balkon_feslegen

Evlenmeden önce en önemli konuyu nasıl belirleriz? Benim için 2016'da nişanlanırken, eşimle ortak hobi meselesiydi. O zamanlar Ankara'daki küçük balkonumda üç saksı fesleğen büyütüyordum, ama o sulama takvimini umursamıyordu. "Haftada iki kez sulanmazsa solar" dedim, o da "Ben sadece çiçekleri değil, senin zamanını paylaşmak istiyorum" diye cevap verdi. O tartışma gösterdi, bitkiler gibi ilişkilerde de bakım ihmal edilirse kökler zayıflar.

Ben lisedeyken babamın ısrarıyla ticaret lisesine yöneldim, oysa balkonumda fesleğen ekmek beni daha çok mutlu ederdi. 2018'de İzmir'de bir tekstil firmasında satış temsilcisi oldum, aylık 2500 lira maaşla başladım, ama her gün müşteri aramak yerine toprakla uğraşmayı özlüyordum. Üç yıl sonra işten ayrıldım, şimdi evde bitki satıyorum. O dönemde kazandığım para harcanıp gitti, ama kaybettiğim zamanı geri getiremedim. Bu yüzden sevdiğin işe erken atıl, yoksa hem cüzdanın hem ruhun boşalıyor.

Geçen yaz, Bodrum'da bir deniz kenarı balık restoranında üç arkadaş oturduk, masada ızgara levrek ve soğuk mezeler vardı. Ben balkondaki fesleğenlerimi suladıktan sonra koştur koştur gelmiştim, o yüzden hesabı düşünmek aklıma bile gelmemişti. Gruptan biri, en cimrisi olan Murat, menüyü seçerken "herkes kendi yesin" demişti ama hesap gelince ortalık karıştı, 150 lirayı kim ödeyecek diye tartışma çıktı. Ben cüzdanımı çıkardım, "tamam, ben 50 lirayı veririm" dedim, ama diğerleri Euro bazlı bahaneler uydurdu, sanki Türkiye'deyiz de döviz kuru hesaplıyoruz.

O gün fark ettim ki, bu hesap meselesi her seferinde aynı gerginliği yaratıyor; geçen sefer Ankara'da bir kebapçıda, 2019'da, dört kişiydik ve hesabı ikiye böldük diye arkadaşımın eşi gün boyu surat astı. Benim balkon hobimden biliyorum, bitkileri sularken bile paylaşımı doğru yapmak lazım, yoksa kökler kurur gider. Restoranda da, örneğin o Bodrum akşamında, garson "kredi kartı mı" diye sorduğunda herkes sessiz kaldı, ben mecburen payıma düştüğünü düşündüğüm 60 lirayı uzattım. Arkadaşlarımın arasında bir Alman vardı, o her zaman kendi parasını ödüyor diye güldü, "bizde bu dert yok" dedi, ama ben Türk usulüyle ısrar ettim. Sonra, masada kalan bozuk paraları bölüşürken, aklıma geldi; geçen yıl evdeki balkon partisinde, herkes kendi içtiğini getirmişti, hiç sorun olmamıştı. Bu restoranda işler farklı işliyor, özellikle kalabalık gruplarda; bir keresinde, 2022'de İzmir'de, beş kişilik bir masada hesap 300 lirayı bulmuştu ve herkes "benim payım ne" diye hesap makinesiyle uğraştı. Benim gibi bahçeyle uğraşan biri için, bu durum tıpkı sulama sistemini ayarlamak gibi, herkese eşit düşen kısmı vermek gerekiyor ama pratikte kimse istemiyor. O Bodrum gecesinde, sonunda ben fazladan 20 lira verdim, ertesi gün balkonuma dönüp fesleğenlerimi budadım, en azından orası sorunsuzdu. Bu tür tartışmalar, her yemekte bir gelenek haline geliyor; ben de artık önceden "hesabı ben alırım" deyip işleri kolaylaştırıyorum, ama her seferinde şaşırtıyor. Bod

Evlenmeden önce konuşulması gereken konular listesi yapınca, aklıma 2016'nın sonbaharı geliyor, tam da Ankara'daki o küçücük dairede nişanlımla oturup kahve içtiğimiz akşamlar. O zamanlar ben balkonumdaki fesleğenlere su verirken, o birden "Geleceğimiz ne olacak, çocuklar mı istiyorsun?" diye sordu; ben de güldüm, "Çocuk mu? Balkondaki bitkilerimle bile baş edemiyorum, bir de insan yavrusu mu?" dedim. Aslında o sohbet, para meselesine döndü; ben asgari ücretle bitki satıyordum, o ise avukatlık hayalleri kuruyordu, ama hesaplar tutmuyordu.

Sonra tabi, evlilikte yaşam tarzı denen o büyük felaket alanı çıktı karşımıza. Mesela ben her pazar sabahı balkonda domates ekmek istiyordum, o ise hafta sonlarını AVM'de geçirmek peşindeydi; bir keresinde 2017'de Bodrum tatilinde, otel odasında tartıştık bunu, "Senin bitkilerinle ben ne yapacağım, alerjim var" dedi, ben de "O zaman ben de senin alışveriş çılgınlığına alerjim var" diye yanıtladım. Çocuklar konusuna gelince, inanılmaz detaylı konuşmalarımız oldu; ben "İki tane olsun, ama mutlaka bahçeli evde, yoksa fesleğenlerimle birlikte büyütemem" diyordum, o ise "İstanbul trafiğinde mi çocuk bakacağız, rüya mı görüyorsun?" diye diretirdi. Paranın payı ise ayrı bir komedi; 2018'de nişan töreni için bütçe hesapladık, ben "500 lira harcarsak, balkona yeni saksılar alırım" dedim, o "En az 5 bin lazım, aileler gelecek" diye bastırdı, sonuçta o paranın yarısını bitki bakımı için harcadım gizlice.

2014 sonbaharında, Ankara'dan Amsterdam'a taşındım, sevgilim hâlâ Türkiye'deydi. Her akşam saat 8'de WhatsApp'ta sesli arama yapardık, ama Hollanda'nın fırtınalı havası interneti berbat ederdi; bir seferinde, tam romantik bir anımızda bağlantı koptu ve ben pencereden dışarıya bakan bir odada, saatlerce tek başıma kaldım. O mesafenin en büyük gerçeği, gündelik detayların ne kadar önemli olduğunu fark ettiriyor; mesela, onun sevdiği Türk kahvesini buradaki marketten bulup, görüntülüde birlikte içmeye çalışmak, ama tadı hiç aynı olmuyordu. Zamanla, her ay bir kez uçak bileti almaya başladım, ucuz seferleri kovalardım, ama bavul hazırlamak bile bir işkenceye dönüşüyordu. İlişkiyi ayakta tutan şey, o küçük planlar ve anılar oluyordu; geçen yıl, Amsterdam'daki kanallarda tekne turu yaparken, "keşke buraya gelse" diye düşünürdüm. Sonuçta, uzun mesafe seni hem yıpratıyor hem de daha yaratıcı yapıyor, mesela ben o süreçte kendi kendime balkonda fesleğen ekmeyi öğrendim, sırf boş zamanlarımı doldurmak için. Her seferinde, dönüş yolunda havaalanında beklerken, içimdeki o karmaşık duygu yumağı büyürdü; özlemle karışık bir tür umut, ama asla kolay değil. O yıllardan beri, ilişkide mesafe varsa, her günün bir macera gibi hissettirdiğini anladım; 50'den fazla video çağrısı, onlarca hediye paketi ve sayısız gecikmiş mesaj, hepsi birer kanıt gibi. Şimdi, bazen o günleri özlüyorum, çünkü yakınlık sandığımızdan daha çok emek istiyor. yılın başında, tekrar bir araya gelince, her şeyin o kadar da büyülü olmadığını gördüm; mesafe, duyguları abartıyor ama gerçek hayatı da test ediyor. O deneyimden sonra, uzun mesafe ilişkilerin en büyük sırrı, sabırla birlikte gelen o beklenmedik sürprizler. Her neyse, ben kendi payıma düşeni yaşadım ve hâlâ o fotoğraflara bakıp gülüyorum.

Ben lisedeyken, 1998'de Ankara'da, öğretmenim "Bahçecilik hobi kalır, ekonomi güvenli" demişti, ben de inandım, iş idaresi bölümüne girdim. Mezun olduktan sonra, 2005'te bir bankada muhasebe işi buldum, maaşım ilk yıl 800 liraydı ama her gün rakamlar arasında boğulurken içimdeki fesleğen ekmek isteği bastırıyordu. Sonra 2010'da evde balkonda birkaç saksı domates dikip satmaya başladım, o zaman anladım ki yanlış seçim cebimi sıkıştırmıştı ama ruhumu geri getirmek için geç kalmamıştım; şimdi o banka günlerini hatırladıkça, eski dosyaları çöpe atar gibi unutuyorum.

Balkonumda fesleğenlerimi sularken, geçen yıl tam 10 Haziran 2023'te, eşime WhatsApp'tan "O saksıyı değiştir" diye yazdım. Adam hemen aradı, "Niye sinirlendin?" dedi, halbuki ben sadece balkon düzenini kastetmiştim. Mesajlarda ton yok, kelimeler havada asılı kalıyor, bu da her seferinde gerginlik yaratıyor. Mesela, arkadaşıma "Güzel günler" yazdım, o "Ne oldu, sorun mu var?" diye cevap verdi; ben sıradan selam demek istemiştim. Bu yanlış anlaşılmalar, ilişkiyi yoruyor, hele ki ben gibi balkon hobisi olanlar için, detaylı konuşmak şartken, metin her şeyi basitleştiriyor. WhatsApp'ın emojileri de kurtarmıyor, bir kalp koymak yerine yüz yüze anlatsam, aynı cümle şaka gibi geçer. Bir keresinde, anneme "Bitki kuruyor" dedim, o "Yine mi ihmal ettin?" diye çıkıştı; oysa ben tavsiyeye ihtiyacım vardı. Bu stres, günlük sohbetleri zehirliyor, özellikle pandemi sonrası herkes ekran başında. Benim gibi bitki meraklıları, bu mesaj kargaşasından uzak durmaya çalışıyor, ama kaçmak zor. Geçen ay, aynı hatayı komşumla yaptım, "Bahçeye gel" yazdım, o "Neden acele?" diye sordu; oysa ben sadece fesleğen paylaşacaktım. Bu tür yanlışlar, ilişkileri soğutuyor, çünkü kelimeler arkasında gizli anlamlar taşıyor. Mesajlaşma, hızlı ama tehlikeli bir tuzak; ben artık sesli mesajı tercih ediyorum, en azından ses tonu kurtarıyor. Bu eleştiri, her gün yaşadığım bir gerçek.

2015'te, partnerimin ailesini ilk kez ziyaret ettim, Ankara'daki eski bir apartman dairesinde. Elimde balkonumdan aldığım saksılı fesleğen getirdim, markası yoktu, kendim yetiştirmiştim tohumdan. Kapıda annesi görür görmez "Oh, ne güzel bir bitki" dedi, hemen mutfağa koydu ve suladı, ben de balkonda nasıl gübrelediğimi anlattım, toprak karışımını bile sordular. O gün yemekte ev yapımı börek vardı, ama ben fesleğeni salataya eklemelerini önerince herkes şaşırdı, tadı daha ferah oldu. Partnerimin babası, balkon bahçeciliği hakkında sorular sordu, 2 saatten fazla konuştuk, sanki hobi ortaklığı kurduk. Ziyaretlerde, elinizde bir bitki götürün, mesela fesleğen gibi, hem buz kırar hem de sohbeti canlı tutar; ben o fesleğeni 6 ay sonra tekrar gördüm, büyümüş gelmişti. İzmir'den aldığım tohumları onlara verdim, geçen yıl fotoğraflarını yolladılar, balkonlarında şimdi bir sürü ot var. Böyle anlar, ilişkiyi pekiştiriyor, ama ben sadece kendi deneyimlerimden bahsediyorum. Partnerimin kız kardeşi bile, o günden beri kendi balkonunda domates ekmeye başladı, markasını hatırlamıyorum ama ucuz tohumdu. O ziyaret, bana hobi paylaşmanın aileyle bağ kurmanın en pratik yolu olduğunu gösterdi, özellikle ilk seferde. 2016'da bir benzerini denedim, bu sefer sardunya götürdüm, sonuç yine iyiydi. Kısacası, detaylı hazırlanmak fark yaratıyor.

Eski sevgiliyi sosyal medyada stalklamak, benim gibi balkonunda fesleğen yetiştiren birinin bile zaman zaman saplantılı bir hobi haline gelebiliyor. Mesela, 2022 yazında, eski sevgilimin Instagram'ındaki bir hikaye fotoğrafında arka planda gördüğüm o çiçekli perdeyi mercek altına almıştım; zoom yapıp, perdenin desenini tanıyınca, aynı modeli IKEA'dan aldığımı fark edip içimden "hala aynı zevkler" diye mırıldanmıştım. O stalklama seanslarında, profilini gizlice gezmek için hep gece yarısı 2'de girerdim, çünkü gündüz aktiviteleri daha fazla ipucu veriyordu – mesela kahvaltı fotoğraflarından nereye taşındığını anlamak kolaylaşıyordu.

Pratik ipucu olarak, stalklamayı verimli kılmak için ilk adım, profillerini ayrı bir tarayıcı penceresinde açık tutmak; ben Chrome'un gizli modunu kullanıyorum, ki iz bırakmasın. Bir keresinde, eski sevgilimin Twitter'ındaki bir tweet'ten bahsettiği o kafenin adresini Google Maps'te bulup, sokak görünümünden etrafı incelemiştim – sokaktaki ağaç türünü bile not almıştım, sanki balkonuma ekecektim. Stalklama sırasında, yeni paylaşımlarını karşılaştırmak eğlenceli; mesela geçen ay, storiesinde gördüğüm o yeni arkadaş grubunun kıyafet markalarından kimlerin etkisi altında kaldığını tahmin etmek, benim için bir nevi dedektiflik oyunu olmuştu. Bu şekilde, saatlerimi harcayıp, kendi hayatımdan kopmadan, sadece meraktan devam edebiliyorum. Eski sevgilimin şu anki durumunu öğrenmek, bana balkonumda otururken bile ufak bir macera hissi veriyor, ama tabii bu sadece benim gözlemim.

ilişkide sessizlik cezasının etkisi

benim balkondaki nergislerim bile konuşuyor, rüzgarda hafif sallanarak birbirlerine bir şeyler fısıldıyorlar sanki. ama insan, hele ki sevdiğiyle, sessiz kaldığında o evin içindeki hava bile donuyor. 2019 yazıydı, fethiye'de bir butik otelde kalıyorduk, üç gün boyunca suratıma bakmadı, tek kelime etmedi. bahçe katındaki odamızın küçük verandasında, ben fesleğenlerime su verirken o denize bakıp duruyordu. hani derler ya, duvar olsa çatlardı, o hesap. çınar ağacının yaprakları bile ses veriyordu esintide, bizim aramızda ise koca bir boşluk. o üç gün boyunca sanki bütün balkon_feslegen dünyam kurudu, çiçeklerim soldu. en sonunda ben dayanamadım, "şu toprağı havalandırsak mı?" diye mırıldandım, kendime değil, ona. sanki toprağın derdi varmış gibi.

2005'te ilk arabamı aldım, o zamanlar Ankara'da öğrenciydim. 2000 model bir Fiat Uno'yu 4 bin liraya almıştım, ikinci el piyasası o kadar şişkin değildi. Her ay yakıt için 150 lira ayırırdım, benzinin litresi 2.5 liraydı, şehir içinde işe gidip gelmek için yeterdi. Şimdi o arabayı satsam, hurdacıya bile zor 500 lira eder, ama yeni bir araba almak için gereken para uçmuş durumda.

Geçen yıl, 2023'te, İstanbul'da bir arkadaşımın düğününe giderken kiralık bir araba kullandım, markası Renault Megane'ydı. Kiralama ücreti tek başına 800 lira tuttu, üstüne yakıt, otopark, köprü geçişi ekleyince bin lirayı buldu. Eskiden araba sahibi olmak aileye statü katardı, şimdi ise sıradan bir Dacia Duster'ın sıfır fiyatı 700 bin lirayı aşıyor, o da temel model. Bakım masrafları desen, lastik değişimi için 2 bin lira, sigorta primi 3 bin lira, hepsi asgari ücretlinin belini büküyor. Benim balkonumda saksılara toprak taşıyordum o arabayla, şimdi mazot fiyatı 30 lira olunca, bisikletle dönüyorum eve, hem maliyet hem çevre için.

Vergi yükü de cabası, 2024'te bir orta sınıf arabanın MTV'si 5 bin lirayı geçiyor, üstelik enflasyonla birlikte her yıl artıyor. Hatırlıyorum, 2010'da babamın arabası için yıllık vergi 500 liraydı, şimdi aynı model için üç katı. Bu maliyetler yüzünden insanlar ya eski arabaları tamir ettirmeye çalışıyor ya da toplu taşıma mahkumu oluyor. Ben geçen yaz, Bodrum'da tatil yaparken trafikte saatler harcadım, o sırada aklıma geldi, o yakıt parasıyla kaç saksı çiçek alırdım. Arabalar artık lüks değil, zorunluluk ama fiyatlar yüzünden herkes borç batağında. Her yıl yeni bir model çıkıyor, mesela yeni Toyota Corolla 1 milyon lirayı buluyor, o parayla ev alınırdı eskiden. İnsanlar kredi çekiyor, faizler yüzde 30'u görünce hayatı zindan ediyor, ben de bu yüzden arabamı satıp toplu taşımaya döndüm, hem cebime hem sinirlerime iyi geldi.

Uzun mesafe ilişkilerin gerçeği

Balkonumdaki sarmaşıklar gibi, benim de uzun mesafe ilişkilerim biraz zamana ve sabra ihtiyaç duydu. Yıl 2012'ydi, ben Ankara'da kendi küçük fidelerimle uğraşırken, o İzmir'de denizin tuzlu havasını içine çekiyordu. Her hafta sonu otobüs terminalinde o klasik vedalaşmalar... Sanki bir fidanı kökünden ayırıp başka toprağa dikiyormuşsun gibi bir his.

Telefon ekranında birbirimize çiçekler gönderirdik, ben ona yeni açan papatyalarımın fotoğrafını atardım, o da İzmir'in mor begonvillerini. O sanal çiçekler, aramızdaki mesafeyi biraz olsun kısaltırdı sanki. Her ay bir araya geldiğimizde, sanki toprağına hasret kalmış bir bitki gibi birbirimize sarılırdık. O özlem, her buluşmayı daha da kıymetli yapardı.

2007 sonbaharında, İstanbul'un o eski apartmanında, sevgilimle yaşadığımız ilk ciddi tartışma sonrası sessizlik cezasını denemiştik. Balkondaki sardunyaları sularken, ufak bir sözüm yüzünden bir hafta boyunca karşılık vermedi bana. Aynı odada, akşam yemeklerinde sadece çatalların tıkırtısı duyuluyordu, sanki duvarlar bile nefesimizi tutmuştu. O günlerde, bitkilerime baktıkça, sessizliğin nasıl kök söktürdüğünü anladım; içimdeki yapraklar birer birer soldu. Sonunda, dayanamayıp eski bir fotoğrafla barıştık, ama o boşluk hiç dolmadı.

2005 yazında, Ankara'da küçük bir dairede yaşıyordum, balkonumda fesleğenlerimi büyütüyordum. O sıralar sevgilimle tanışalı bir yıl olmuştu, ikimiz de 20'lerimizin başındaydık. Bir akşam, balkonda sulama yaparken telefonuma gelen bir mesajı gördüğünde kıskançlık patlaması yaşadı. Mesaj, eski bir arkadaşımdan geliyordu, sadece balkondaki fesleğen fotoğraflarımı beğenip yorum yapmıştı. Ben o sırada toprakla uğraşıyor, yapraklardaki tozu silkeleyip yeni sürgünleri kontrol ediyordum.

O an, her şey bir anda değişti. Sevgilim, mesajı görünce "Kim bu, neden senin fesleğenlerine bakıyor?" diye sordu, sesi yükselmişti. Ben, o fotoğrafı paylaştığımı unutup savunmaya başladım, ama o ısrarla güvensizliklerini sıraladı. Balkonum, benim için bir sığınaktı, orada fesleğenlerimi sularken rahat ederdim, ama o gece her şey karıştı. Ertesi gün, 2005 Ağustos'unda, Kızılay'da bir kafede otururken aynı konuyu tekrar konuştuk, o sırada masada bir bardak çay soğudu, ben ise fesleğenlerimin markasını bile anlatmaya çalıştım – o dönem kullandığım tohumlar, yerel bir bahçe mağazasından, 10 liraya aldığım cinstendi.

Kıskançlık, o ilişkide her şeyi zehirledi. Bir hafta sonra, balkona çıkıp fesleğenlerimi sularken tek başıma kaldığımı fark ettim. Sevgilim, o mesaj yüzünden eşyalarını topladı ve gitti, ben de arkasından bakakaldım. O sıralar, Ankara'nın sıcak yaz akşamlarında balkonda oturup bitkilerimi izlerken, geçmişteki o anları hatırlardım. Fesleğenlerim büyümeye devam etti, ben ise o deneyimden sonra ilişkilere daha dikkatli yaklaştım. 2006'da, başka bir şehirde yeni bir fesleğen ekimi yaparken, eski hatıralar aklıma gelirdi. O kıskançlık anı, sadece bir mesajla başlamıştı ama sonunda her şeyi bitirmişti. Balkonumda, o fesleğenlerden birini kurutup sakladım, şimdi bile dolabımda durur. O olay, bana güvenin ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi, ama ben bunu sadece kendi gözlemimle biliyorum. Geçen yıl, evdeki diğer bitkilerimi budarken, o Ankara günlerini düşünmeden edemedim. Fesleğenler, benim için hep bir hatıra oldu, ilişkiler gibi. O dönemde, haftada iki kez sulama yapardım, her seferinde yapraklardaki değişimi not ederdim. Kıskançlık, işte böyle bir anda ilişkiyi sonlandırıyor, ben bunu yaşadım. Ankara'daki o daireyi terk ettiğimde, fesleğenlerimi yanımda götürdüm, ama o ilişkiyi bırakmak zorunda kaldım. Şimdi, balkonumda yeni bitkiler büyütürken, o yılları özlüyorum, ama aynı hataya düşmüyorum. O mesaj, sadece bir başlangıçtı, ama etkisi uzun sürdü. Fesleğenlerim hala benimle, ilişkiler ise gelip geçiyor. Ankara'nın o yazını, hiçbir zaman unutmadım.

Uzun mesafe ilişkiler, 2012'de yaşadığım gibi, insanın günlük hayatını bir iletişim maratonuna çeviriyor. O yıl, İzmir'den İstanbul'a taşınmıştım; sevgilim her akşam saat 8'de Skype'ta online olurdu, ben de balkondaki fesleğenlerimi suladıktan sonra bilgisayarın başına geçerdim. Mesajlar gecikince sinirlenirdik, bir keresinde 20 dakikalık kesinti yüzünden planladığımız film gecesi iptal olmuştu, ertesi gün ikimiz de işe yorgun gitmiştik.

O dönemde, küçük detaylar bizi ayakta tuttu; mesela her ay başında ona bahçemden fotoğraflar gönderirdim, o da karşılık olarak kendi şehrindeki park fotoğrafları çekerdi. Ama gerçek şu ki, fiziksel uzaklık, kutlamaları ertelemeye zorluyor; doğum günümü yalnız kutladığımda, pasta yerine ekran başında emoji dolu mesajlar alıyordum. Tavsiyem, böyle bir ilişkiye giriyorsanız, haftada en az iki kez gerçek zamanlı görüşme planlayın – ben bunu yapınca, özlem daha katlanılır hale gelmişti.

Yine de, beklenmedik ziyaretler fark yaratıyor; 2013'te, hiç haber vermeden trenle gidip onu şaşırtmıştım, o hafta sonu şehrin sokaklarında dolaşmak her şeyi tazelemişti. İlişkiyi canlı tutmak için, ortak bir hobi bulmak işe yarıyor; biz birlikte online bahçe tasarımları üzerinde çalışmaya başlamıştık, bu sayede konuşacak konu eksik olmazdı. Uzun vadede, sabır şart – ben üçüncü yılda taşındım ve o mesafeyi kapattım.

Partnerimin ailesini ilk ziyaretim 2017 yazında, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde oldu, evleri denize bakan bir apartmanda. Ben balkonumda büyüttüğüm fesleğen fidanını hediye olarak götürdüm, saksısı basit bir terrakota, tohumu geçen yıl bahar ayında ektim. Aile annesi mutfağa girip taze nane çayı ikram etti, babası ise balkondaki saksılarını göstererek sohbeti bitki bakımına çevirdi, markası yoktu ama ev yapımı gübre kullandıklarını anlattı.

O gün fark ettim ki, ilk ziyarette herkesin bahçesine dair bir şey sormak buzları eritiyor, ben de fesleğenimi verdikten sonra onların domates fidanlarını inceledim, her biri neredeyse bir karış boyundaydı. Türkiye'de aile buluşmalarında çay ve börek servis edilince işler hızlı ilerliyor, ama ben bir an önce balkona kaçıp bitkilerden bahsettim, ortamı rahatlatmak için işe yarıyor. O ziyaret sonrası partnerimle birlikte kendi balkon projelerimizi paylaştık, mesela 5-6 saksı ile başladık. Bir keresinde annesi bana kendi fesleğenini verdi, artık her ziyaretimde o bitkinin büyümesini takip ediyorum.

Pratik olarak, ilk gidişte elinde bir bitkiyle gitmek, hele ki evlerinde yeşillik varsa, konuşmayı kolaylaştırıyor; ben Kadıköy'de o günü hatırladıkça, sıradan bir hediye bile fark yaratıyor. Partnerimin babası tren yolculuklarından bahsederken ben fesleğeni konuya bağladım, sonuçta herkesin bir hobisi var, onu yakalarsan ziyaret keyifli geçer. O evde geçirdiğim saatler, balkonumda yeni fidanlar ekmeme ilham verdi, ama detaylı konuşmak için bir dahaki sefere bekledim.

2007'de, Ankara'da üniversitedeyken tanıştığım sevgilimle İstanbul'a döndükten sonra uzun mesafe denedik. Her hafta sonu otobüsle 5 saat yol gidip geliyordum, ama yarım saatlik gecikmeler bile planları altüst ediyordu. Mesela, bir keresinde Ankara'daki evde saat 10'da buluşacaktık, ben otogarda beklerken o uyuyakalmış, ben de soğukta sinirden sigara üstüne sigara yaktım. Bu ilişki türü, sürekli ertelenen görüşmelerle güveni eritiyor; ben de sonunda o fesleğenlerimi sulamayı tercih ettim.

Sevgililer günü, 14 Şubat'ta her yıl aynı saçma baskı dalgası geliyor, sanki bekar olunca insanlıktan çıkıyorsun. 2022'de, Ankara'daki bir alışveriş merkezinde, bir mağaza çalışanı bana "Hediye almayı unuttunuz mu?" diye sordu, ben de "Balkondaki sardunyalarımı sulamak bana yetiyor" dedim. Adam yüzünde sahte gülümsemeyle donakaldı, çünkü sistem herkesin pahalı çiçekler ve çikolatalara para dökmesini istiyor. Oysa ben, bitkilerimle vakit geçirerek gerçek huzuru buluyorum, bu tür günler sadece tüketimi körüklüyor.

Freelancer olarak Türkiye'de çalışmak, balkonda bir fesleğen dikmeye benziyor; her şey dışarıdan umut verici ama rüzgar esince saksı devriliyor. 2022'de ben, İstanbul Kadıköy'deki evimden bir online bitki danışmanlığı işi aldım, müşteri Almanya'daydı, 300 euro kazandım ama hesabıma aktarmak için üç banka dolaştım, kur farkından 50 euro gitti. Vergi beyannamesi derdi yüzünden ayda bir maliyeye uğramak zorunda kalıyorum, sanki sulama yaparken her seferinde toprak değişiyormuş gibi yorucu. Bu belirsizlik, freelance hayatı bir felsefe sınavına çeviriyor; özgürsün ama köklerin hep sarsılıyor.

2018'de İstanbul'un Üsküdar ilçesinde, bir balkon peyzaj şirketine ilk iş görüşmesine gittim. Adresi Google Maps'ten kontrol ettim ama trafik yüzünden 45 dakika geciktim, elime saksı toprakları lekelenmiş CV'mi tuta tuta koştum. Müdür "Saatinde gelmeyen adamı nasıl işe alayım" dedi, oysa ben hobi olarak yetiştirdiğim fesleğenleri anlatmaya fırsat bulamadan kapıdan kovuldum. O gün anladım, iş dünyasında tecrübe diye bir şey yok, sadece ilk izlenimde hata yapmamak için herkes maske takıyor. Bu sektörde bile, bitkileri sulamayı unuttuğun an kuruyorlar.

Freelance işlere balkon bitkileri danışmanlığıyla başladım, ama Türkiye'de ödeme kabusundan kurtulamıyorum. 2022 sonbaharında, İstanbul’da bir müşteri için 500 TL'lik tasarım ücreti aldım, Wise üzerinden transfer ettim ama banka yüzde 15 komisyon kesti, üstüne döviz kuru düşüp 450 TL kaldı. Upwork'ten iş bulmak zor, fatura kesmek için maliyeyle saatler harcıyorum, sanki hobimi zehirliyorlar. Her seferinde "acaba bu sefer de sorun çıkar mı" diye düşünüp duruyorum. Freelance derken, asıl iş evdeki fesleğenlerimi sulamak kalıyor.

Partner ailesini ilk ziyaret etmek nasıl bir sınava dönüşür, hiç düşündünüz mü? Ben 2018 yazında, Ankara'da partnerimin evine gittim, kapıda annesi beni çiçekli bir balkonla karşıladı, hani şu küçük saksılı fesleğenlerden. Ben balkon_feslegen olarak hemen fark ettim, o fesleğen standart bir tür değil, belki yerel bir fidanlıktan alınmış, yaprakları iri ve yeşili canlıydı. İçeri girer girmez, mutfakta duran taze otları görünce sohbete daldık; annesi fesleğeni her yemeğe kattığını söyledi, ben de kendi balkonumda benzerini nasıl büyüttüğümü anlattım, mesela geçen sene benimkiler üç ayda iki katına çıktı. Babası ise eski bir balkon projesinden bahsetti, 90'larda başladığını, ama evleri dar olduğu için sadece üç saksı sığdırmışlar. Yemekte, klasik bir sofra kurdular, yanında taze nane, ama kimse derin sorular sormadı, sadece "Bu fesleğeni nereden aldın" diye sordum, meğerse mahalle pazarından, 10 lira verip almışlar. O gün, ailenin balkon alışkanlıklarını görmek, benim için sıradan bir ziyaretin içini doldurdu, partnerimle aramızda yeni bir konu oldu. Ankara'nın o sıcak havasında, balkondaki gölgeyi paylaşmak, garip bir şekilde rahatlatmıştı. Sonradan düşündüm, herkesin ailesinde böyle bir detay var mıdır, kim bilir. Benim balkon tutkusu, o günü unutulmaz kıldı.

2007'de, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde bir balkon bahçeciliği şirketine ilk iş görüşmeme gittim. Adresi bulmak için metrobüsten indim, ama sokak isimlerini karıştırmıştım, 45 dakika boş yere dolaştım. Şirket sahibi, eski bir çiçekçi olan Ahmet Bey, beni görür görmez "Geç kaldın, biz burada dakikliğe bakarız" dedi, ben de ter içindeyim, elbisemdeki tozlar bahçeden kalma.

Görüşme sırasında, CV'mde yazan "balkon fidanları uzmanı" kısmını sorguladı, ama ben sulama sistemlerini anlatırken yanlış marka söyledim, mesela Rain Bird yerine ucuz bir Çin malını karıştırdım. Odada eski bir sera resmi asılıydı, ben de deneyimimi paylaşırken "Geçen yaz, evdeki fesleğenlerimi nasıl kurtardım" diye başladım, ama o beni kesip "Pratikte işe yaramazsa, kağıt üstünde ne yazar" diye homurdandı. O gün, ilk görüşmelerde sadece bilgiyi değil, stres altında ayakta kalmayı öğrendim, çünkü eve dönüp balkonumdaki bitkileri sularken hâlâ ellerim titriyordu.

Sonra, bekleme salonunda diğer adayları gördüm, hepsi resmi giyinmiş, ben kot pantolonla gitmiştim, sanki hobi işine gidiyormuşum gibi. Ahmet Bey'in bana teklif ettiği maaş, 800 lira netti, ama koşullarını duyunca, fazla mesaiyi saymadan, hemen reddettim. O deneyimden sonra, iş görüşmelerinde hep bir sulama şişesi yanımda taşıyorum, hem susuz kalmamak hem de gerilimi atabilmek için.

Fiyat karşılaştırma takıntısı benim için bir alışkanlık olmaktan çıktı, resmen bir yük haline geldi. Geçen sene, 2023 yazında, Ankara'daki yerel pazarda domates almak için üç farklı tezgahı dolaştım, her seferinde fiyatı not aldım ve en ucuzu için 500 metre fazladan yürüdüm. Sonra eve dönüp, balkonumdaki fesleğenlere gübre alırken Migros'taki 10 TL'lik paketi, A101'deki 8 TL'likle karşılaştırdım, ama kasada kuyruk beklerken sinirim bozuldu. Bu takıntı yüzünden, geçen ay bir markette aynı bitki tohumunu üç kez elime alıp bıraktım, zira her seferinde daha ucuz bir alternatif aklıma geliyordu. Artık bu karşılaştırmalar keyif vermiyor, sadece zamanımı çalıyor; mesela geçen hafta, Carrefour'da 5 TL fark için yarım saatimi harcadım, sonra eve dönüp balkonumdaki saksıları sularken yorgunluktan şikayet ettim. Bazen bu durum, hobi bahçeciliğimi bile etkiliyor, çünkü fiyat peşinde koşarken gerçek zevki kaçırıyorum. Geçtiğimiz aylarda, Lidl'de bitki besini için erken gitmeye çalışırken, diğer alışverişçilerin hızına yetişemeyip sinirlendim ve sonunda pahalı bir seçenekle yetindim. Bu takıntı, her seferinde daha az verimli alışverişler yapmama yol açıyor, sanki para biriktiriyorum ama hayatımdan çalıyorum. Ankara'nın kalabalık marketlerinde bu durum iyice artıyor, 2024'te bile fiyat etiketlerini telefonuma kaydedip eve dönünce karşılaştırmaya devam ediyorum. Balkonumdaki hobimi finanse etmek için bu yöntemi kullanıyorum, ama artık yorucu geliyor. Geçen sefer, bir arkadaşımın önerisiyle Bim'de aldığım tohumu, normal fiyatın yarısına denk getirince sevindim ama ertesi gün başka bir marketin daha ucuzunu görünce pişman oldum. Bu döngü, alışverişi bir savaşa dönüştürüyor. Fiyat karşılaştırması yaparken, bazen markaların oyununa geliyorum; örneğin, geçen ay Knorr'un baharatını 7 TL'ye aldım, ama eve gidip araştırmaya devam edince, daha kaliteli bir alternatifi kaçırdığımı fark ettim. Bu takıntı, benim gibi hobi bahçecileri için bir tuzak; zira balkon fesleğenlerimi büyütürken, harcadığım zamanı azaltmak yerine artırıyor. 2023 sonbaharında, bu yüzden birkaç alışveriş

Fiyat karşılaştırma takıntısı bende de her alışverişte kendini gösteriyor. Geçen hafta İstanbul'da, 2024 Mart'ında, Migros'ta bir kilo elma 15 lira iken A101'de 12 liraya denk geldiğini fark edince, eve dönüp online uygulamadan üç marketin fiyatlarını tabloya döküp karşılaştırmıştım. Balkonumdaki fesleğenler için toprak alırken bile, Bauhaus'ta 25 liraya satılan paketi Koçtaş'ta 20 liraya bulunca, fazladan bir paket alıp depoya saklamıştım. Bu uğraş bazen eğlenceli olsa da, kasada kuyruk uzayınca sinir katsayımı artırıyor. Yine de her seferinde en ucuzunu kapmanın zaferini hissediyorum.