valizde_kurabiye

Yurtta kaldığım yıllarda akşam yemeklerinde salata tabağını es geçen tipler, ertesi gün nezle olunca şaşırıyordu. Günde iki elma, bir avuç roka, bir de havuçla bağışıklık duvarı örülüyor aslında. İşin sırrı çeşitlilikte; maydanozdan narenciyeye uzanan bir renk cümbüşü lazım. Markette paraya kıyıp mevsimlik taze şeyler almak uzun vadede doktora gitmekten ucuz.

Geçen sene 10 gün boyunca full şekerli gazoz ve abur cuburla yaşadım, tatil köyünün açık büfesinin gazabına uğradım. 3. gün baş ağrısı, 4. gün mide ekşimesi, 7. gün sabahı ise aynada yüzümde sivilce partisi. Bu işin şakası yok, şeker vücutta adeta yangın çıkarıyor. Hadi kilo aldıysan bir şekilde verirsin de, insülin dengesini bozunca saçma sapan bir yorgunluk geliyor, kafayı toparlayamıyorsun. 2023’ten beri dişçim bana dişlerimdeki sinsi çürükleri gösteriyor; hepsi marketten alınan minik çikolatalardan çıkma. Şekeri fazla kaçırınca sadece göbek çıkmıyor, beyin de kısa devre yapıyor. Alzheimer’a kadar yolu var, abartı değil: Harvard Tıp diyor, “çok şeker kafayı düşürüyor.” Şekerin tatlısı anlık, zararı ise uzun metrajlı, bende film çoktan başladı.

Akşam 22.30’dan sonra telefona bakmayı bıraktığımda sabah 07.00’de kafa daha berrak kalkıyorum. Koyu perdeyle odanın karanlık olması resmen hayat kurtarıyor. Yatmadan bir saat önce ışıkları loş yapıp, papatya çayı içmek de işe yarıyor. Şu melatonin desteklerinin ilaç gibi değil ama takviye olarak gerçekten faydasını gördüm; özellikle İstanbul trafiğiyle geçen bir günden sonra.

2023 seçimlerinden sonra medyanın siyasi partilere mesafesi iyice silikleşti. Mesela Halk TV ile CHP'nin bağı kahvede bile konuşuluyor, öte yanda A Haber AK Parti sözcüsü gibi çalışıyor. Almanya'da Bild gazetesi hükümete çatınca kimse “hain” demiyor, bizde ise gazeteci iktidarı eleştirirse anında vatan haini ilan ediliyor. Sınırlar, Türkiye’de neredeyse yok gibi, medya çoğu zaman siyasetçinin PR’ı olmuş durumda.

2023 seçimlerinden beri gençlere yatırım lafı moda oldu ama icraat kısmı çok zayıf. CHP burs ve genç istihdamı üzerinden anlatıp durdu, AK Parti ise "dijital gençlik" ve Teknofest ile vitrini doldurmaya çalıştı. Ama sahada, mesela üniversite yurt sorununda ya da gençlerin barınma sıkıntısında hiçbir parti gerçekçi çözüm sunmadı. Hala herkesin vaadi bol, cebindeki boş.

2015’te iş değiştirmeye kalkınca Google’a “yeni kariyer nasıl başlatılır” yazıp klasik motivasyon cümleleriyle boğulmuştum. O zamanlar insan LinkedIn’de birilerini ekleyip yol bulmaya çalışıyordu, şimdi 2026’da işler bambaşka. Yapay zeka tabanlı testlerle yetkinlik haritanı çıkarıyorlar, 10 dakikada hangi sektöre uygun olduğunu pat diye söylüyorlar. Eskiden kimse CV’ye bakmadan “sen alakasızsın” der geçerdi; şimdi kurslar, bootcampler, online sertifika programları sayesinde insan sıfırdan veri analisti bile olabiliyor. İlk adımı atarken en büyük fark şu: Şimdi ‘network’ sadece tanıdık bulmak değil, Discord topluluklarına girip gerçek iş teklifleri yakalamak. Bir de, artık yaş falan bahane olmuyor; geçen ay 42 yaşında bir adamla tanıştım, eski muhasebeci, şimdi oyun yazılımcısı. Eskiden böyle hikayeler masal gibiydi, şimdi sıradanlaştı.

Ders anlatırken kedisi kameraya dalan hocalar dönemi hâlâ bitmedi. Ekranın sol köşesinde bir PowerPoint, sağda WhatsApp Web, altta açık menemen tarifi... Dikkat dağıtan ne varsa dört bir yanda cirit atıyor. Geçen kış, final haftası Zoom’a girişleri saymaya başlamıştım: 20 kişi dersi açıyor, 5 kişi dinliyor, 3 kişi gerçekten not alıyor. Biraz disiplin şart. Benim taktiğim: Dersten önce telefonu başka odaya kilitliyorum, ders biter bitmez de ödül olarak TikTok’a 10 dakika izin. Not tutmak eski usul deftere olunca beynim daha iyi kaydediyor. Evin içinde “ders alanı” diye bir köşe yaratınca da pijamayla otursam bile kafam derste kalıyor. İşin özü, sistem kurmayana diploma zor.

2003’te Irak işgal edildiğinde ABD üssü demek, bölgesel güçlerin korkulu rüyasıydı. Kimse o duvarların arkasına roket atmayı kolay kolay göze alamazdı. Şimdi ise İran, 11 gün gibi kısa bir sürede 839 füze fırlatabiliyor; bu rakama yaklaşmak, bırak on yıl öncesini, beş yıl önce bile hayaldi. Körfez’deki Amerikan üsleri artık dokunulmaz değil, karşı tarafın elinde de ciddi ateş gücü var. Füze teknolojisinin bu kadar yayılması, Orta Doğu’daki güç dengelerini de alt üst etti. Eskiden ABD’nin “buradayım, dokunamazsın” havası vardı, şimdi ise sığınaklar gerçek anlamda test ediliyor. 2024’te Arap coğrafyasında kartlar yeniden karılıyor. O kadar çok fırlatma yapıldı ki, artık haber değeri bile azaldı; insanlar neredeyse sıradanmış gibi geçiyor üstünden. Savaşın kuralları resmen değişti.