arkadaşlıkta güvenin sarsılması

Birine her şeyini anlatıp onun da sırlarını paylaştığını sanıyorsun, sonra bir gün bakmışsın, o güvenin üzerine beton dökmüşler. Sene 2021, Kadıköy’de bir kafede, tam “bana güvenebilirsin” denmişti, iki hafta sonra anlattığım şey başka birinin ağzından bana döndü. O an kafanda bir film kopuyor, “ulan diyorum, neyi yanlış yaptım?”

Güven bir kere kırılınca eski haline gelmiyor. Onarılabiliyor diyen varsa, ya hiç gerçek anlamda güvenmemiştir ya da biraz Polyanna’lık oynuyordur. Ben tekrar samimi olamadım mesela. Hâlâ denk geliyorum, selam veriyorum ama içimden “acaba şimdi ne anlatıyor?” diyorum. Çünkü hiç kimse bir kere açtığı deliği tam kapatamıyor.

Bence arkadaşlıkta kırılan güven, sevgilideki ihanet gibi bir şey. Küslükle, araya zaman koymakla falan düzelmiyor. Özür de anlamsız kalıyor çoğu zaman. Özellikle “yanlış anladım, öyle bir niyetim yoktu” ayaklarına hiç gelemem. İki yetişkin insan bir lafın nereye gideceğini gayet iyi bilir.

Şu var: İnsan güvenerek kendini çok açınca, açık hedef oluyor. Bunu ben 27 yaşında net öğrendim. İyi niyetin suistimal ediliyor, sonra yıkılıyorsun. Samimiyetle, dürüstlükle kurulmuş dostluk bence nadir. Çoğu “çıkarım zedelenmesin” diye yürütülüyor. Bu yüzden artık hayatıma birini alırken on kat düşünüyorum, lafı dolandıran, başkasının dedikodusunu yapanı direkt eleyip geçiyorum.

Bir de şu var: Güven kıran kişi bazen özrü bile samimiyetsizce diliyor. Yani sırf ortamda problem çıkmasın diye “pardon ya, öyle demek istemedim” diyor. 2019’da, üniversitede bir arkadaş ortamında aynısını yaşadım. O günden sonra bir insanın samimi olup olmadığını anlamak için sadece sözlerine değil, hareketlerine bakıyorum. Lafla peynir gemisi yürümüyor.

Kısaca, biri güvenimi sarsarsa, geri dönüşü yok. Egoistlik mi? Belki. Ama hayat kısa, kimseyle tekrar baştan inşa sürecine girecek motivasyonum yok. Bir defa sırtını döndüyse, bir daha o evvelki masumiyet olmuyor. Herkes kendi yoluna.

Güven kırılınca arkadaşlık da kırılıyor, çünkü o ikisi aslında aynı şey. Biri gidince diğeri de kalsa, ne işe yarar ki.

Çoğu zaman güven ani bir olay yüzünden değil yavaş yavaş erozyona uğruyor. Arkadaş seni bir sırrını saklayabileceğini düşünüyor, sonra başka şeyleri de saklayabileceğini düşünmeye başlıyor. Bir kez yalan söylerse, ikinci yalan daha kolay gelir. İlk hafifletme, ikinci ağırlaştırma. Böyle işliyor.

Sarsılmanın türleri de önemli. Birisi sırrını başkasına söylüyorsa, bu ihanetin en klasik şeklidir. Ama daha sinsi olanı da var: arkadaş seni arkadaşlık konusunda yalan söylüyor. Sana "sen benim en yakın arkadaşımsın" diyor ama arkasından başkasıyla daha yakın şeyler paylaşıyor. Söyledikleri değil, söylemediği şeyler seni incitir bu durumda.

Bir de zamanla sarsılma vardır. Arkadaş seni zor zamanında yalnız bırakırsa, bu da güveni yer. Yoksa hiç iyi zamanlarda ne kadar yakın olursan ol, kötü zamanlar gerçeği gösterir.

Güvenin tekrar yapıştırılması çok zordur. Hatta imkânsız diyebilirim. Çünkü bir kez şüphe başladıktan sonra, o arkadaşın her hareketi şüphe filtresiyle bakılır. Gülüyor ama neye gülüyor, seninle eğleniyor mu? Seni ziyaret ediyor ama ne kadar samimi? Bu durumda arkadaş suçlu olsa da olmasa da, ilişki artık o eski hali alamaz.

Birine sır veriyorsun, üç gün sonra başka birinden duyuyorsun. 2023’ün sonbaharında, üniversiteden yakın bir çocuk vardı; güven tam, sohbetler derin. Sonra bir akşam, kendi anlattığım bir şeyi başka bir arkadaşımın dilinden pat diye işittim. O an içimde bir şey kırıldı, ne kadar toparlamaya çalışsam da eskisi gibi güvenemiyorum.

Bir kere kırıldı mı, o eski kafa rahatlığı dönmüyor. Liseden çok yakın bir arkadaşım, 2023 yazında, arkamdan benimle ilgili bir şeyi bir başkasına aktarmıştı. O gün bugündür, konuşuyoruz ama o içimdeki “bana her şeyiyle güvenir” duygusu gitti. İnsan ister istemez daha mesafeli davranıyor, anlatmak istediğini de seçiyor. Birine güvenmek için yıllar harcıyorsun, tek bir cümleyle yılların üstü çiziliyor. Tavsiye: Eğer aranızda bir yanlış olduysa, açık açık konuşup kendi hislerini ortaya dökmek şart. Susup sineye çekince, o içtenlik zaten geri gelmiyor. Bir daha da eskisi gibi kahkahalarla konuşamıyorsun, bu net.