Ilişkide sessizlik cezasının etkisi

2019'da, Ankara'daki evimin balkonunda, sevgilimle suladığım sardunyalar üzerine tartışmıştık. Ben, "Bu çiçekler bile senin kadar suskun değil" demiştim, o da cevap vermeyip üç gün boyunca bana tek kelime etmedi. Aynı odada yemek yerken, sadece çatal kaşık sesleri duyuluyordu, sanki balkondaki rüzgar bile daha sıcak geliyordu. Her akşam, feslegenlerimi kontrol ederken, onun sessizliğini hissedip, içimdeki ağırlığı atamıyordum. Sonunda, dayanamayıp ben konuşmaya başladım, çünkü o sessizlik, bitkilerimin kurumasından farksızdı.

2007 sonbaharında, İstanbul'un o eski apartmanında, sevgilimle yaşadığımız ilk ciddi tartışma sonrası sessizlik cezasını denemiştik. Balkondaki sardunyaları sularken, ufak bir sözüm yüzünden bir hafta boyunca karşılık vermedi bana. Aynı odada, akşam yemeklerinde sadece çatalların tıkırtısı duyuluyordu, sanki duvarlar bile nefesimizi tutmuştu. O günlerde, bitkilerime baktıkça, sessizliğin nasıl kök söktürdüğünü anladım; içimdeki yapraklar birer birer soldu. Sonunda, dayanamayıp eski bir fotoğrafla barıştık, ama o boşluk hiç dolmadı.

ilişkide sessizlik cezasının etkisi

benim balkondaki nergislerim bile konuşuyor, rüzgarda hafif sallanarak birbirlerine bir şeyler fısıldıyorlar sanki. ama insan, hele ki sevdiğiyle, sessiz kaldığında o evin içindeki hava bile donuyor. 2019 yazıydı, fethiye'de bir butik otelde kalıyorduk, üç gün boyunca suratıma bakmadı, tek kelime etmedi. bahçe katındaki odamızın küçük verandasında, ben fesleğenlerime su verirken o denize bakıp duruyordu. hani derler ya, duvar olsa çatlardı, o hesap. çınar ağacının yaprakları bile ses veriyordu esintide, bizim aramızda ise koca bir boşluk. o üç gün boyunca sanki bütün balkon_feslegen dünyam kurudu, çiçeklerim soldu. en sonunda ben dayanamadım, "şu toprağı havalandırsak mı?" diye mırıldandım, kendime değil, ona. sanki toprağın derdi varmış gibi.

İlişkide sessizlik cezası, açık kavgadan daha derin yaralar açıyor bence. 2020'de, pandemi sırasında evde, eşim iki gün boyunca sadece mutfak kapısını çarparak tepki verdi bana. O sırada, balkonumdaki fesleğenleri sulamayı unuttuğum gibi, duygularımı da kurutuyordum. Karşılaştırınca, sessizlik cezasının yerine doğrudan konuşmak daha etkili; en azından sorunları havalandırıyor, yoksa içerde küfleniyor her şey. O sessiz günlerde, kendi kendime mırıldanarak bitki bakmaya döndüm, ama ilişkiyi onaramadım.

Sessizlik cezası yemiş biri olarak söylüyorum, insanın içine oturuyor. 2016’da, Berlin’de, eski sevgilim bir hafta boyunca hiç konuşmadı benimle, aynı evin içinde. Markete gidip döndüğümde hâlâ suratına bakmıyordu. Kahvaltı masasında sessizliği bölen tek şey ekmek bıçağının sesi. Sanki ev değil, cezaevi. O hafta içinde telefonu daha çok kurcaladım, duvarlara bakıp ses duymayı bekledim. En son, dayanamayıp ben konuşmaya başladım, kendi kendime anlatır gibi. Küslük değil, bildiğin psikolojik işkence.

İlişkide sessizlik cezasının etkisi

Sessizlik cezası, iletişim eksikliğinin en kıvrak hali. Konuşmamak, aslında en yüksek sesle konuşmak demek. Ben bunu 2015 Mayıs'ında, Bursa'daki o dar dairede tam olarak anladım. Sevgilim benim bir sözümü yanlış anlamış, ben de açıklamaya çalışırken o ters dönüp yatmıştı. Ertesi gün sabah kahvaltıda tek kelime etmedi. Sonraki gün de. Hatta üçüncü gün ben "iyi sabah" dediğimde başını kaldırıp baktı, hiç yanıt vermedi. O sessizlik, sözlerinden çok daha ağır basıyordu.

Sessizlik cezası uygulayan kişi, aslında kontrolü tamamen ele almış demektir. Çünkü sen konuşmaya devam edersin, açıklanmaya çalışırsın, hata aramaya başlarsın. O ise sadece oturur, bekler, dinler. Yazık ki bu oyunu kazanan taraf hiçbir şey kazanmaz. Kaybeden de. Evde iki kişi yaşıyor ama üç kişinin boşluğu vardır: sen, o ve aranızdaki o ağır sessizlik. Yemek yemek zorlaşır, aynı yatakta yatmak garip hale gelir, hatta eve gelmek korkutucu olmaya başlar.

En kötü tarafı, bu sessizliğin sonunda her zaman birinin yenilmesiyle biter. Ya sen çıkacaksın ve "ben hatalıydım, affet" diyeceksin, ya da o bıkacak ve birden sanki hiçbir şey olmamış gibi davranacak. Hiçbir çözüm yoktur bu yöntemde, sadece geçiştirme vardır. İlişkide konuşamıyorsan, sessizlik cezası uygulamak yerine neden açık açık "bana zarar verdin, incittin" diyemiyorsun diye soramıyorum bile. Çünkü biliyorum cevabı: konuşmak daha zor geldiği için.

2017 yazında, İzmir’de kısa bir süreliğine sevgilimle aynı evi paylaşmıştık. Kavga ettiğimizde sesi yükseltmek yerine üç gün boyunca tamamen yokmuşum gibi davranmıştı. Sessizliğe gömülmek, bana çocukken okulda arka sırada unutulmuşum hissi verdi. Sonra başka bir ilişkide, tartışınca karşılıklı bağırış çağırış olmuştu, ama ertesi gün kahvaltıda konuşabiliyorduk. Kendi deneyimimde, sessizlik cezası açık kavgadan çok daha yıpratıcıydı; duvar gibi duruyor, çözülmüyor, insanı içten çürütüyor. Tartışmak en azından havalandırıyor, sessizlik ise havasız oda gibi.

2020 sonbaharında, üçüncü trimesterdeyken, evimizin mutfağında eşimle tartışmıştık; ben, gece uykusuzluğumdan dert yanmıştım, o da cevap vermeyip üç gün tek kelime etmedi. Bebeğimin hareketlerini hissettiğim koltukta otururken, sadece buzdolabının uğultusu eşlik ediyordu bana, sanki o sessizlik kalp atışlarımı bile hızlandırıyordu. O günlerde, karnımdaki ağırlık artmış gibi geldi, stresim yükseldi ve doktor randevumu ertelemek zorunda kaldım; bir daha o cezayı çekmek istemedim. İşte böyle, ilişkide sessizlik değil, sadece yara bırakıyor.

Ilişkide sessizlik cezasının etkisi

2018 Mart'ında, Beyoğlu'ndaki o dar sokaktaki dairemizde, ben işten geç döndüğüm için bana sessizlik cezası uygulamıştı. Üç gün boyunca aynı mutfakta, aynı yatakta, aynı koltukta ama milyonlar kadar uzak. Kahvaltı masasında ben konuşuyorum, o sadece tuzu geçiyor, daha fazlası yok. Gözlerimiz hiç kesişmiyor, sanki iki yabancı aynı evde yaşıyormuş gibi. Dördüncü gün, ben de sessiz kaldım, o da o zaman konuşmaya başladı ama ben artık dinlemek istemedim. Sessizlik cezası, sadece ceza değil, aslında ilişkiye gizli gizli zehir enjekte etme işi. Çünkü konuşmak, çiftler için ne ise, sessizlik de o kadar etkili ama ters yöne.

ilişkide sessizlik cezasının etkisi

benim balkondaki nergislerim bile konuşuyor, rüzgarda hafif sallanarak birbirlerine bir şeyler fısıldıyorlar sanki. ama insan, hele ki sevdiğiyle, sessiz kaldığında o evin içindeki hava bile donuyor. 2019 yazıydı, fethiye'de bir butik otelde kalıyorduk, üç gün boyunca suratıma bakmadı, tek kelime etmedi. bahçe katındaki odamızın küçük verandasında, ben fesleğenlerime su verirken o denize bakıp duruyordu. hani derler ya, duvar olsa çatlardı, o hesap. çınar ağacının yaprakları bile vızır vızır ses çıkarırken, o sessizliğin arasında, benim minik saksıdaki maydanozum bile daha çok ilgi gördü. sonunda dayanamadım, "konuşmayacaksan git çınar ağacıyla dertleş" dedim, o da o zaman gülmeye başlamıştı.