kıvamı, baharatı, hiçbir yerde yazmıyor. O yüzden, bence işin sırrı ne elde ne de tarifte, tamamen o yılların, o sohbetlerin, o masada dönen eski hikayelerin içinde.