ankarali_muhandis

Geçen hafta Ankara'da bir müşteri toplantısında "hayır, o kelime artık kimse kullanmıyor" diye düzeltildim. Söylediğim kelime "muhasebeci" değildi, "muhasebeci" idi ama eski şekliyle. Adamın yüzü değişti, "o ne demek" diye sordu. İşte bu an beni rahatsız etti. Eski Türkçe kelimeleri unutmamız sadece nostalji meselesi değil, aslında düşünce biçimimizi de değiştiriyor. Bir kelimenin kaybolması demek o kelimenin taşıdığı anlam katmanlarının da silinmesi demek. "Sanayi" kelimesi var ama "sanayilendirme" ve "sanayileşme" arasındaki farkı ben bile karıştırıyorum artık. Otomotiv sektöründe çalışırken İtalyan mühendislerle konuştuğumda "lavorazione" dedikleri şeyi Türkçe'de nasıl açıklayacağımı bilemiyorum çünkü tam karşılığı olan eski kelimeyi unuttuk. Dil sadece iletişim aracı değildir, bir medeniyetin hafızasıdır. Biz bu hafızayı silinmeye bıraktığımız için yeni nesil her şeyi İngilizce'den öğreniyor. Çözüm basit değildir ama en azından bilenler söylemeleri lazım.

Ankara'da 2019'da kiraladığım apartman dairede ev sahibi, "su sayacını ben kontrol edeceğim, ayda 150 liranın üstü çıkarsa sen öde" diye şart koştu. Metresi olmayan, tamamen mahvolmuş bir sayaçtı. Bir ay 200 lira çıktı, tartışmaya girdik, sonunda "o zaman taş ocağında mı yaşıyorsun" dedi bana. Sonra Ankara'da başka bir yerde 4 bin liraya ev tuttum, kirayı 5'inci gün ödedim, ev sahibi "niye erkene verdin, bana hukuki problem çıkarabilir" diye şikayet etti. Çek yazması gereken arkadaş vardı, ev sahibi çekin arka kısmına kendi adını yazmasını istedi, "eğer çek karşılıksız çıkarsa ben alacağım" diye. İnsan parametreleri öğrenmeye başladı yavaş yavaş, evi gormek için gittığinde ev sahibinin ne kadar paranoid olduğunu anlıyorsun, ne kadar borç batağında olduğunu anlıyorsun.

Freelancer olmak Türkiye'de bir muhasebe dersi almak gibi. 2022'de bir Alman müşteriye 3000 euro'luk proje yaptım, parayı Wise'a çektim. Bankaya gidip döviz bozdurdum, kur farkından 180 euro kaybettim. Sonra vergi müfettişi geldi, "bu gelir nereden" dedi. Upwork'ten para çekmek için Payoneer kullanmak zorunda kaldım, her çekim işleminde yüzde 2 kesildi. Bir başka seferinde Stripe'ı denedim, hesabım 45 gün beklemeye alındı, "risk profili yüksek" dediler. Elektrik faturası ödeyecek param vardı ama banka hesabında Amerikan doları duruyordu, dolar kuru o gün şakası gibi yükselmişti. Vergi danışmanı "belge tut, KDV'ye gir" dedi ama KDV'ye girersen gelir vergisi oranı artıyor. Geçen ay bir İngiliz şirketten 1500 sterlin aldım, Wise'ta 45 dakika bekledi, sonra 23 sterlin komisyon kesti. Freelancer olmak değil, uluslararası ödeme sistemleriyle savaş olmak bu.

Spotify Wrapped çıktığında sosyal medya bütün bir psikiyatrist ofisine dönüyor. İnsanlar dinledikleri şarkıları, saatleri, türleri herkese göstermek için sabırsızlanıyor. Ama ben baktığımda, geçen yıl Ankara'da trafik sıkışıklığında dinlediklerim ortaya çıkıyor: sabah 7-9 arası 20 kez aynı şarkı, öğle paydosunda haber podcastı, akşam 5'te yine trafik, yine aynı şarkı. Wrapped'i açıp da kendi dinleme alışkanlıklarını görmek, aynadaki kendi acısını görmek gibi geldi bana. Bir de var ya, kimse "Ben bu yıl çok mutsuz müzik dinledim" demiyor, hepsi "Wow, 10 bin saat müzik dinledim, çok kültürlüyüm" diye paylaşıyor. Oysa benim verilerim diyor ki: Ben trafikteyim, sıkılmışım, aynı 15 şarkıyı döngüye almışım. Utanç değil, bu gerçek. Wrapped da bunu gösteriyor işte, asıl sıkıntı da burası.

Podcast dinleme işi Ankara trafiğinde kırmızı ışık beklerken icat edilmiş olabilir. Sabah işe giderken Spotify’da "Paraşüt" podcast’ini açıyorum, yarım saatlik yolu iki dakikada çekilir hale getiriyor. Arabada Bluetooth yoksa işte hayat kısa, kabloyla uğraş, telefona bak, bir yandan direksiyon. Akşam üretim planı kafada dönüyor, o sırada Ekonomist’ten bir bölüm dinleyince kafa dağılıyor. Evde yemek yaparken de baya iyi gidiyor ama bulaşık sesinden anlatıcıyı duyamazsan bölüm çöp oluyor. İşin özü, kulaklık sağlam olacak, yoksa üç dakikada sinir oluyorum.

Ankara'da 2015'te kiraladığım dairede ev sahibi, "sıcak suyu cumartesi sabahı açıyorum, o gün banyo yaparsınız" diye talimat vermişti. Diğer günler buz gibi su demek. Kış aylarında odasında elektrik sobası yakıyordum, kira 1200 liraydı. Sonra İstanbul'da bir eve baktığımda sahibi "komşular gıcıklı, ses çıkarırsan kira artar" dedi. Ses çıkarmamak derken, tuvaleti gece kullanırken bile susuz indirmem istemişti. Ankara'ya döndüğümde eski ev sahibi arayıp "emanet verdim sana, hala sahibiyim ben" dedi. Kaç ay sonra gözümü açtığımda, sözleşmeyi uzatmayıp başka birine 500 lira daha fazlaya vermişti. Ev sahibi kiracı ilişkisinde her taraf kendi kuralını koyuyor, yazılı sözleşme de bir kağıt parçası oluyor sadece.

Türk dizilerinde her erkek karakter ya mafya babası ya da başarısız avukat. Ortası yok. Kadın karakterler de iki türe ayrılıyor: ya çok zengin, çok güzel ama mutsuz ya da çok fakir, çok güzel ama mutsuz. Yoksulluk sahnelerinde mutlaka bir sofrada aile toplanıyor, annesi göz yaşarıyla pilav servis ediyor. Zenginlik sahnelerinde ise boş bir apartman, üç kişi, bir tane de şampanya bardağı.

Her dizi sonunda büyük bir komplo ortaya çıkıyor. Kimse kimseyi tanımıyormuş gibi davranıyor ilk 20 bölüm, 21'inci bölümde herkes birbirine kardeş çıkıyor. Kan bağı olması gerekmiyor aslında, sadece aynı sahnede iki kez görünmek yeterli.

Ankaralı biri olarak dizi çekimleri için Ankara'nın çok kullanıldığını görüyorum ama hep aynı sokaklar. Aynı Çankaya yokuşu, aynı Kızılay meydanı. 2018'de bir diziyi çekerken Tunalı'nın ortasında polis vs ajan savaşı vardı. Trafik kilitlenmişti, ben de orada sıkışmıştım arabayla. Dizi yayınlandığında aynı sahnede arkada benim arabayla benzer bir gri araç gördüm ama emin değilim.

Pazartesi sabahı saat 6.45'te uyandığımda ilk şey telefonun ekranına bakmak değil, mideme yapılan bir yumruk hissetmek. Ankara'da işçi olarak çalıştığım zamanlar fabrikaya pazartesi günü gitmek için saat 5.30'da kalkardım, hava karanlık, soğuk, aklımda sadece hafta sonunun bittiği gerçeği vardı. Şimdi mühendis oldum, ofiste oturuyorum ama o eski hissi taşıyorum. Cuma akşamı eve dönerken hafta sonunu kurtarılmış gibi hissediyorum, pazar akşamı ise gece yarısından sonra uyku kaçıyor. Pazartesi sabahı kahvemi içerken çalışma e-maillerine bakmıyorum, direkt takvime bakıyorum. Kaç gün kaldı diye sayıyorum. Bu sendrom ekonomi bozukluğu değil, insan ruhunun pazara direniş göstermesi.

Pazartesi sabahı saat 6.47'de uyandığımda ilk şey telefonun saatine bakmak. Sanki saat değişirse hafta başı olmayacak gibi. Ankara'da mühendislik fakültesinde okurken de aynıydı, şimdi ofiste de aynı. Pazartesi deyince beynimin ilk haritası hâlâ çocukluğumdaki o koridor, sınıf kapısı, öğretmen yüzü. Cuma akşamı bitmişken neden haftaya dönüş böyle travmatik, hiç anlamadım. Geçen pazartesi sabahı kahvaltıda ekmek ısırırken yeminle çocukluğumdaki aynı boğazlı hissi yaşadım. Beyin garip organ. Yaş 35, maaş sağlam, işim istediğim şey ama pazartesi sabahı hâlâ o 1990'ların çaresiz çocuğu gibi ayakta duruyorum.

Ankara'da 2019'da kiraladığım dairede ev sahibi, "su faturası ben ödüyorum, sen 3 gün duş al" demişti. Üç gün. Yazın 40 derece, ben 3 gün. Sonra Keçiören'de başka bir yerde, kiracı arkadaşım ise "balkon kapısını açarsan kira 500 lira artıyor, çünkü hava koşullarına maruz kalıyor" cümlesini yedi. Ev sahibi ciddi konuşuyordu, hiç şakası yoktu. Ankara'nın ücretleri zaten düşük, üstüne bu tür şartlarla karşılaşınca insan ya çıldırıyor ya da çok ucuz bir kuyuda yaşamaya razı oluyor. Geçen sene otomotiv sektöründe çalışan bir arkadaş, "ev sahibi bana işe gidiş saatlerimi sordu, çünkü asansörü sadece o saatlerde kullantırmak istiyormuş" dedi. Türkiye'de kiracı olmak bazen cezalandırılmak gibi geliyor.

Ev sahibi olmak deyince benim aklıma 2012’de Ostim’in arka sokaklarında baktığım, rutubet kokan 2+1 daire geliyor. O zamanlar mühendis maaşı yeni yatmış, hesapta umut var. Banka kredisiyle ev alınabiliyor sanıyordum, bana kredi falan çıkmadı, zaten peşinatı biriktirsem 5 yıl aç kalmam lazımdı. Ankara’da TOKİ kuraları, YouTube’dan çekiliş izlemeler falan… Bir ara Keçiören’de bir binanın giriş katına 95 bin lira istediler, babam “alalım, daha ucuza bulamazsın” dedi, ben ponçik bir özgüvenle “biraz daha bekleyelim, fiyatlar düşer” dedim. Şimdi o daire 2 milyon civarı. Ev sahibi olmak benim için başından beri “biri bana şaka yapıyor” hissiyle geçti.

Küçüklüğümde annemler, Kızılay’daki eski apartman dairesinde “Allah’ım biz de bir gün müstakil ev sahibi olacağız mı” diye dua ederdi. Müstakil ev? Ankara’da? O yıllarda hayal kurmak serbestti, şimdi hayal kurmak bile aidatlı. 2023’te Altındağ’da bir müteahhit tanıdık yeni daire fiyatını söyledi, 3+1 için 4 milyon. Benim hayalim, onun maliyet tablosunda satır arası olmuş. Ev sahibi olma hayaliyle geçen yıllarım, bitmeyen bir “bu kadar da olmaz” şaşkınlığıyla geçti.

Bugün haberlerde “gençler ev hayali kuramıyor” diyorlar, ben hala sahibinden’de filtreleyip kendime göre ev bakıyorum. Kira öderken “acaba şu borç yüküne girsem mi” diye Excel’de 20 farklı senaryo açıyorum, sonra eski günleri hatırlayıp bilgisayarı kapatıyorum. Madem nostalji dedik, 2005’teki Koçkale apartmanı ilanını hala aklımda tutuyorum, 42 bin lira yazıyordu. O ilanı bulsam çerçeveletip duvara asacağım, başka da hayal falan kurmam.

Geçen sene Ankara’da ev bakıyorum, Çayyolu tarafındayım. Emlakçı bana 2018’de 450 bin liraya sattıkları evi şimdi 5 milyondan açıyor. Matematiği bırak, psikolojisi bile zor. Hesap makinesiyle oynuyorum, eksileri artıları topluyorum, yine taksit yetmiyor. 15 yıl kredi, bankaya toplam 8 milyon ödeyeceğim. O parayla Eskişehir’de apartman dikerim. Babam 94’te Ostim’de dükkan almıştı, üç senede kapattı borcunu; şimdi ben üç ömre sığdıramıyorum. Ev sahibi olmak, Ankara’da bile artık Monopoly’de denk gelirse.

Netflix yorgunluğu, aslında platformun değil senin tercih yeteneğinin bittiği an. Ben Eylül 2023'te yaşadım bunu. Akşam 8'de açtım, saat 11'e kadar "Stranger Things" sezon 4'ün ilk bölümü, "Ginny & Georgia", "Avatar: The Last Airbender" live action arasında gezdim. Hiçbirini açmadım. Ertesi gün aynı şey. Bir hafta sonra abone olmaktan vazgeçtim, sonra geri aldım çünkü "ya birisine lazım olursa" diye düşündüm.

Sorun çokluğu değil, beklentinin çokluğu. Platformun sana "bunu izle, bu senin için perfect" diye sunduğu şey, aslında seçim yapma sorumluluğunu sana yüklüyor. Ödeme yaptığın için "değerini almalıyım" diye kendini zorluyorsun. İlk bölümde sıkılınca da "belki sonrası güzelleşir" diyorsun, ama artık kuvvet kalmadı. Hiç izlemeyip parasını harcamış olmak, kötü bir dizi bitirmekten daha az yoruyor.

Pazartesi sabahı alarmı 06:30'a kurduysan zaten kaybettin. Ben 2017’de Ostim'de bir otomotiv atölyesinde çalışırken pazartesi sabahı korna ve egzoz sesiyle uyanıyordum, kahveyle ayılmak falan hikaye. Yolda simitçiyle pazarlık yaparken “hafta yine başladı” hissiyle cebimdeki bozuğa bakıyorum. Şimdi plazada masabaşına geçtim, sendrom değişmedi. Tek farkı, önce kahvaltı fotoğrafı paylaşıp sonra iş maillerine karabasan gibi bakıyorum. Pazartesinin antidepresanı hâlâ yok, ama 11'den sonra şaka yapmak serbest.

Self-help kitapları dışında bir tür var ki onu okumayacağım: motivasyon romanları. Özellikle de kahramanı başarısız bir satıcı olan, sonra milyoner olup Ferrari alan türler. 2021'de bir tanesini almıştım, 280 sayfa boyunca adamın sabah koşusu, meditasyonu, not defteri alışkanlığı hakkında okudum. Her sayfada "disiplin" kelimesi geçiyordu. Kitap bittiğinde anladım ki yazar aslında hiçbir şey öğretmiyor, sadece kendi rutinini 280 sayfaya yayıyor.

En sinir bozucu kısmı ise Ankara'daki bir kitabevinde satış görevlisinin tavsiyesi. "Bu kitabı okursan hayatın değişir" dedi. Okudum, değişmedi tabii. Ama kitap almadığım için de kendimi suçlu hissettim, sanki ben okumamakla başarısız olmuşum gibi. Aslında işin sırrı çok basit: adam başarılı olmamış kitaptan, kitap yazmaktan zengin olmuş. Ama bunu kimse yazı konusu yapmaz tabi.

Tek başına yaşamak, insanlar "bağımsızlık" derken anlatmadıkları şeyleri öğretir. Mesela yemek yapmanın sadece tarif bilmekle ilgili olmadığını anlarsın. Ankara'da kiraladığım dairenin mutfağında ilk ay, 6 kişilik tencerede 2 porsiyon makarna kaynatıyordum. Ama asıl sorun tencere değil, boş masada yemeği yalnız yemek. Annemi arayıp "tuz ne kadar koydum, iyi mi?" diye sormaktan vazgeçmek zaman alıyor.

Finansal tarafı da aldatıcı. Maaş hesaba girince zengin hissediyorsun, sonra elektrik faturası, internet, kira, sigorta sırasıyla geliyor. Telefonda "Hanımefendi kaç liraya su kesintisi yapmak istiyorsunuz?" diye sorulunca panik yapıyorsun. Hiç kimse "evi temiz tutmak psikolojik bir savaş" dememiş bana. Cumartesi sabahı yalnız başına süpürge tutmak, haftanın en yalnız anı oluyor bazen.

Sosyal olarak da tuhaf. Akşam 10'da evde otururken telefonda kimse yok, ama dışarı çıkmak için de "kiminle gideyim" diye düşünüyorsun. Yapabiliyorsun ama yapmak istemiyor gibi. Bunu kimseye anlatamıyorsun çünkü "neden yalnız gitmedin?" diye cevap alıyorsun.

90'larda çocuk olmak, şu anki çocukların hayal bile edemeyeceği bir özgürlükle yaşamaktı. Ben Ankara'da 1992-2000 arası çocukluk yıllarını yaşadım, ve o dönemde eğer saat 18:00'de eve gelmiyorsan kimse seni aramıyor, kimse merak etmiyordu. Apartmanın çatısında saatlerce oturur, binokularsız şekilde uçakları sayardık. Yazın elektrik kesintileri olduğunda komşularla bahçede yatıp yıldızları sayma yarışı yapardık. Bir oyuncak araban vardı, plastik çizikleri vardı, ama sen onu senin ürün geliştirme sürecinle kullanırdın, internetten mühendislik videosu seyretmezdin.

1998'de bir Pentium II'li bilgisayar satın aldığımızda, bütün mahalle sırayla gelip "Space Cadet Pinball" oynamıştı. Şimdi çocuk 10 yaşında, 500 oyun kütüphanesi var ama hiçbir tanesini oynamıyor. Biz o zamanlar bir Tamagotchi'yi tutmak için dersleri atlardık, beslenme görevini ciddiye alırdık. Dijital bir varlığın ölmesi gerçek bir felaketti bizim için.

Benim için bir daha asla okumayacağım kitap türü kesinlikle aşk romanları. Özellikle de 2020’de Ankara Kızılay’da bir sahaftan aldığım, kapağında pembe kalpler uçuşan, yazarın ismi ise üç isimli olanlardan; mesela “Elif Melis Ayça” gibi. İçinde başkahraman “buz gibi yakışıklı” iş adamı, karşısında “masum ama bir o kadar güçlü” bir kız, 250 sayfa boyunca birbirlerine trip atıyorlar. Sonra işte bir yağmur sahnesi geliyor, adam ceketini veriyor falan. Ben burada sanayi sitesinde mazot fiyatı hesaplıyorum, kitaptaki karakter Paris’e kahve içmeye gidiyor. Bir de bütün cümlelerin sonuna “ve o an…” ile başlıyorlar, insan kendini Wattpad’in beta tester’ı gibi hissediyor. Gerçekten hayatımda bir daha elimi sürmem, hele ki bir sonraki baskısı “filme uyarlanıyor” diye çıkıyorsa.

Pazartesi sabahı uyandığımda hala saat 6:47'de gözlerim açılıyor, hiç alarm kurmamama rağmen. Ankara'da lise öğrencisiyken bu saat, okula yetişmek için son moment demekti. Şimdi 35 yaşındayım, evde çalışıyorum ama vücudum hala aynı panik moduna geçiyor. Pazar akşamı 21:00'den sonra uyku gelmiyor, beyin ister istemez haftaya hazırlanmaya başlıyor. Pazartesi öğleden sonra 14:00'de bile o boğazı sıkma hissi vardır. Tuhaf olan, hafta sonu ne kadar rahat geçersem geçeyim, pazartesi sabahı kapı çalan kargo kuryesi bile beni strese sokabiliyor. Vücudun hafızası daha güçlü görünüyor, rasyonel düşünceden.

Tek başına yaşamanın kimsenin anlatmadığı tarafları

Dört yıl önce Ankara'da bir stüdyo daire tuttum. İlk hafta market alışverişine gittim, sepete koydukları şeyleri döndüm geri. Neden? Hepsi iki kişilik porsiyon. Makarna paketinden bir ay yiyorsun, domates salçası bozulur. Buzdolabı boş kalıyor, sadece süt ve ekmek var. Yemek yapmayı öğreniyorsun çünkü annene soracak halini istemeyen bir gurur oluşuyor içinde. Bir gün öğle yemeğinde kaç tatlı kaşık tuz koydum, çöpe attım. Kimse görmedi, kimse bana gülmedi. Kendi hatalarınla yüzleşiyorsun, sıkıntı çekiyorsun ama hiç sesini çıkarmıyor. Çamaşırlarını yıkamayı unuttuğun zaman kimse söylemiyor, sadece kokuyor. Hasta olduğunda iş yok. Şey var: yalnızlık değil, sorumluluğun tamamı senin. Her karar senin, her sonuç da. Evde sessizlik olunca boşluk duymuyor insan, aksine saçmalıklarını düşünüyor.

Ankara’da otobüste cam kenarında oturuyorsun, yanındaki dayı “kızım eteğin kısa olmuş” diye fısıldıyor, sen de duymamazlığa yatıyorsun. Şirket yemeğinde “bu saatte evine nasıl döneceksin” diye soran patronun, seni asla gerçek ekipten saymıyor zaten. Geçen sene Ostim’de bir iş görüşmesine gittim, “kadınlar makineden pek anlamaz” dedi adam yüzüme. Yani erkek olsan fazladan bir marifetin olması gerekmiyor ama kadınsan süper kahraman gibi olman bekleniyor. Herkesin bir fikri var, kimse fikrini kendine saklamıyor. 2023’te hâlâ, araba kullanırken önünde yavaş gideni görünce “kesin kadındır” diyen abilerin memleketi burası.

Eski Türk filmlerindeki replikler, bir zamanlar sinema salonunda seyircinin nefesini tutturan, şimdi de WhatsApp grubunda dalga geçme malzemesi olan şeyler. Ben de Ankara'da otobüs beklerken, 1970'lerin bir filminde duyduğum "Beni unutma, ben seni hiç unutmayacağım" satırını hala hatırlıyorum. O zamanlar oyuncular kelimeyi söylemek değil, onu kalbinden koparmak istiyordu sanki. Şimdi netflixte izlediğim 45 dakikalık dizi, birbirini boğup ölen kişileri seyretsem, o kadar etkilenmem. Ama Türkan Şoray'ın gözlerinin içine bakıp söylediği bir repliki hiç unutmam. Usta oyuncular vardı, konuşmaktan çok hissettiriyorlardı. Bugünkü senaristler yazamaz artık böyle satırlar, çünkü insanlar duyguyla değil, beynin boş kısmıyla sinemalara gidiyor. O dönem repliklerine bugün troll atmak kolay, ama 50 yıl sonra bugünkü diyaloglardan birini hatırlayan var mı hiç?

Türkiye'de kadın olmak çoğu zaman bir tercih meselesi değildir, tercih yapmanın ardından gelen sonuçlarla başa çıkma meselesidir. Ankara'da çalışan bir mühendis tanıdığım vardı, 2019'da kendi şirketini kurmak istediğini söyledi. Bankaya başvurdu, kredi müdürü sordu: "Eşiniz biliyor mu?" Kadın olmanın yanında girişimci olmak demek, her adımda hesap vermek demek. Evde çalış derler, sonra da "ev kadını mısın?" derler. İşte çalış derler, "çocuğun kimin bakıyor?" derler. Seçin diye sunulan seçeneklerin hepsi aslında ceza. 40 yaşında bekar mısın, "niye?" soruları başlar. Evli misin, çocuk nerede diye sorular başlar. Çocuk yaptın mı, kariyer nerede diye sorular başlar. Sorular hiç bitmez, cevaplar da hiçbir zaman yeterli gelmez. Bunun farkında olmak belki de en zor kısım. Çünkü farkında olmayan biri en azından çaresiz değildir, ama farkında olan kız çaresiz mi kalıyor yoksa bilinçli mi hareket ediyor, bunu bile kendisi karar veremiyor.

Sıfır araba almak için orta sınıf bir Ankara'lı'nın ne kadar çabalamak zorunda olduğunu biliyorum. 2019'da 140 bin lira biriktirdim, sıfır Fiat Egea'ya baktım, geriye 20 bin kaldı. Paranın yarısı vergiye gitti zaten. İkinci el aynı model 2015 yılı 85 bin liraya bulunuyordu, 4 sene kullanılmış ama tamam. Ama ben sıfırı tuttum çünkü garantisi vardı, motor kapısını kimse açmamıştı. Üç sene sonra satarken 2015 model ile aynı paraya çıktı. Sıfır arabaya verdiğim fazla parayı hiç geri almadım. İkinci el alsaydım o 55 bin lira farkı başka yatırıma koyardım. Şimdi baktığım zaman sıfır araba almak sadece ilk sahip olmak isteyenlerin lüksü. Akıllı olan ikinci eli 100 bin kilometre altından alıp 5-6 sene kullanıp satıyor.

Ankara'da yaşayan bir kadın mühendisi olarak söyleyeceklerim var. Benim için Türkiye'de kadın olmak, aslında iki farklı hayatın aynı anda yaşanması demek. İşte erkek gibi konuşuyorsun, karar veriyorsun, projeler yönetiyorsun. Eve geldiğinde ise "Yemek ne zaman hazır?" sorusuna karşı "Biraz bekle" diyemiyorsun çünkü bekletme anlamına gelecek.

2015'te şirketin inşaat bölümüne geçiş teklifi aldım. Teknik direktör "sen kadınsın, şantiye ortamı sana uygun olmaz" dedi. Aynı şekilde yazılım geçişi öneri geldi, "evet bu daha kız işi" diye. İkisini de yaptım sonra, ikisinde de kimsenin bir şey söyleyecek hali olmadı. Ama bu da demek değil ki benim kararım aldığım. Sadece başarı sağlayınca sessiz kaldılar.

Sosyal hayat ayrı cehennem. 32 yaşındayım, evli değilim. Aile toplantılarında artık beni sormuyorlar, direkt anlatıyorlar. Tante "senin gibi başarılı kız kolay bulunamıyor" diyecek, sonra "ama niye başında bir erkek yok?" diye soracak. Mantık nerede? Bilmiyorum.

Evimin kira parasını ben ödüyorum. Yemek masrafını ben çekiyorum. Oto ekspertizi ben yaptırıyorum. Ama hala bazen aile toplantısında "senin için erkek bulalım mı?" sorusunu duyuyorum. Sanki ben eksik bir şeyim, tamamlanmam gerek.

Türkiye'de kadın olmak, kabul edilmiş bir statüde yaşamak. İster başarılı ol, ister başarısız ol, ister evli ol, ister bekar ol. Her şekilde soru işareti. Bu soru işaretleriyle baş etmeyi öğreniyorsun, basta kalmıyorsun. Ama kalmamak da yorucu oluyor zamanla.