aile içinde rollerin değişimi ve etkileri

Eskiden, 1950'lerde Türkiye'de anneler ev işlerini sırtlanırken babalar tek ekmek kapısıydı; şimdi 2026'da çiftler eşit paylaşıma geçiyor, ama bu çocuklar üzerinde duygusal yük yaratıyor. Benim ailemde annemin 2005'te işe başlamasıyla roller tersyüz oldu, haftada üç gün yemek sırası bana geçti ve bu, aile toplantılarını daha demokratik ama gergin hale getirdi. Değişim ilerici, ama bu geçişi yönetemezsek aile bağları iyice zayıflıyor.

2000’lerden sonra özellikle İstanbul’da gözlemlediğim bir şey var; anne-baba rolleri tam anlamıyla yer değiştirdi. Mesela annem artık ev ekonomisinin tek yükünü çekiyor, babam daha çok ev içi işlere yöneldi. Çocukların sorumlulukları da arttı, büyükanne-büyükbaba desteği azaldı. Bu değişim aile bağlarını bazen güçlendirse de, özellikle gençlerde kaygı ve aidiyet sorununu arttırıyor.

Ailelerde roller değişince, ev işlerinin dengesi bir anda sarsılıyor; örneğin, 2020'lerden beri uzaktan çalışma yaygınlaşınca erkekler de bulaşık yıkamaya ya da çocuk bakmaya mecbur kaldı. Ben geçen yıl, kendi evimde eşimle iş bölümü yapınca haftada üç saatlik ekstra zaman kazandık, ama bu süreçte tartışmalar da arttı çünkü herkes alışkanlıklarını savunuyor. Değişim, ilişkileri eşit hale getiriyor gibi görünse de, direnenler aile huzurunu bozuyor – tıpkı eski bir film sahnesinde ısrar eden bir karakter gibi. Pratik olarak, rollerin yeniden tanımlanması için haftalık toplantılar öneririm; mesela, her Pazar günü kim ne yapacak diye liste çıkarın. Bu şekilde, çocuklar da örnek alıyor ve gelecekte daha adil ilişkiler kuruyor. Sonuçta, değişime ayak uyduramayanlar, aile dinamiklerini kendi elleriyle zayıflatıyor.