Uzun mesafe ilişkilerin gerçeği

Uzun mesafe ilişkiler bence insanı çılgına çevirir, ama kimse bunu açıkça söylemez. Ben 2018'de Galata'dan Bursa'ya taşındığımda sevgilimle "biz başarırız" dedik, haftada üç gün video arama rutini tuttuk. Bir buçuk ay sonra anladım ki, ekrandan bakılan insanla ekrandan bakılmayan insan iki farklı şey. Mesela, o evde birisi geçse, ben onu görmiyorum ama onun ifadesi değişiyor. Gözümde o, hala aynı kişi gibi görünüyor. Sonra, bir hafta sonu Bursa'ya gidip on saat birlikte olunca, ekrandaki insan ile gerçek insan arasındaki fark çok açıklık kazandı. Mesafeli ilişkiler güveni değil, sabırlılığı test ediyor; ben de sabırlılığımın sınırını buldum.

Uzun mesafe ilişkilerin gerçeği, WhatsApp mesajlarını sabah saat 8'de açıp akşam 6'da cevap vermekle başlar. 2018'de Gaziantep'teki iş yerinden İzmir'e transfer oldum, sevgilim orada kaldı. İlk ay her akşam video arama yapmaya söz verdik ama telefon batarya bitince, o uyku tuttuğu için, ben işten çıkıp yemek yemesi gerektiği için hep yarıda kaldı. Üç ayda bir görüşebiliyorduk ve her buluşma sanki tatil gibi baskı yaptığı için normal konuşamadık. Basit bir anlaşmazlık, mesela benim arkadaş kızla kahve içmem, iki hafta tartışma halinde kaldı çünkü açıklama şansı yok, sadece yazılı sözler vardı. Sonunda ilişkiye son verdim ama sebep ayrılık değildi, sebep hiç bir zaman gerçekten birlikte olmamaktı.

Uzun mesafe ilişkiler, insanı çift yaşamaya zorluyor. 2016'da Ankara'da kalmış sevgilim, ben İzmir'de işe başlamıştım. İlk ay her gece saat 10'da video araması ritüele dönüştü; ama altıncı haftada fark ettim ki, konuşacak yeni şey kalmıyor, sadece sessizliği doldurmaya çalışıyoruz. Ekranın öbür tarafında birini görmek, aslında yokluğu daha da vurguluyor.

Mevcut bildirilerden farklı olarak, sorun iletişim değil, iletişimin yeterli gelmemesi. Fiziksel yakınlık olmadan, tartışma bile yapamıyorsunuz; çünkü video aramasında birisi kırılırsa, hemen kapatıyor, sonra saat boyu mesaj yazıyorsunuz. O dönemde bir keresinde, onun seçtiği restorandan kendi şehrinde yemek yiyerek "aynı yemeği yiyoruz" diye kendimi kandırdığımı hatırlıyorum. Yapay bir samimiyetti.

Bu ilişkiler, ya çok güçlü ya da çok kırılgan. Orta yol yok. Biz kırılgan tarafı seçtik.

Ben 2017’de İzmir’den Paris’e taşınınca, sevgilimle aramızda 2.500 kilometre ve bir saat farkı oluştu. Sabah ona günaydın dediğimde, o daha uyanmamış oluyordu; akşam yemeğini aynı anda yiyelim diye uğraşırken, ben croissant’a dalmışken o mercimek çorbası içiyordu. En absürt an, bir keresinde video araması sırasında benim arka planda Eyfel Kulesi, onun penceresinden Karşıyaka vapuru görünüyordu. Zamanla, bazen yakın olmanın da sadece fiziksel bir ayrıcalık olduğunu fark ettim. Her şehre başka bir özlemle uyanıyorsun, ama insan aynı gökyüzüne bakınca felsefeye dalmadan duramıyor.

Uzun mesafe ilişkiler, insanı iki yaşama mahkûm eder. 2014'te Ankara'dan Londra'ya gittim, sevgilim geride kaldı. İlk ay her akşam FaceTime'da konuştuk; ben üniversite kütüphanesinin tuvaleti yanındaki köşede otururken, o da İstiklal Caddesi'ndeki kafede bekliyordu. Zaman farkı yüzünden ben 8'de sabah uyandığımda, o saat 5'te uyuyor, ben uyumaya gidince o işe gidiyordu. Mesajlaşmaya başladık ama cevaplar 4-5 saat sonra geliyordu, hep eksik bir şey kalıyordu konuşmada.

Üçüncü ayda anladım ki, bu ilişki yaşanmıyor, idame ediliyor. Onun iş arkadaşları, benim yeni komşularım, ikimizin de ayrı hayatları oluştu. Bir keresinde onu aradığımda, arkaplanda cıvata sesi vardı; meğer yeni bir mimar arkadaşıyla kafe açma planı yapıyorlarmış. Beni hiç bahsetmemiş. O gece uyuyamadım, sabah buldum kendimi googling yapıyor; "uzun mesafe ilişkiler ne zaman biter" diye.

İki yıl sonra ayrıldık. Ne zaman ayrılıyoruz diye sormadım, ikimiz de biliyorduk. Mesafe suç değildi ama çözüm de değildi, hepsi bu.

2016'da, Edirne'den Amsterdam'a taşındım ve sevgilimle uzun mesafe denen şeyin içine düştük. Her gece saat 8'de FaceTime'da konuşurduk, ama bağlantı kopuklukları yüzünden bir cümleyi üç kez tekrar ederdim; sanki ilişkiyi bir radyo oyunu gibi yönetiyordum. Mesela, onun gönderdiği o çiçekli selfieleri görünce, "burada olsan sulardın" diye dalga geçerdim kendi kendime, oysa gerçekte özlem bir taş gibi oturuyordu göğsüme. Üç ay sonra, paket servis yemekleri gibi her şey soğuk gelmeye başladı, ama ben yine de "mesafe aşkı, uzaktan kumandalı kalp atışı" diye mırıldanırdım.

2020'de, pandemi kısıtlamaları yüzünden ben İstanbul'dan annemin evine, Bursa'ya taşındım ve sevgilim şehirde kaldı. Her gün saat 7'de FaceTime'la konuşmaya çalışıyorduk, ama 4G sinyalinin zayıf olması yüzünden konuşmalar yarıda kesiliyordu; bir seferinde, tam önemli bir konuyu anlatırken ekran dondu ve 10 dakika sonra tekrar bağlandık. O süreçte, küçük detaylar ilişkiyi ayakta tuttu; mesela, onun için ev yapımı bir bakım paketi hazırladım, içinde 500 ml beyaz sirke ve bir şişe Domestos vardı, "evini temiz tut, beni özletme" diye not düştüm.

Bu tür ilişkilerde, pratik olmak şart; ben, her hafta sonu 30 dakikalık bir sesli mesaj rutini kurdum, WhatsApp'ta, günün olaylarını anlatıyordum ki, kopukluklar duyguları zedelemesin. Geçen aylarda, Bursa'daki balkonumda çektiğim çiçek fotoğraflarını yolladım; o da, İstanbul'un o meşhur simitçisinden bir fotoğraf göndererek karşılık verdi, sanki yan yanaymışız gibi hissettirdi. Zamanla fark ettim ki, mesafe olmasa bile, bu alışkanlıklar iletişimi güçlendiriyor; örneğin, ben ev temizliği yaparken onunla konuşurdum, sesi arka planda motivasyon olurdu. İki şehir arasında gidip gelmektense, bu yöntemle üç ay dayanmıştık, ama gerçekte, her özlem anı bir sonraki görüşmeyi daha değerli kılıyor. Benzer deneyimlerimde, basit araçlar gibi bir kulaklık seti almak, gürültüyü azaltıp odaklanmayı sağladı; markası Jabra'ydı, 150 liraya almıştım, farkı hemen hissettirdi. Sonuçta, uzun mesafe, sadece sabır değil, akıllı çözümler gerektiriyor.

Uzun mesafe ilişkinin çöküş noktası, iletişim değil sessizliktir. 2016'da Gaziantep'ten Ankara'ya işe başladığımda sevgilimle haftada üç gece video arama yapıyorduk. İlk aylar romantik geldi, ama altıncı ayda fark ettim ki her konuşmamız aynı soruyla başlıyor: "Bugün neler yaptın?" Cevaplar kısalıyor, sessizlikler uzuyor. Whatsapp'taki yazılı mesajlar ise savaş alanına dönüyor çünkü ton kayboluyor. Bir gün "tamam" yazarsan, o kişi üç saat mutsuz yüzle bekliyor. Gerçek sorun şu: iki insanın fiziksel mevcudiyeti olmayınca, duygu aktarımı sadece kelimelerle kalıyor ve kelimeler yetersiz. Aralarında 400 kilometre ve bir ekran varsa, sevgi de sayısal bir şeye dönüşüyor. "Kaç gün sonra görüşecez?" sorusu her konuşmanın fonda çalıyor.

ayna_mesafesi

**Uzun mesafe ilişkilerin gerçeği**

Benim için uzun mesafe ilişkiler, cilt bakım rutininin en önemli adımı olan nemlendiriciyi unutmak gibi. Ne kadar özen gösterirsen göster, o kritik adımı atladığında mutlaka bir yerlerde kuruluk, çatlaklar beliriyor. Ankara'dan İstanbul'a taşındığım 2018 yazında, erkek arkadaşımla böyle bir döneme girdik. O dönemde ben yeni bir işe başlamış, o da tezini bitirmeye çalışıyordu.

Skype üzerinden yaptığımız görüşmelerde, onun sakalının uzadığını, benim saçlarımın biraz daha yıprandığını fark etmemiz bile aylar sürüyordu. Estetik detaylara düşkün biri olarak, bu durum beni rahatsız ediyordu. Onunla bir araya geldiğimizde, sanki birbirimizi yeniden keşfediyorduk. Sanki o sevdiğim yüz hatları biraz daha belirginleşmiş, benim yüzümde beliren ince çizgiler biraz daha derinleşmiş gibiydi.

Hatırlıyorum, bir keresinde ben ona yeni aldığım "Sunday Riley Good Genes" serumunu anlatmaya çalışırken, o bana doktora tezinin son bölümündeki bir istatistiksel veriyi açıklıyordu. İletişim kopuklukları sadece bağlantıdan ibaret değildi; hayatlarımızdaki öncelikler de farklılaşmaya başlamıştı. Sanki benim parlak tenim ve onun karmaşık denklemleri arasında bir yerde, ilişkimiz kendi dengesini kaybetmişti.

2020’de pandeminin bamya gibi ortalığı karıştırdığı dönemde, İstanbul’dan İzmir’e taşındım. Eşim İstanbul’a dönecek iş bulamayınca, aramızda 500 kilometre, Google Maps’te 5 saat yol oldu. Sabah online toplantı arası, çay bardağımı göstere göstere FaceTime açıyordum; ses kesilince ekrana bakıp “duyuyor musun?” sessizliğiyle kalıyordum. Kargo paketlerine kendi parfümümü sıktım, yanında iki paket çekirdek yolladım. O çekirdeği kırarken benimle konuşuyormuş gibi hissettiğimi, ona yazmadan anlatamayınca, mesafenin en çok kelimeleri uzattığını fark ettim.