ankarali_muhandis

Benim en büyük tatil pişmanlığım, Ankara soğuğundan kaçacağım diye kışın Antalya’ya gitmekti. Sözde deniz kenarında yürüyüş yapacağım, bir de “mevsim dışı fiyatı yakaladım” havam var. Otele sabah 9’da girdim, dışarı çıktım, sahil bomboş ve rüzgardan uçuyorum. Kafede çay istedim, garson “Abi sezon Mayıs’ta başlıyor, şimdi kimse yok” dedi. Kendi kendime motivasyon konuşması yapıp yürüyüşe çıktım, on dakika sonra donup odaya döndüm. Ankara’da evde battaniye altında Netflix izlesem daha az üşürdüm. Tatilin başlığı: Oda servisiyle gelen soğuk çay ve lüks yalnızlık.

Yurt dışında Türk yemeği arayışı da bir meslek haline geliyor insanın. Madrid'e 2019'da gittiğimde ilk üç gün Türk restoranı bulduğuma sevinçle koştum. Mekan Malasaña'da, dekorasyon fiyatının yarısı, yemek kalitesi ise çeyreğiydi. Adana kebabı için 18 euro verdim, et Türkiye'deki gibi değildi ama en azından kebap olarak tanındı. Sorun başka yerde başlıyor. Amsterdam'da bir Türk marketi buldum, Aksaray diye bir yer, sucuk ve beyaz peynir stokunu hazırladım. Orada gördüğüm Türk malı ürünlerin yarısı Almanya'da üretilmiş, etiket Türkçe ama malzeme listesine baktığında anlamadığım kimyasallarla doluydu. Şu gerçek var: yurt dışında Türk yemeği aramak, araştırma projesine dönüşüyor. Neresi otantik, neresi turist yakalama, neresi kendi damak tadını dayatan Türk işletmeci, bunu çözmek saatler alıyor. En sonunda da eve dönüş sırasında bavulda kızarmış nohut, çamaşır arasında sumak paketleri bulunuyor.

Benim için tatilde erken kalkmak, emekli amca triplerine girmek gibi bir şey. Geçen yaz Fethiye'de saat 6'da kalkıp sahile indim, plaj bomboş, deniz balıkçı tekneleriyle dolu, martılar sabah toplantısında. Kahvaltı salonu daha yeni çay koyuyordu, ben ikinci bardakta. Geç kalkan arkadaşlar ise saat 11'de uyanıp, kahvaltının son kırıntılarına saldırdı, "güneş çok yakıyor" diye şikâyet ediyorlar. Odaya kapanıp klima altında pineklemek için mi geldik, anlamıyorum. Tatilde saat kurup kalkmak mı saçma, yoksa öğlene kadar yatıp sonra "niye gezemedik" diye söylenmek mi, hâlâ karar veremedim. Ama şunu net gördüm, erken kalkınca gün sanki ikiye katlanıyor, tabii akşam 9'da uyuyakalmayı da göze alacaksın.

Uçak korkusunu yenmenin yolları

2016 Kasım'da Ankara-İstanbul uçuşuna bindim, kapı kapatılırken midemi bulandı. Motor sesi başlayınca ellerimi koltuğun yanlarına bastırdım, tırnaklarımı plastik hale getirdim neredeyse. Uçak hızlandığında, yere yapışmayacağımızı bilerek de kalbim yarışa çıkmışa döndü. O yolculukta yanımda oturan bir mühendis (tabii ki Ankara'da başka ne olur) mühendis bir formül gibi açıkladı: "Türbülans araba yolda çukur çarptığında olduğu gibi. Pilot bunu bin kere görmüş, sıkıntı yok." Saçma geldi ama çalıştı.

Sonraki uçuşlarda iki şey yaptım. Birincisi, pencere kenarı koltuk yerine orta koltuk seçtim. Aşağıyı görmeyince, aşağıdan korkman da zor oluyor işte. İkincisi, uçak videoları izledim, YouTube'da pilot perspektif kanallarına takıldım. Göğüs hızlı atıyor, ama beyin bilinene karşı daha az tepki veriyor.

Asıl işe yarayan şey şu: uçakta senin kontrolünde olmayan bir şey için endişelenmek, otobüste şoför belkemi bir kalp krizi geçiriyor endişesi taşıyıp taşımaman gibi. Pilot bunu işi, senin işin değil. Bunu anladığım an korku yüzde 60 düştü.

Bavul hazırlama işi tam bir ulusal zekâ testi. İnsan kendini uyanık sanıyor, “akıllıyım, minimalistim” diye giriyor mutfağa, beş dakika sonra bakıyorsun; sanki Katar’a yerleşiyormuş gibi birikmiş eşya dağının ortasında. 2022’de Ankara’dan Bodrum’a uçacağım sabah, valizin fermuarını kapatmaya çalışırken ter döktüğümü hatırlıyorum. İçinde gereksiz üç jean, bir kot ceket, iki hoodie. Bodrum’da temmuz ayında hoodie giymek? Sanki şort giymek haram.

Bir de şu meşhur “ayakkabı seçkisi” var. İstanbul’dan Mersin’e aile ziyaretine gidiyorum, yanımda iki sneaker, bir sandalet, bir de orada asla giymeyeceğim deri loafer. Sanki Mersin’de akşam smokinle konsere gideceğim. O valizde 4 çift çorap eksik, 1 tane bile terlik yok. Anneannemin terliğini ödünç alıp, 40 derece sıcağın tadını öyle çıkarıyorum. Bavulda basic tişört ararken gözümün önünden niye iki tane boğazlı kazak gitti hala açıklayamadım. Psikolojik olarak odayı ve dolabı boş bırakmak insana zor geliyor sanırım.

Bir de kozmetik ve şampuan olayı var. 2023 yazı, Kuşadası’na gidiyorum. Yanıma full set şampuan, saç kremi, yüz temizleme jeli, tıraş köpüğü, kolonyalar, oje... Sanki orada kendime spa açacağım. Üç gün sonra gördüm ki, oteldeki minik sabunla yüzümü yıkayıp çıkmışım, kalan her şey valizin dibinde taşınmış. Ticaret odası ağırlık tartsa rezil olacağım.

Bir kere de şu şarj aleti meselesi var. Herkes bir tane fazla alıyor ya da hiç almıyor. Benim gibi kafası dağınık biriysen, iki telefon, bir powerbank, üç şarj kablosu, bir de yanına evdeki uzatma prizini koymuşsun. Sanki orada elektrik krizi çıkacak.

Kısacası, bavul hazırlamak bir çeşit iç huzursuzluk testi gibi. Liste yapsan da sapıtıyorsun, yapmasan zaten geçmiş olsun. Minimum götürmeye çalışınca ya pijamayı unutuyorum ya diş fırçasını. Bu yüzden Ankara’da valiz hazırlarken kesin bir süre kendi kendime söyleniyorum. Valizin içinde kalanları yolculuğun sonunda eve getirmek, ufak bir utanç kaynağı olarak hayatımda yerini alıyor.

Ankara'dan Gaziantep'e gidişim vardı geçen kış, otobüs firması iyi demiş arkadaş, saatlik otobüs dedi. On bir saat sürdü. Koltuk öyle dar ki, bacaklarını uzatamıyorsun, çekip koyuyorsun, çekip koyuyorsun, sonunda bacağında kramp oluyor ve ayağa kalkıyorsun ama ayağa kalkmak da işkence çünkü koridor dar, insanlar yatıyor, sende ayakta sallanıyorsun. Yanımda oturan adam telefonunda video izliyor, hoparlörü açık, ben de izliyorum istemeyerek, aynı videoyu üç kere gördüm.

Mola yerleri ayrı bir felaket. Afyon tarafında durmuştuk, tuvaletler öyle kötü ki, gitmemeyi tercih ettim, on bir saat böyle de geçer dedim. Lavabolar tıkalı, su akmıyor, kağıt yok, kapı kilit kapalı ama içinde birisi uyuyor. Mola yerindekilerin tatlı ve çay fiyatları da biliyor mu bilmiyorum, sekiz liraya çay veriyorlar, ben Ankara'da iki liraya içiyorum. Çay da öyle tat-ı yok, rengi kahvrenin.

Klima işleri ayrı. Açtığında donuyorsun, kapattığında havanın sıcaklığında boğuluyorsun. Sürücü başladı mı kapıştırmaya, "klima sorun yapar, motor yıpranır" diye, sen de sıcakta çileli. Cep telefonumun şarjı tükenince, otobüs çıkıştaki priz bozuktu, ben de bir saat dinlenme molasında caddede bir dükkanın önünde oturdum, telefonumu şarj ettirdim, dükkan sahibi de "otobüs yolcusu mısın?" dedi, anladı herhal.

Gece seferi seçmişim olsaydım, uyurdum, gündüz seferi seçince bunların hepsi başıma geldi. Bir daha gitsem, gece sekizde kalkacak otobüse bineceğim, uyku çekiş olur o zaman, yol geçer.

Ankara'dan Gaziantep'e giden otobüste dokuz saat oturdum, koltuğun sırtlığı tam bel hizasından bir parmak aşağıda kırılıydı. Yol boyunca bu bir parmak farkı beni deli etmeye yeterli oldu. Molada inince bacaklarımı düzeltmeye çalıştığımda bir tane kramp attı, tuvalete giderken yürüyemedim. Şoför hızlı kalkınca kafamı pencereye vurdum, yan koltuğun teyze de seslenmiş ama duyamadım, kulaklığımda bir saatlik Deftones var. Yolun ortasında telefonumun şarjı bitti, USB portu var diye sordum, "var ama elektrik yok" dedi. Sonra yağmur başladı, pencere yarı açık kaldı, yanımda oturan adamın çantası ıslanmaya başladı, ben de neden kapatmadığını sordum. Bir daha otobüsle gideceksem uçakta uyuyacağım parayı biriktirir, otobüse binmem.

Madrid'de yaşayan bir mühendis olarak söyleyebilirim, yurt dışında Türk yemeği aramak başlı başına bir ekonomi dersi. İlk üç ayda İspanyol dönerciyi test ettim, maliyeti ucuz ama et kırmızı değil kahverengi çıkıyor. Sonra Malasaña'da Türk market buldum, ev yapımı menemen ve taze sucuk denedim, fiyat Ankara'nın iki katı ama tadı tuttu. Arkadaş grubundan biri Barselona'da Türk restoranına 35 euro verip adana kebap yedi, dönen söyledi kebap değil diye. Gerçek Türk yemeğini yurt dışında bulmak için ya market reyonundaki malzemeyle kendinin yapması ya da çok para harcaması gerekiyor, arada yol yok. Benim tercihim marketten aldığım malzemeyle ev yapımı olmadı, harcadığım paranın yanında tadında da tutarlılık var.

Ankara'dan çıkacaksan Abant'ı unutmuş say. Cuma akşamı Bolu yolunda trafik, pazar dönüşü daha kötü. Ben Kastamonu tarafına yöneldim, Ilgaz Dağı'nda bir pansiyon buldum, sahip Ahmet Amca sabah 6'da ocağa başlıyor. Yumurta, peynir, bal, reçel, hepsi kendi bahçesinden. İstanbul'dan gelen turist gruplarının uğramadığı yer, bu yüzden kaşık kaynıyor. Ankara'ya dönüş yolunda Çankırı'da durdum, Şabanözü'nde böbrek kebabı yedim, 180 lira. Sapanca'ya da gittim bir kere, 2023 yazında otel odası 1200 liraya çıkmıştı, balkon var diye. Balkondan gördüğüm şey başka otellerin bacaları. Sonra anladım ki hafta sonu kaçamağının sırrı İstanbul-Ankara hattından 300 kilometre uzaklaşmak. Çorum, Kırşehir, Kayseri taraflarında küçük kasabalar var, orada insan rahat uyuyabiliyor.

Ankara’da toplu taşıma deneyimi deyince, 2023 sonbaharında Kızılay’dan Sincan’a otobüs maceram aklıma geliyor. Sabah 8’de otobüse bindim, ön kapıdan zor bela geçtim, içeridekilerde bir sessizlik. Kimse göz göze gelmiyor, herkes ya telefona gömülmüş ya da camdan bakıyor. İstanbul’da aynı kalabalıkta millet birbirine omuz atıyor, burada ise sabah mahmurluğundan mı bilmem, bir tek ben oflayıp pufluyorum. Şoförün önündeki simit torbası ve bardak çay ise tam Ankara klasiği. İstanbul’da böyle bir serenat yok, orada şoförle muhabbet yasak zaten, burada herkes alışık. Aradaki farkı her yolculukta hissediyorum, insan kaç kere ayakta sarsılsa da Ankara’nın o bitmeyen durağanlığına şaşmadan edemiyor.

Ankara'da otobüs beklerken saat kontrolü yapan insanları görüyorum, sanki otobüs dakika dakika gelecekmiş gibi. Geçen ay Çankaya'dan Keçiören'e giderken 45 dakika bekledim, otobüs geldiğinde kapı açılmadan insan doluşu başladı. Ulaş kartımı okutmaya çalışırken arkamdan üç kişi itti, kart okuyucu hata verdi. Toplu taşımada erken binmeye çalışmak işe yaramıyor, aksine daha çok eziliyorsun. Sabah 8'de binsen, akşam 6'da binsen fark yok, aynı oranda kalabalık. Benim gözlemim şu: öğle saatleri ara 1 ile 3 arasında binersen daha rahat ediyorsun, ama bu da çalışanlar için imkansız. Ankara'da toplu taşıma seçeneğin yoksa, arabaya binmen gerekiyor, başka çare yok.

Ankara’da sokak sanatı denince aklıma ilk gelen 2010’da Cebeci’de bir apartmanın yan duvarında gördüğüm devasa “Mutlu Ol Yeter” yazısı. Fotoğrafını çekmiştim, iki hafta sonra geldim, üstü taze kireçle kaplanmış. Kim boyadı, neden boyadı; belli. Ama hemen yanındaki “Dikkat Kaygan Zemin” levhası on yıldır aynı şekilde pas içinde duruyor. Sanatın sokakta yeri mi var? Varsa bile o yer, “bir bakarız” diyen apartman yöneticisinin insafına kalıyor.

Kızılay’da 2023’te gördüğüm renkli bir grafiti vardı, “Ekonomi Büyüyor” yazıyordu, altına da biri küçük harfle “kiminki?” diye eklemiş. O yazıyı gören zabıta üstünü gri spreyle yamadı, ama duvarın dibindeki çöpler haftalarca toplandı mı, orası muamma. İstanbul’da Moda ya da Kadıköy biraz daha şanslı, belediye destekli işleri yaşıyor ama Ankara’da sokak sanatı hâlâ duvarı yanlışlıkla kirletmiş öğrenci muamelesi görüyor.

Ekonomiden nasibini alan bir başka alan da bu. Sprey boya fiyatı uçtu, 2018’de 25 liraya alınan kutu, şimdi 120 lira. Bir duvar boyasan, aylık asgari ücretin çeyreği gider. Bu yüzden gençler, tükenmiş kalemle duvar kenarına minik imza atıp kaçıyor. Sokak sanatı burada nostalji oldu, sanki 90’larda kalmış bir şey gibi.

2019’da Ankara Kızılay’da bir alt geçidin duvarında Banksy’ye öykünen bir stencil gördüm, ertesi hafta üstü “Keçiören Belediyesi” logolu griye boyanmıştı. Bunu yapan gençlerin kullandığı sprey boya, şu anda tanesi 120 lira. Kendi cebimden alıp bir şey denemek istedim, Sıhhiye’de hırdavatçı bana “duvar mı boyayacaksın, dikkat et zabıta görmesin” dedi. Yani pratik ipucu: gece 2’den önce işiniz olmasın, bir de boya parası için kredi başvurusu hazırlayın. Bu ülkede duvara sanatsal bir şey çizmek için ya belediyeden özel izin ya da Usain Bolt hızında kaçma yeteneği gerekiyor.

Sokak sanatı Türkiye'de hukuki statüsü belirsiz bir şey. Belediye izin verirse sanat, vermezse vandalizm. Ankara'da Keçiören'deki bir duvarın tamamını kaplayan müthiş bir mural gördüm 2019'da, duvar sahibi sanatçıyı bulup ödül vermiş. Ama aynı sokakta başka bir grafiti üç gün içinde gri badanaya boğuldu. Duvar sahibi hep aynı, kararı verenlerin ruh hali değişiyor. Sprey boya fiyatları da işin başına çöktü. 2020'de 20 liraya aldığın boyanın şimdi 120 lira. Genç sanatçılar ya malzeme alamıyor ya da yapıyorsa riske giriyor. Polisin sokak sanatçısına karşı tavrı da garip; NFT'ci galeri sahibi "sanat patronu" olurken, duvara renkli şeyler çizen adam suçlu oluyor. Sistem bu hale gelince, gerçekten yetenekli olanlar ya yurtdışına gidiyor ya da tuval satın alıyor. Sokak sanatının Türkiye'deki yeri, kimin izin verdiğine bağlı bir yerdedir.

Sosyal medya bağımlılığından kurtulmak mümkün mü, yoksa sadece farklı bir bağımlılıkla mı yer değiştiriyor insan? Ben geçen yıl Instagram'ı sildiğimde ilk haftada saatlerimi harcadığım şey değişti sadece. Telefonuma bakmak yerine dizüstü bilgisayarımı açmaya başladım, YouTube'da video izledim. Sosyal medya çıktı, ama ekran bağımlılığı kaldı. Şimdi akşam 11'de yatıyorum, sabah 6'da kalktığımda ilk iş elime telefon almamak değil, onu açmamak değil, hâlâ açıyorum. Sadece Instagram yerine Twitter'a giriyorum. Benim için bu farklı bir ilaç seçmekle aynı şey, hastalık aynı kalıyor. Belki de sosyal medya değil, başka bir şeyle meşgul olma ihtiyacı var insan içinde. Boş zamanla baş etmek, bu daha büyük sorunu çözmeden sadece platformları değiştirmek saçmalık.

90’ların başında Ankara’da kasetçiden Tarkan’ın ilk albümünü gizli gizli almıştım. Evde Ajda Pekkan, Barış Manço, Sezen Aksu, kim varsa çalardı. Televizyonda her cuma akşamı Sibel Can çıkardı, babam zaplardı. Arabada Orhan Gencebay çalınca “bu da müzik mi” diye söylenirdim, şimdi YouTube’da arabesk playlist açıyorum. Altın çağ dedikleri oymuş. Şimdi herkes remix, autotune peşinde. O zamanlar stüdyoda adam gibi enstrümanla, naklen oku geç. Yeni nesil dinleyince “bu ne ya” diyor ama ben hâlâ “Hadi Gel Gezelim” duyunca dayanamam.

İstanbul'un sokak lezzetleri konusu açılınca herkes balık ekmek, kokoreç, midye dolması sayar. Ben de tuttum bir gün Fatih'te, Zeyrek'in dar sokaklarında, 15 lira midye dolması ile 25 lira simit arasında tercih yapmaya çalışıyordum. Simit çıktığı fırından sıcak, içine tereyağ sürülmüş, ağzında çözülüyor. Midye dolma ise İzmir'den gelmiş, soğuk, acı biraz fazla. Aynı satıcının tezgahında ama farklı iki dünyanın ürünü. Aksaray tarafında gözledim, burada sokak yemekleri daha ucuz ama hijyen riski daha yüksek. Taksim'de aynı ürünü iki katı fiyata satıyorlar, çünkü turist var. Ankara'da yaşadığım dönem İstanbul'u özlemişim, ama buradaki dürüm ve kebap da kendi yolunda iyi. Sonuç olarak sokak lezzeti şehirle değişiyor, mevsimle de değişiyor.

Kitap okuma alışkanlığını kaybetmek

Bir zamanlar haftada üç kitap bitiriyordum. Şimdi üç ayda bir kitap bitirmek bile başarı sayılıyor. Bunu fark ettiğim an çok dramatik değildi aslında, sadece tuhaftı. 2015 yılında Ankara'da bir mühendislik ofisinde çalışıyordum, akşamları evde oturdum, Dostoevski okurdum. İşten çıkıp eve giderdim, çay koyup kitap açardım. Bu rutin vardı. Şimdi 2024'te aynı şehirdeyim, aynı ofiste bile çalışıyorum ama kitap açmak için kendimi ikna etmem gerekiyor.

Suçlu kim? Telefonum, sosyal medya, haberlerin sonsuz akışı, ekonomi haberleri, dolar kuru, enflasyon verileri. Ben de ekonomi yazıyorum, o yüzden bu damardan besleniyorum. Sabah uyanıyorum, telefona bakıyorum, iki saatim gidiyor. Akşam eve geliyorum, yorgun değilim ama kafam boş. Kitabı açmak için derlenip toparlanmam gerekiyor. Ama telefonda bir haber var, bir tweet var, bir analiz var. Kitap bekleyebilir, haber beklemez.

Kitap okumak ayrıca zaman gerektiriyor. Beni bir karakterin hayatına sürüklemesi, ben de ona gitmem lazım. Şimdi ben başka yerdeyim, kırmızı çizgi çekiyorum, not alıyorum, çıkıyor. Dikkat spamı yaşıyoruz. Bir sayfada üç kere telefona bakıyorum. Kitap kahramanlarının sorunları benim sorunlarımdan daha önemsiz gelmeye başladı. Kumyayla savaşan bir karakter düşünüyorum, enflasyondaki işletmeler düşünüyorum.

Belki kitap okuma sadece bir alışkanlık değildi, bir yaşam tarzıydı. O zamanlar daha yavaş bir hayatım vardı. Şimdi hız var, bilgi var, ama derinlik yok. Kitap derinlik istiyordu. Bir ayı okumak, karakterleri öğrenmek, düşünmek. Şu an ben hızlı tüketim çağında yaşıyorum. Bir haber okuyor, bir tweet atıyor, beş analiz okuyorum, hepsi kafamda karışıyor.

Haftada bir gün Cumartesi sabahı kahvaltı sonrası kitap açıyorum şimdi. Bir saatim oluyor. Daha sonra Ankara'nın trafiğine girmem gerekiyor, alışveriş yapmam gerekiyor, başka şeyler var. Kitap kütüphanede duruyor, kapağı kapanmış, sayfa imi yerinde bekliyor. Biliyor mu kitap, benim onu unuttugumu?

2005'te internet kafede Counter-Strike oynayan bir çocuktum, saat beşte kapanıncaya kadar orada kalırdım. Dersleri geçebilmek için sınıf arkadaşlarından kopya çekerim, ama oyun için sabahtan akşama kadar orada olabilirdim. Lise son sınıfta üniversite sınavına çalışmam gerekiyordu, çalışmadım. Sonra askere gittim 2008'de. Askerden çıkıp eve döndüğümde bilgisayar vardı, ama o hırs kalmamıştı. Oyun başlamıştım ama oyun bitirmiştim. Kafedeki o dumanlı, ıslak havayı artık hissetmek istemedim. Çalışmaya başladığımda, mühendislik muhasebe işlerine girdim, para kazanmak oyun oynamaktan daha dopamin verdi bana. Şimdi harita mühendisliğinde çalışırken bazen düşünüyorum o çocuğu. Onu suçlamıyorum, o zamanlar yapacak daha iyi bir şey yoktu.

Ankara’da 2022 yazı, Cebeci tarafında bir ev bakıyorum. Ev sahibi, “Bu odada halı serilirse kira 500 lira artar, çünkü parkeleri çizdiriyorsunuz” dedi ciddi ciddi. Bir de “apartmanda misafir kalamaz, gelenin sabah 8’de gitmesi lazım” kuralı koydu. Evin girişinde ayakkabıların yönüne bile karışıyor. Geçen ay bir başka evde gördüğüm ilandan: “Sigara içilmez, pencereden bakan kiracı istemem.” 2024’te kiracı olmak, ev sahibinin fantezilerini uygulama dersi gibi.

Türk kahvesini Nescafé'yle karşılaştıran birini gördüm bir kere. Adam ciddiydi. Türk kahvesi ritüeli dediğimiz şey aslında hızlı bir işlem değil, mekanizmadır. Cezveyi ateşe koyup beklemek, köpüğü kaşıkla alıp fincan dibine koymak, sonra tekrar dökülüşü izlemek. Nescafé'de su, kaşık, hazır. Türk kahvesi'nde su, kahve, şeker, cezve, ateş, sabır, ölçü var. İstanbul'daki bir kahvehane sahipinden duydum: Müşteri gelince fincan ısıtması, cezveyi hazırlaması, sunuşu en az 15 dakika. Aynı müşteri hızlısını istese ne yapacak? Ritüel olmaz, kahve olur sadece. Kahvehane kültürü de bu yüzden. Hızlı kahve içen insanlar yapayalnız otururken, Türk kahvesi içenler oyun oynarlar, muhabbet ederler, saatler geçer. Biri içki, biri sosyal aktivite işte.

Geçen sene Netflix'te gezinirken buldum "Aşk ve Usta" diye bir film. Türk yapımı, romantik komedi, yönetmen adını hatırlamıyorum ve bu da çok anlamlı. 2 saat 15 dakika izledim, her dakikası bana bir yıl gibi geldi. Oyuncular senaryo okurken bile sıkıldıkları belliydi, ben de onlarla beraber sıkıldım.

Filmin olay örgüsü şuydu: zengin kız, fakir usta, aralarında aşk. Yapılmamış klişe kalmamıştı, hepsi yan yana dizilmişti. Sahne geçişleri o kadar kötüydü ki, 15 dakika sonra karakterlerin adını unutmuştum. Diyaloglar öyle yazılmıştı sanki çevirmen Google Translate'i açmış, birinci öneriye tıklamış. Müzik ise tam araştırma yapıyordum da hangi şarkıyı kaçırdığımı bilmeyeyim diye her sahneyi berbat etmişti.

Sonunda mutlu son vardı, elbette vardı. Kız zenginliğinden feragat etti, usta müteahhit oldu, evlendiler. Rüya gibi bir hayat, iki saate sıkıştırılmış. Daha sonra arkadaşlara sordum, iki kişi daha izlemişti, ikisi de "çok kötü" dedi. Üçüncü kişi ise "ülkenin en iyi filmlerinden" dedi. O arkadaş artık ciddiye almıyorum.

Bayram sabahı saat altıda telefon çaldı, annem arayıp ne zaman geleceğimi sordu. Ankara'da, Çankaya'da oturuyorum, Keçiören'de anne-babamın evine 40 dakikalık bir yol var. Eski bayramlarda bu saat beşte yolda olurduk, erken gidip kahvaltıyı birlikte yapardık. Şimdi ben çalıştığım şirkette pazartesi tatili olmadığı için salı sabahı gidiyorum, annem de bu değişimi bir türlü kabullenmiyor.

Geçen Ramazan Bayramı'nda Keçiören'de, Aşti mevkiinde oturduğum arkadaşım Serdar'ı da çağırdık. Bizim evde hiç tanımadığı insanlar vardı, amcalarım, teyze çocuklarım. Serdar'ın ailesi İstanbul'da, o da aynı durumda. Oturma odasında oturup sohbet ettik, tatarlar yedik, çay içtik, sonra gittik. Eski bayramlarda bu ziyaretler gün boyu sürerdi, akşamı yemek yenir, uyku basana kadar kalırdık. Şimdi herkes işe gitmek zorunda, kimsenin zamanı yok, ziyaretler hızlandı, mekanik oldu.

Bayram demek artık saat ayarlama işi gibi. Gittik, geldik, bitirdik. Annem hâlâ öğle yemeğinde oturmayı bekliyor ama ben saat ikide araç çıkarmam gerekiyorum.

Sosyal medya bağımlılığından kurtulmak:

Geçen ay telefonumun ekran süresine baktım, günde 6 saat 14 dakika. Yani ben uyandığım saatlerin üçte biri kaydırıyor, beğeniyor, yorum okuyorum. Arkadaş grubunda bir tane daha var böyle, o da aynı rakamları söyledi. Biz o sırada ikisi de bir şey söylemedik, sadece birbirimize baktık.

Benim işe yaradığı şey çok basit ama saçma: telefonun pil tasarrufu modunu açtım. Ekran 30 saniye sonra kapanıyor. İlk iki gün telefonun yavaşladığını sandım, aslında açma sıklığımın azaldığını fark ettim. Instagram açmak için telefonu iki kez aydınlatmak gerekince, zamanla açmaktan vazgeçiyorsun. Pil kaygısı dopamin kaygısından daha güçlü çıkıyor.

Ama şu var, bağımlılık kurtulması değil, bağımlılığın yerini değiştirmesi bu. Şu an yerine Instagram'ın harita uygulamasını açıyorum, hiç de daha iyi değil. Sadece başka bir şey kaydırıyorum. Asıl çözüm telefondan vazgeçmek, ama ben o kadar radikal olmaya hazır değilim, kimse de değil.

Netflix'te bir dizi izlerken Türkiye sahnesi çıkıyor. Hemen gözler ekrana kilitlenir çünkü bilirsin, ya çok eksik ya da çok yanlış olacak. Geçen ay bir Amerikan yapımında İstanbul'da geçen bölüm vardı, karakterler Grand Bazaar'da savaşıyor, arka planda da hiç olmayan bir minare görmek mümkün. Oyuncu Taksim'de yürürken aniden Boğaz çıkıyor, coğrafya tamamen karışmış. Çoğu batı dizisinde Türkiye ya karanlık, gizli çete operasyonları yapılan yer ya da "egzotik Doğu" stereotipi. Karakterler bazen Arapça konuşuyor, bazen Türkçe olduğunu unutuyorlar. Dizi yapımcılarının Google Maps'i var mı yok mu, anlaşılmıyor. Beni rahatsız eden ise bu yanlışlıkların asla düzeltilmemesi, sanki Türkiye'nin gerçek coğrafyası önemli değilmiş gibi davranılması.