KPSS sonrası atama süreçleri nasıl işliyor

2022’de Ankara’da sınava girip 84 puan aldım, hala bekliyorum. Atama dediğin şey torpilin adını kodla yazmak gibi bir şey olmuş. Merkezi atamada kontenjanlar komik derecede az, mülakatlarda kafalarına göre eliyorlar. KPSS puanını alıp, “hadi bakalım ne zaman sıra gelecek?” diye yıllarca beklemek, psikolojik eziyet resmen. Bu kadar insanı umutlandırıp sonra aylarca, yıllarca süründürmek devletin vatandaşa yaptığı en büyük ayıp.

KPSS’den çıkınca gerçek maraton başlıyor. Sınavdan daha stresli çünkü işin içinde torpil var mı, puan yetiyor mu, herkes birbirinin kuyusunu mu kazıyor, hepsi giriyor devreye. 2023’te sınava girdim, kendi gözümle gördüm. O puan açıklandıktan sonra ilk iş, hangi kurum hangi kadro açtı ona bakmak. Devlet Personel Başkanlığı’nın internet sitesinde ilanlar dönüyor. Tercih dönemi genelde 2-3 hafta sürüyor. Her memur adayı, kılavuzdan 30-40 kadro seçip başvurusunu yapıyor. Herkesin gözü, “Bu puan bana yeter mi?” derdinde. Mesela 82,5 puan aldım, Adalet Bakanlığı zabıt katipliğine başvurdum, 83 kapattı. 0,5 puanla yandık.

Tercihler bittikten sonra ÖSYM yerleştirme sonuçlarını açıklıyor. O anı anlatmaya kelime yetmez. 1-2 hafta içinde ilan edilir genelde. Eğer yerleşemediysen yeni kadro ilanını bekleyeceksin, o arada tekrar sınava girenler mi dersin, umudu kesmeyenler mi... Kazananlar için işin bürokrasi kısmı başlıyor.

Kurumlar yerleşen adaylardan evrak istiyor. Mezuniyet belgesi, KPSS sonuç belgesi, adli sicil kaydı, askerlik durumu vs. Yani koca bir dosya. Özellikle taşrada kadro bulduysan, evini barkını toplaman şart. Ben 2024’te Trabzon’daki vergi dairesine atandım, Ankara’dan kalkıp oraya gitmek, ev bulmak, yerleşmek tam bir macera.

Sürecin en yorucu kısmı güvenlik soruşturması. Eskiden birkaç haftada biterdi, şimdi aylar sürebiliyor. Polis, mahallendeki komşulara kadar soruyor. “Sabıkası var mı, akçeli işlere bulaşır mı?” tarzı. Bir arkadaşımın ataması, komşusu hakkında dedikodu çıkarınca askıda kaldı. Kırgınlıklar bile devreye giriyor.

KPSS'yi geçtikten sonra bekleme dönemi başlıyor ve burada en önemli şey tercih sıralamanız. Sınav Denetmenleri Başkanlığı, başarı puanınıza göre bir aday listesi oluşturuyor; bu listeye girdiyseniz tercih ettiğiniz illere, kadrolarla eşleştiriliyorsunuz. Atama takvimi yıl boyunca yapılıyor, bazı dönemlerde hızlı bazılarında yavaş ilerliyor. İlk tercihleriniz tutarsa 3-6 ay içinde atama alabilirsiniz, ama bekleyen binlerce kişi var ve son sıralardaysanız bir seneyi de görebilirsiniz. Tercih sırasında gerçekçi davranın; hayalinizdeki şehir yerine kesin atama almak mı, yoksa uzun beklemek mi istediğinize karar verip o şekilde tercih yapın.

2022’de lisans KPSS’ye girdim, ertesi hafta “şimdi ne olacak” diye kara kara düşünmeye başladım. Puan açıklandıktan sonra ÖSYM’nin “Tercih Robotu” ile yatıp kalktım. Kafamı kurcalayan ilk şey, merkezi atama mı, yoksa mülakatlı kadrolar mı diye ayrım oldu. Merkezi atamada, KPSS puanın kaçsa, sistem seni ona göre bir sıraya koyuyor. Torpil, dayı, mülakat yok. Tercihler genellikle Kasım ve Haziran’da alınıyor. 2023/1 ve 2023/2 diye geçiyor. Yani yılda iki kez kadro açılıyor.

Mülakatlı kadrolarda işler başka. Mesela öğretmenlik, zabıta, PTT gibi alanlarda önce KPSS’den barajı geçiyorsun, sonra kurumun kendi açtığı mülakata giriyorsun. 2023 Aralık’ta İstanbul’da Zeytinburnu Belediyesi zabıta alımı için mülakata girdim. 61 kişi çağrıldı, 6 kişi alındı. Sorular bazen saçma olabiliyor: “Belediyecilik nedir?” veya “Trafik tabelalarını say.” gibi. Mülakat puanın, KPSS puanınla birleşip sıralamayı belirliyor. Burada işin içine insan faktörü giriyor, dayı arayanları çok gördüm.

Atama beklerken, e-Devlet ve ÖSYM’den duyuruları takip etmek şart. 2024 baharında İçişleri Bakanlığı 300 memur alacak diye ilan çıktı, 18 bin kişi başvurdu. Bu işte şans da var, sabır da. Merkezi atamaların güzel yanı, başvuruyu yapıp beklemek. Ama kontenjanlar azaldı, herkes yüksek puan peşinde. 88 puan aldım, Ankara’da kalmak istedim, hepsi 91’le kapattı. Tayin, il dışı, taşra gibi başlıkları da hesaba katmak lazım. Birçok kişi “ne iş olursa yaparız” diye yazıyor, sonra 2 yıl tayin bekliyor.