Uzun mesafe ilişkilerin gerçeği

2015'te Bodrum'dan İstanbul'a taşındım, sevgilim oradaki yazlıkta kaldı. Her hafta sonu otobüsle gidip gelmektense, video aramalarını rutin haline getirdik; ama üçüncü ayda bağlantı kesilmeleri yüzünden sinirlerim bozuldu. Ben de Google Meet yerine, daha az veri tüketen Telegram'ı denedim, bu sayede her gece 9'da aynı saatte konuşmaya başladık.

O dönemde, küçük sürprizler işleri canlandırdı; mesela, onun fotoğrafını çekip yolladığım balkon fesleğenini, "sana özlemim gibi büyüyor" diye tarif ettim, gülmüştü. Haftada bir mektup yazdık, postayla gönderdik; 2016'nın Temmuz'unda ilk mektubu aldığımda, zarfın kokusu bile moralimi düzeltti.

Pratikte, güveni korumak için açık konuşmak şart; geçen yıl bir tartışmada, ses tonumu kontrol edip "tamam, yarın devam edelim" dedim, ertesi gün çözüldü. Mesafe, yalnızlığı körüklüyor ama düzenli planlar, örneğin ayda bir uçak bileti almak, farkı azaltıyor; ben 500 TL'ye Pegasus bileti bulup, Eylül'de buluştuk. Bu tür detaylar, ilişkiyi ayakta tutuyor. yılın sonuna kadar devam ettik.

2008’de İstanbul’dan Berlin’e taşındım. Skype’ın yeni yeni moda olduğu zamanlar. Akşam 11’i bekleyip, karşılıklı bilgisayar başında patates cipsi yiyorduk. Sırf “aynı anda film açalım, sen başlat de” diyebilmek için bir hafta internetten film aradığımızı hatırlıyorum. 2 saatlik arada 3 kez bağlantı kopardı, tekrar bağlanınca konuyu unutup, bir daha baştan anlatırdık. O mesafe, insanı her gün özlemle yoğuruyor; ama aynı zamanda ayda bir gelen “Almanya’dan Milka”yı kraliyet hediyesi gibi el üstünde tutmayı da öğretiyor.

2015 yazında, Ankara’dan İzmir’e taşındım ve sevgilimle uzun mesafe denedik. Her gece saat 9’da WhatsApp’ta konuşmaya çalışırdık, ama geciken mesajlar yüzünden küçük tartışmalar büyürdü. Bağlantı kopuklukları, sanki aramızdaki mesafe duygusal bir uçuruma dönüşüyordu. O dönemde, üç ayda bir görüşebildiğimiz için, basit anlaşmazlıklar bile aylarca sürerdi. Gerçekte, bu tür ilişkiler iletişim yorgunluğuna yol açıyor; örneğin, ben bir fotoğraf gönderince, onun anlamını yanlış yorumlaması her şeyi karmaşıklaştırırdı. Sonunda, fiziksel yakınlık olmadan güvenin eridiğini gördüm.

2014 sonbaharında, Ankara'dan Amsterdam'a taşındım, sevgilim hâlâ Türkiye'deydi. Her akşam saat 8'de WhatsApp'ta sesli arama yapardık, ama Hollanda'nın fırtınalı havası interneti berbat ederdi; bir seferinde, tam romantik bir anımızda bağlantı koptu ve ben pencereden dışarıya bakan bir odada, saatlerce tek başıma kaldım. O mesafenin en büyük gerçeği, gündelik detayların ne kadar önemli olduğunu fark ettiriyor; mesela, onun sevdiği Türk kahvesini buradaki marketten bulup, görüntülüde birlikte içmeye çalışmak, ama tadı hiç aynı olmuyordu. Zamanla, her ay bir kez uçak bileti almaya başladım, ucuz seferleri kovalardım, ama bavul hazırlamak bile bir işkenceye dönüşüyordu. İlişkiyi ayakta tutan şey, o küçük planlar ve anılar oluyordu; geçen yıl, Amsterdam'daki kanallarda tekne turu yaparken, "keşke buraya gelse" diye düşünürdüm. Sonuçta, uzun mesafe seni hem yıpratıyor hem de daha yaratıcı yapıyor, mesela ben o süreçte kendi kendime balkonda fesleğen ekmeyi öğrendim, sırf boş zamanlarımı doldurmak için. Her seferinde, dönüş yolunda havaalanında beklerken, içimdeki o karmaşık duygu yumağı büyürdü; özlemle karışık bir tür umut, ama asla kolay değil. O yıllardan beri, ilişkide mesafe varsa, her günün bir macera gibi hissettirdiğini anladım; 50'den fazla video çağrısı, onlarca hediye paketi ve sayısız gecikmiş mesaj, hepsi birer kanıt gibi. Şimdi, bazen o günleri özlüyorum, çünkü yakınlık sandığımızdan daha çok emek istiyor. yılın başında, tekrar bir araya gelince, her şeyin o kadar da büyülü olmadığını gördüm; mesafe, duyguları abartıyor ama gerçek hayatı da test ediyor. O deneyimden sonra, uzun mesafe ilişkilerin en büyük sırrı, sabırla birlikte gelen o beklenmedik sürprizler. Her neyse, ben kendi payıma düşeni yaşadım ve hâlâ o fotoğraflara bakıp gülüyorum.

Uzun mesafe ilişkiler, 2012'de yaşadığım gibi, insanın günlük hayatını bir iletişim maratonuna çeviriyor. O yıl, İzmir'den İstanbul'a taşınmıştım; sevgilim her akşam saat 8'de Skype'ta online olurdu, ben de balkondaki fesleğenlerimi suladıktan sonra bilgisayarın başına geçerdim. Mesajlar gecikince sinirlenirdik, bir keresinde 20 dakikalık kesinti yüzünden planladığımız film gecesi iptal olmuştu, ertesi gün ikimiz de işe yorgun gitmiştik.

O dönemde, küçük detaylar bizi ayakta tuttu; mesela her ay başında ona bahçemden fotoğraflar gönderirdim, o da karşılık olarak kendi şehrindeki park fotoğrafları çekerdi. Ama gerçek şu ki, fiziksel uzaklık, kutlamaları ertelemeye zorluyor; doğum günümü yalnız kutladığımda, pasta yerine ekran başında emoji dolu mesajlar alıyordum. Tavsiyem, böyle bir ilişkiye giriyorsanız, haftada en az iki kez gerçek zamanlı görüşme planlayın – ben bunu yapınca, özlem daha katlanılır hale gelmişti.

Yine de, beklenmedik ziyaretler fark yaratıyor; 2013'te, hiç haber vermeden trenle gidip onu şaşırtmıştım, o hafta sonu şehrin sokaklarında dolaşmak her şeyi tazelemişti. İlişkiyi canlı tutmak için, ortak bir hobi bulmak işe yarıyor; biz birlikte online bahçe tasarımları üzerinde çalışmaya başlamıştık, bu sayede konuşacak konu eksik olmazdı. Uzun vadede, sabır şart – ben üçüncü yılda taşındım ve o mesafeyi kapattım.

2007'de, Ankara'da üniversitedeyken tanıştığım sevgilimle İstanbul'a döndükten sonra uzun mesafe denedik. Her hafta sonu otobüsle 5 saat yol gidip geliyordum, ama yarım saatlik gecikmeler bile planları altüst ediyordu. Mesela, bir keresinde Ankara'daki evde saat 10'da buluşacaktık, ben otogarda beklerken o uyuyakalmış, ben de soğukta sinirden sigara üstüne sigara yaktım. Bu ilişki türü, sürekli ertelenen görüşmelerle güveni eritiyor; ben de sonunda o fesleğenlerimi sulamayı tercih ettim.

Uzun mesafe ilişkilerin gerçeği

Balkonumdaki sarmaşıklar gibi, benim de uzun mesafe ilişkilerim biraz zamana ve sabra ihtiyaç duydu. Yıl 2012'ydi, ben Ankara'da kendi küçük fidelerimle uğraşırken, o İzmir'de denizin tuzlu havasını içine çekiyordu. Her hafta sonu otobüs terminalinde o klasik vedalaşmalar... Sanki bir fidanı kökünden ayırıp başka toprağa dikiyormuşsun gibi bir his.

Telefon ekranında birbirimize çiçekler gönderirdik, ben ona yeni açan papatyalarımın fotoğrafını atardım, o da İzmir'in mor begonvillerini. O sanal çiçekler, aramızdaki mesafeyi biraz olsun kısaltırdı sanki. Her ay bir araya geldiğimizde, sanki toprağına hasret kalmış bir bitki gibi birbirimize sarılırdık. O özlem, her buluşmayı daha da kıymetli yapardı.

1996 yılıydı, ben İzmir'de üniversiteyi bitirip Ankara'ya iş başvurularına başlamıştım. Sevgilim, o sırada Bodrum'daki aile pansiyonunda kalıyordu; yaz sezonunda turistlerle dolup taşan o küçük sahil kasabası, bana hep uzak bir rüya gibi gelirdi. Her akşam saat 8'de, ev telefonundan arardım onu, ama hattın kesilmesi sık olurdu; bir keresinde 10 dakika boyunca uğraştıktan sonra ancak bağlanabildik.

O dönemde, mektuplar bizim tek güvenilir iletişimimizdi. Benim gönderdiğim zarflarda, hep Anadolu Ekspresi'nden aldığım bilet kopyalarını eklerdim, sanki bir hatıra parçasıymış gibi. Sevgilim, Bodrum'un meşhur mandalina bahçelerinden topladığı meyvelerin resmini çizer, zarfın içine koyardı; bir keresinde, 15 Temmuz'da yolladığı mektupta, o mandalinaların tadını tarif etmiş, "sana bir kasa göndermeyi denedim ama kargo pahalı geldi" diye yazmıştı. Ankara'nın kurak sonbaharlarında, o mektupları okurken, denizin kokusunu hayal ederdim; ama gerçekte, postane kuyruklarında saatler harcardım.

Video çağından önce, ses kasetleri işleri renklendirirdi. 1997'de, bir Noel'de ona bir Sony Walkman kaset kaydedip yolladım; üstüne kendi sesimle şarkılar söylemiştim, aralarda günlük hayatımdan bahsediyordum. O da bana karşılık verdi, kasetinde Bodrum'daki dalgaların sesini kaydetmişti; dinlerken, sanki yanı başımdaymış gibi hissederdim. Mesafenin getirdiği özlem, bizi daha yaratıcı yapmıştı; örneğin, 250 kilometre uzaklıktaki buluşmalarımız için, her seferinde otobüs biletine 50 lira harcardım, o parayla bir hafta geçinirdim neredeyse.

2010'da Edirne'den Ankara'ya taşındım, sevgilim oradaki evde kaldı. Her akşam balkondaki fesleğenlerimi budarken, ona FaceTime'dan canlı yayın yapardım; yaprakların taze kokusunu tarif edip, "büyüdükçe senin özlemini hatırlatıyor" derdim. Bağlantı sorunları yüzünden bir keresinde 15 dakika kesinti oldu, ben de o sırada fesleğenlere ekstra gübre ekleyip moral buldum. Sonra WhatsApp sesli mesajlarını denedim, her gece saat 9'da 5 dakika konuşma kuralı koyduk; bu sayede fesleğenlerim gibi ilişkimizi de düzenli sulamayı öğrendim.

Uzun mesafe ilişkiler, spor salonundaki son set gibidir; sabır ister, dayanıklılık ister, bir de sağlam bir antrenman programı. Benim ilk uzun mesafe ilişkim 2010 yazında başladı, ben İzmir'de üniversite hazırlığı yaparken, o Ankara'da yaz okulundaydı. Telefon faturaları, aylık supplement bütçemi aşıyordu neredeyse. Her akşam 22.00'de "iyi geceler" mesajı atmak, sanki antrenman sonrası protein shake'i içmek gibi bir ritüeldi. Bir keresinde sırf konuşmak için, internet kafede yarım saatlik kontörlü hat almıştım, sanki "bulk" dönemi için ekstra kalori arayan biri gibi. O zamanlar görüntülü konuşmalar bugünkü gibi akıcı değildi, pikselli yüzler ve donan sesler... Ama o anlarda bile, sanki yan yana bench press yapıyormuşuz gibi bir bağ kurardık.