gurbet_hatti

almanya’da ilk kedimi sahiplenince market poşetinden yatak yaptım, 2 gün sonra 60 euroluk yastık siparişi verdim. veterinere 85 euro, mamasına 40 euro, tüy topuna 10 euro. "sahiplenmek ücretsiz" diyorlar ya, hikaye. asıl masraf sonra başlıyor, tatilde pansiyonu ayrı dert. oyuncak diye aldığım kutunun içinden çıkan kağıtla oynadı, ona da bozulmadım.

30 yaşımı almadan önce dil öğrenmek bana hep okul işi gibi geliyordu. 32’de almanya’ya taşınınca a1 almanca kursuna başladım, yanımdakiler 19-20 yaşında, ben sınıfta en yaşlıyım. ezber işi zor, kelimeler uçup gidiyor. ama garip şekilde motivasyon başka, hayatta kalmaya çalışıyorsun. 20’lerinde öğrenmek maraton gibi geliyordu, şimdi sanki koşu bandı hızını artırmışlar, zaman azalmış, kafada sürekli “vakit dar” alarmı. panikle öğreniyorsun, çabuk unutuyorsun ama ciddiye alıyorsun. 21 yaşında ingilizce kursunda deftere sticker yapıştırıyordum, şimdi markette kasiyere laf anlatmaya çalışırken terliyorum. yaş ilerleyince öğrenmek daha gergin, ama motivasyon daha gerçek.

türkiye'de psikoloğa gitmek

özel sektörde psikoloğa gitmek cüzdanla ilgili bir karar. 2023'te istanbul'da ilk danışmanlık seansı 400-600 lira arasında değişiyor, bazı ünlü psikologlarda 1000 lirayı geçiyor. haftada bir gidersen aylık 1600-2400 lira harcıyorsun. asgari ücret 8500 lira olunca bu para boşa gitmiş gibi hissettiriyor.

devlet hastanelerine gitmek teoride ücretsiz ama uygulamada randevu almak 2-3 ay beklemek demek. aile hekimi yönlendirmesi gerekiyor, bu da başka bir adım. psikiyatriste mi psikoloğa mı gideceğin belli değilse hekimle konuşmak lazım.

özel sektörde psikoloğu seçerken diplom ve deneyim kontrol etmek önemli. diplomanın neredenolduğu fark eder. açık konuşmaktan rahatsız olacaksan yanlış kişiye gidiyorsun demektir. ilk seansta uyumunu anlarsın, uymazsa değiştir, bu normal bir şey.

İstanbul trafiğinde hayatta kalma rehberi, aslında hayatta kalma rehberi değildir. Teslim olma rehberidir. 2017'de Ataşehir'den Beyoğlu'na gitmek için sabah 7.45'te yola çıktım, öğlen 1'de vardım. O 5 saat 15 dakikada ne yaptım? Hiçbir şey. Sadece direksiyon tuttum. Sağıma soluma bakıp "acaba bu adam nereden çıktı" dedim. Trafik ışığında Spotify'ımda şarkı değiştirdim. Ön camda böcek ezildi, silecek çalıştırdım. Yaşadığım şey, hareket değildi, zaman geçişinin simulasyonuydu. Gerçek rehber şu: Yola çıkmadan önce telefonunu şarj et, müzik listeni hazırla, su al. Trafik kurallarını umut etme, çünkü burada kural, kişinin o an ne yapacağına karar vermesidir. Bir gün köprüde seramik fırında pişmiş gibiyim. Ertesi gün normal. Hiçbir tutarlılık yok. Bunun farkına varıp da sinirlenmemeyi öğrenmek, geri kalanını halleder.

Ehliyet yenilemek için 2023 yazında İstanbul’da randevu bulmak zorunda kaldım. Nüfus Müdürlüğü’nün sitesine her gün 09:00’da giriyorum, saniyeler içinde tüm randevular doluyor. Sonra bir sabah 06:45’te uyanıp şansımı denedim, Maltepe’den Pendik’e kadar tüm ilçelere baktım. Buldum ama tarihi 2 ay sonrası. Evrak listesi ayrı bir çile; biyometrik fotoğraf, eski ehliyet, sağlık raporu, harç makbuzu, dekont, bir de fotokopiler. Her belge için farklı bir yere gitmek gerekiyor. Sağlık raporunu aile hekiminden almak için 8 kişi sıra bekledim, doktor “gözlük takıyor musun?” bile demedi. En sonunda yeni ehliyeti almak için tekrar müdürlüğe gidince, oradaki güvenlikçi “Abi kimlik yenilemede de aynı çile” dedi, içim daraldı. Bürokrasi dediğin işte tam olarak bu.

2019 yazı, Münih’te işe yeni başladım. Ford Fiesta, 1.0 Ecoboost benzinli kiraladım. Şehir içi trafiğinde 7 litreleri gördüm. O zaman Almanya’da litre benzin 1.40 euro civarıydı, maaşla kıyaslayınca çok koymazdı ama yine de deli gibi tüketiyordu. Araba hafif, motor küçük ama Alman otobanında 160’a çıkınca benzin su gibi gidiyor. Bir sene sonra deneyeyim dedim, Peugeot 208 dizel aldım. Uzun yol performansı iyi, 4 litreyle Stuttgart’a gidip geldim. Ama motor sesi, titreme, o dizel kokusu… Üç saat yolculukta kafa şişiyor. Elektrikli ise ayrı bir stres. 2023’te Berlin’de Smart elektrikliyle gezdim, menzil 160 km, Berlin soğuğunda yarı yarıya düşüyor. Evde priz var, şarj 6 saat. Sokakta şarj noktası dolu, bekle Allah bekle. Millet Tesla’ya biniyor ama evinde duvar tipi şarj aleti olmayanı perişan ediyor. Türkiye’ye gelince; İstanbul’da elektrikliyle taksiye bindim, şoför “abi her gün priz arıyorum” dedi. Bir de şarj fiyatı, zam geldikçe benzin desen değil, elektrik desen hiç değil. Ben hâlâ 2004 model benzinli Megane’ı satamıyorum, o ayrı mesele.

almanya’ya ilk taşındığımda 1+1 ev tuttum, 37 metrekare. ikea’dan 3 kutu eşya aldım, gereksiz her şeyi bırakınca bavulum hafifledi. mutfağımda iki tabak, iki çatal, bir tava var. temizlik 10 dakikada bitiyor. eski hayatımda, istanbul’da, üç kutu sadece kupa bardağım vardı. şimdi eksik aramıyorum, zamanım cebimde kaldı.

türkiye'de eğitim sistemiyle ilk tanışmam 90'ların sonunda, anadolu lisesi kazanmak için test çözerek geçti. o günden beri de değişen tek şey, testin markası oldu. fen lisesi, özel okul, düz lise... hepsinde aynı mesele: ezber. soruyu görüyorsun, cevabı işaretliyorsun, oturup düşünüp farklı bir çözüm denemek yok. 2012'de üniversite sınavına girerken de yine en hızlı kim cevaplıyor, o önemliydi.

almanya'da bir süre yaşadım, orada okula giden kuzenim bana proje ödevlerini gösterdi. çocuk, kartondan enerji santrali yapmış. bizde ise hâlâ “kurtuluş savaşı'nı yaz” diye kompozisyon ödevleri. 2023'te bile değişmeyen bu düzen, memlekette çocukları yüzlerce test kitabının altında bırakıyor. düşünmekten çok, hatırlamak makbul.

herkes eğitim sistemi diyor ama bence asıl mesele bu sınav takıntısı. test çözme kabiliyetiyle zeki olmanın karıştırılması. mezun olunca da iş hayatında kimse sana “bu formül neydi” diye sormuyor, ama “sorun çözebiliyor musun” diyor. türkiye’nin en büyük sorunu, eğitimi bir yarışa çevirmesi. insanı unuttuk, sıralamaya takıldık.

Dört çocuklu bir evde büyüdüm, kardeşle oynanan kavgalı oyunların neredeyse hepsini denedim. En çok kavga çıkartan oyun Monopoly oldu. 2012 yazı, Almanya’da, tatildeyiz. Ben bankacıydım, kardeşim hep “yanlış para verdin” diye beni suçlar, bir türlü güvenmezdi. Oyun ortasında yerden para toplamak, kimde kaç tane ev olduğunu saklamak klasik taktikler. Arada masa devrildiği bile oldu.

Bir de FIFA vardı, ilk PlayStation’umuzu 2006’da aldık. Hangi takım seçildi, kimin joystick’i bozuk derdi derken ofansif kelimeler havada uçuşur, annem odaya gelip fişi çekerdi. Her yeni oyunda “bu sefer kavga yok” diye başlardık ama 10 dakika sonra biri gol atınca koltuğa minder fırlatmak kaçınılmazdı.

Pandemi zamanı Uno kartlarını çıkardık. “+4 attın ama sıranı beklemedin” muhabbetiyle haneler arası soğuk savaş başladı. Oyunlar bitsin diye değil, kavga bitsin diye bırakılırdı. Kardeşler arasında oyunlar asla sadece oyun olmaz, pratik ipucu dersen: oyun kutusunu kavga çıkmadan toplarsan, akşam yemeğine barışla oturabilirsin. Ama o kutuyu toplamak da ayrı bir operasyon tabii.

almanya’da düsseldorf’ta bir türk restoranı, 2023 sonbaharı. menüde lahmacun yazıyor, sipariş verdim. garson yüzüme bakıp “sade mi, üstüne döner ister misin?” diye sordu. lahmacunun üstüne döneri ilk kez orada gördüm, cevap veremedim, göz göze kalakaldık. en son “sade olsun ya” dedim, adam başını salladı, sanki yanlış cevap vermişim gibi.

spora ilk kez 2020'nin başında almanya'da başladım, pandemi patladı. evde mat, dambıl, decathlon lastikleriyle başladım. ilk iki hafta kas ağrısı klasik, merdivende dizler titriyor. üçüncü hafta tuvalette oturup kalkmak eziyet, ama aynada omuzlar bir milim şekil alıyor. kahve içince kolları sıkıyorum, hafif damarlar çıkıyor. yemek iştahı fena artıyor, akşamları tavuk göğsü, pilav, yanına protein yoğurt. uykuya geçmek daha kolay, sabahları daha az yorgun kalkıyorum. moral yükseliyor, kendime güven geliyor. ama bir noktada çamaşır ipine tişört asınca kaslar daha net görünüyor, insan boşuna uğraşmamışım diyor.

evlilikte kimse sabah karşılıklı ağız kokusunu, gecenin bir yarısı yorgan kavgasını ya da çamaşır makinesine çorap atmayı unutanla yapılan müstehzi bakış yarışmasını anlatmıyor. bu romantik beyaz dizi rüyasının arasında, market arabasının tekeri sağa çekiyor diye tartışıp, salonda ayrı ayrı telefona bakarken geçirilen pazar sabahları var. ben düğünden bir ay sonra, bulaşık deterjanının markası yüzünden sessiz restleşme yaşadım. çeyiz sandığına konan nevresimler asla kullanılmıyor, çünkü yenisini almak için gereksiz yere hevesleniyorsun. kimse demiyor ki, evlilikte bazı günler sadece iki kişi aynı odada sessizce yaşlanıyorsun.

Almanya’da yaşıyorum, oyun oynamak için ideal saatler bana hep gece üçü gösterdi. Çünkü gündüz iş, akşam çocuk, yatınca eş… Geriye bir tek herkesin horlamaya geçtiği o saatler kalıyor. Tabii, evin ses yalıtımı Türk apartmanına göre fena değil ama bir kere yakalandım mı, bütün özgürlük hayalim çöküyor. 2021’in kışında, karantinada, FIFA’nın yeni sürümü gelmişti. O gece bilgisayar başında saat birde başladım, “bir maç daha, bir maç daha” diye diye üçü ettim. Tam öyle “Ultimate Team”de son dakika golü yedim, sinirlenip mouse’u masaya koydum, kapı hafif aralandı. Eşimin sesi: “Gurbet_hatti, yine mi oyun oynuyorsun?” Göz göze geldik, bilgisayarın ekranını kapatmaya çalışırken fare kablosu kulptan dolandı, küçük bir komedi filmi gibi.

Burada işin püf noktası, kulaklık şart. Hoparlörden ses gelirse bitti, anında yakalanırsın. Oyun kolunu her zaman yatak odasından uzağa koyuyorum, çünkü sabah biri uyanırsa “bu ne” diye soruyor. Açıkçası yıllar geçtikçe yakalanma ihtimaline karşı strateji geliştirdim. Mesela çay koyuyorum gece, bahanem hazır: “Çalışmam gerekiyordu, çayla uyanık kalmaya çalışıyordum.” Tabii, ekranda niye CSGO var, orası biraz sıkıntı. 2022’nin Mart’ında, gece üçte LoL oynarken yine basıldım, bu sefer kayınvalidem bizdeydi. “Çocuğun okulu var, sen hala bilgisayar mı başındasın?” dedi. O an bir yetişkinin bile kendini lise çocuğu gibi hissetmesi enteresan.

Komşular kısmı başka bir mevzu. Almanya’da alt kattaki Horst, geçen yıl kapıyı çalıp “sessiz ol” dedi. Ayaklarımı kanepeye uzatırken sandalyeye dokunmuşum, ses gitmiş. Burası apartman, gece üçte bir tıkırtı bile risk. Zemin halısı, yastıkla çevrili masa ayakları, hatta bazen sandalyenin yanına havlu seriyorum. Oyun oynarken güvenlik önlemleri aldıkça, kendimi illegal iş çeviren biri gibi hissediyorum. Oyun başlarken her zaman telefona alarm kuruyorum, üç buçukta bırakıp yatmak şart. Sabah kimse anlamasın diye kahveyi biraz fazla koyuyorum, göz altı morluklarını örtmek için.

Yurt dışında veya kalabalık evde gece oyun oynayacaksan, işin sırrı plan. Koltuğu gıcırdatmayacaksın, kulaklık takacaksın, bahane hazırlayacaksın. Mouse sessiz olacak, klavyeye fazla abanmayacaksın. Üçte yakalanınca, açıklama şansı da kalmıyor zaten. Göz göze geliyorsun, ekran ışığında yakalanmış tavşan gibi, kimse inanmıyor “son maçtı” dediğine. Herkes uyuyunca oynayanlar bunu iyi bilir, tek rakibin uykusuzluk değil, ev halkının radarı.

ben hamburg’da 2017’den beri 2 kadın, 3 erkekle arkadaşım, hiç kimsenin aklında başka bir film yok. türkler “illa bir şey olur” diyor ama burada kimse garipsemiyor. birlikte bira içiyoruz, futbol izliyoruz, dertleşiyoruz. flörtle karıştırmazsan, sınırı baştan çekersen oluyor. iki taraf da rahat ediyor, mevzu kapalı.

türkiye'de flört kültürü

instagram'da birbirini beğenmek flört sayılıyor artık. mesaj atmak cesaret işi değil, hikaye paylaşımını görüp "çok güzel" yazmak bile yeterli oluyor. ben 2015'te bir kız gördüm, 3 hafta sonra "merhaba" dedim, bugün evliyiz ama işin komik tarafı o dönem bunu hala çok cesur sayıyorduk.

şimdi erkekler taksi şoförü gibi bekliyor kızın cevabını. kız bir emoji atar, erkek saatlerce o emojinin anlamını çözmekle meşgul. "yüz emojisi mi, kalp mı, gülen yüz mü" diye arkadaşlarına soruyor. benimle beraber 30 yaşındaki bir adam whatsapp'ta "ok" yazılan mesajın üzerine 2 saat düşündüğünü söyledi, eğer "tamam" yazılsa ne olacağını merak ettim.

en kötü taraf da şu: herkes flörtle başlıyor ama kimse flörtü bitirmiyor. kız sıkıldığını gösteriyor, erkek "belki meşguldür" diye 3 ay daha yazıyor. sonra "neden cevap vermiyorsun" diye hikaye'ye gönderme yazıyor. benim çevre de bunun normal olduğunu söylüyor, ben de sessiz kalıyorum çünkü bundan 8 sene önce ben de aynı şeyi yapıyordum.

Antibiyotik kutusunun içinden çıkan o katlanmış prospektüsü açınca bir anda kendimi tıp fakültesinde gibi hissediyorum. Geçen yıl Almanya’da eczaneden ağır bir grip için ilaç aldım, prospektüs dört dilde, her birinde de sayfa sayfa yan etki. “Nefes darlığı, halüsinasyon” yazıyor. Almanca’sı zaten ayrı korkutucu duruyor. Bir ara ilacı içmeyeyim dedim ama 39 derece ateşle başka şansım da yoktu. Sonra düşündüm, bu kadar şey yazarlarsa herkes korkar, kimse ilaç içmez. Ama Almanya’da herkes önce prospektüsü okuyor, sonra Google’dan da bakıyor. Türkiye’de rastgele ilacı kafaya dikmek daha yaygın sanki. Ben hâlâ antibiyotik prospektüsünü okuyunca yarım saat düşünüyorum, ilacı içsem mi diye.

Küçükken mahallede misket atıp saklambaç oynayan nesildenim. Ama 2002’de eve bilgisayar girince işler değişti. O zamanlar Windows XP’nin mavi ekranı, Counter-Strike 1.5’in menüsü. Abimle kasa başında kavga, kim önce oynayacak diye. Misal, okulu kırıp internet kafeye gitmek, Samsung CRT ekranlarda GTA Vice City oynamak. O günleri net hatırlıyorum. Annem görmesin diye ayakkabıları apartman boşluğunda saklardım, eve hüzünlü bir “matematik kursu vardı” bahanesiyle girerdim.

Ergenlikte iyice sardım. Özellikle 2010-2012 arası, League of Legends yeni çıkmış. Sınavdan geliyorum, bilgisayarı açıyorum, bir anda gece olmuş. Yemek, su hak getire. Ramazan ayında sahurdan iftara kadar oyun oynadım, camdan güneşi görüp “altına mı oynasam, mid’e mi geçsem” diye düşündüm. Yaz tatili desen, dışarı çıkmak yok, terli terli bilgisayara yapışmak var. Aile “kör olacaksın” diye feryat ediyor, kulak asmıyorum.

Üniversiteye geçince işler daha da sarpa sardı. Yurt hayatı, sınırsız Wi-Fi, Steam indirimleri. 2014 yazı, Skyrim’i yüklüyorum, 100 saat oynuyorum, karakter hâlâ bir baltaya sap olamamış. Arkadaşlarım dışarıda bira içiyor, ben Whiterun’da sosisli satıyorum. Sonra baktım, hayatımda hiçbir şey ilerlemiyor. Okulun ilk senesi bitmiş, notlar dipte, sosyal hayat desen “Steam arkadaş listesiyle” sınırlı.

Bana o dönemi fark ettiren şey ise garip bir şekilde bozuk bir mouse oldu. 2015’in kışı, Logitech mouse’un tıklaması bozuldu. Oyun oynayamaz oldum, deli oldum resmen. O an bir aydınlanma geldi. 10 yaşından beri oynuyorum, hâlâ aynı döngü. Sabah akşam oyun, kalan zaman kütüphane, arada yemek. Oyun olmayınca elim ayağım boşta. Hava güzel ama dışarı çıkmak tuhaf geliyor.

Bir gün, Ankara’da Kızılay’da takıldım. Starbucks’ın camında otururken insanları izledim. Adamlar sohbet ediyor, sevgililer kavga ediyor, birileri gitar çalıyor. O an fark ettim; benim hayatım sadece sanal skor tablosuna sıkışmış. Elimden gelen sadece oyun isimleriyle hava atmak. Kendi kendime “ben ne yapıyorum” dedim. Eve döndüm, Steam’i sildim, LOL hesabını internetten birine verdim.

Kolay olmadı. İlk ay elim sürekli mouse’a gitti. Boşluktan YouTube’dan oyun yayınlarını izledim, çaktırmadan kendimi kandırdım. Bir ara geri dönmeyi düşündüm ama çıkınca çıkıyorsun. Sonra bir baktım, gündüz dışarıda arkadaşlarla oturmak, akşam eve dönmek, gece kitap okumak… O zamana kadar oyunun gerçek hayatı çaldığını anlamamışım.

yemek yapmayı sevmeyen bir insan olarak makarna ve tost arasında geçen hayatım bir ara donmuş sebzelere terfi etti. 2017’de berlin’de 3 ay boyunca sadece hazır çorba ve yoğurt kombinasyonuyla yaşadım, kimse ölmedi. mikrodalga, market salatası ve bir kavanoz zeytin hayatta kalmanın üçlüsü. dışarıda yemenin bütçeyi bitirdiği avrupa şehirlerinde survival mode böyle çalışıyor. yemek yapmayı sevmemek bir felsefe, “zaman değerli, mideyi kandır yeter” ekolü.

2022’de Almanya’dan dönerken havalimanından Samsung Galaxy Watch 4 aldım. Biraz hevesle başladım, hem sağlık hem teknoloji merakı birleşti. İlk hafta attığım adım sayısı yüzünden annem bana "niye bu kadar dolaşıyorsun evin içinde" dedi. Bildirimleri koldan almak, özellikle markette poşet taşırken telefona bakmadan mesajlara göz atmak büyük kolaylık oldu. Berlin’de toplu taşımada treni beklerken Spotify parçasını bilekten değiştirmek de havalı hissettirdi, itiraf edeyim. Ama beni en çok motive eden şey, saatin gün sonunda "bugün hedefini tamamladın" diye titremesi oldu. Yürüyüş için motivasyon arayanlara birebir. Şarjı iki günde bir bitiyor, ona da alışıyorsun. Klasik saatlere göre biraz daha dikkat gerektiriyor ama günlük tempoya adapte olunca hayatı kolaylaştırıyor. Özellikle şehirde toplu taşıma ve yoğun iş temposunda işlevli bir oyuncak.

ayrılık sonrası toparlanma süreci, bazen tam bir nostalji bombardımanı gibi geçiyor. 2016’da berlin’de tek başıma kalınca eski fotoğrafları açıp aptal aptal şarkılar dinlemiştim. mutfağa her girdiğimde kahve makinesinin yanında bıraktığı o yeşil kupa çıkıyordu karşıma, sanki özellikle orada unutulmuş. insan bir yandan yeni bir hayat kurmaya çalışıyor, ama spotify sürekli “sen bunu da seversin” diyerek eski günleri suratıma çarpıyor. sonra bir gün markette alışveriş listene bakıyorsun, yarısı artık gereksiz. yoğurt küçük alınıyor, makarna iki kişilik değil. işte o zaman anlıyorsun, toparlanmak biraz otomatikleşiyor. alışıyorsun, unutmasan da alışıyorsun.

Mobil oyunlar deyince aklıma ilk gelen Candy Crush oluyor. 2013’te Almanya’da taşındığım ilk haftalar, dil yok, arkadaş yok. Akşamları evde kafamı dağıtacak başka bir şey bulamayınca indirdim. Yeminle bir bakıyordum, saat olmuş 01:30. 5 canla başlıyorduk, hepsi bitti mi, “Bir 30 dakika gelsin” diye alarm kurduğumu hatırlıyorum. Sonra gelsin şeker patlatma. Ayda Wi-Fi faturasını iki kere aşan olmuşluğum var, sırf trende boş boş otururken üç level daha atlayayım diye.

Bir de Clash of Clans vardı. O oyunda Türk klanlarına denk gelmek, gurbetçiliğin başka bir boyutu. Herkesin adı Almanya’dan Ayhan, İsveç’ten Mehmet. Gecenin bir yarısı, klan sohbetinde memleket muhabbeti dönüyor, bir yandan köy basıyorsun. Oyun değil, bildiğin diaspora buluşması.

Bir başka vakit Subway Surfers’da kendimi “Bir el daha koşayım, rekor gelsin” diye sabaha kadar gözlerim kıpkırmızı buldum. O oyunun müzikleri hâlâ kafamda dönüyor. Üstelik 2016’da, Köln’de tramvay kaçırdığımda, durakta Subway Surfers oynarken telefonu elimden düşürüp ekranı çatlatmıştım. O gün bugündür, bir daha oynamadım.

Şimdi baktığımda, oynadığım her mobil oyun bana zaman harcatmaktan başka bir şey vermedi. Hiçbirinde bir “başarı” hissi kalmadı, sadece “Ben dün ne yaptım, hepsini balon patlatmaya mı verdim?” sorgulamasıyla baş başa kaldım. Yine de, markette kasada sıra beklerken telefonu elime almadan duramıyorum. O alışkanlık gitmiyor.

almanya'da 2023 kasımda philips airfryer aldım, 119 euro. ilk hafta patates, nugget, hazır börek, dondurulmuş pizza dilimi. mutfak yağsız, bulaşık az. sonra içindeki teli yıkamaya üşendim, tezgah üstü daraldı, kablosu hep ortalıkta. ikinci haftanın sonunda eski tost makinesinin yanına koydum, ikisi de şimdi gurbetçi yalnızlığı yaşıyor.

Meslek lisesine 2005’te başladım, o dönem “okuyamayanların gittiği okul” muamelesi vardı. Okulun atölyesine ilk girdiğimde tezgâhta tornadan parça çıkarıyorduk, yağlı ellerle kantinde tost sırası bekledim. Okul müdürü sürekli “bir işin olur” diye motive ediyordu ama staj ararken firmaların çoğu lise öğrencisini almak istemiyordu. Mezuniyet sonrası sınıf arkadaşlarımın yarısı başka işlerde garson, kasiyer oldu. Ben elektrikçilik yaptım bir sene, asgari ücretten biraz fazla aldım ama sosyal hak yoktu. Sonra Almanya’ya geldim, burada aynı diplomaya saygı da, iş imkânı da var. Türkiye’de meslek lisesi hâlâ ikinci sınıf vatandaş muamelesi görüyor. Bu yüzden bir sürü genç, bölümünü sevse bile başka hayaller kurmak zorunda kalıyor.

almanya’da uzun mesafe ilişkisi denedim, mesaj attığımda mavi tik gelmeyince huzursuz oldum. iki gün ortadan kayboldu, sonra "yoğundum" dedi. sürekli kendimi açıklamak, ne yaptığımı raporlamak zorunda hissettim. üç kere buluşunca fark ettim, tartışma bitince içimde hep daha kötü hissediyorum. yorgunluk, özgüven kaybı, kafa karışıklığı. bir de her küçük sevinci gölgeliyor, huzur bırakmıyor.

annesinin 35 yaşındaki çocuğuna düğün dernek kurmak için üç mahalle mobilize eden ülkenin gurbetçisiyim. 2023’te frankfurt’ta annem aradı, “türkiye’de evlenmeyenlere kredi vermiyorlarmış, bak yuvan dağılacak” dedi. kredi puanım bile bekâr olduğum için düşük artık.