outlook_magduru

Türkiye'de kadın olmak, seçim yapmamak demek aslında. Biri seni seçiyor hep. Lise sondayken rehber öğretmen "böyle başarılı kız neden mühendislik okumaz" dedi, ben de okudum. Üniversitede erkek mühendis arkadaşlarım stajını bitirince iş buldu, ben bitirdikten sonra "evlenecek misin" sorularıyla karşılaştım. İş buldum sonunda ama maaş konuşmasında "çok talepkar olma, sen zaten evleneceksin" diye yapıldı. Evlendim, o zaman "çocuk yapmazsan neyin kadınısın" başladı.

Çocuk yaptım, şirketten "anneliği nasıl dengeleyeceksin" sorgusu geldi. Babam işe gittiğinde kimse bunu sormadı. Şimdi 38'im, iş ve çocuk arasında yoruldum, ama "niye kendinize zaman ayırmıyorsunuz" diye de tavsiye alıyorum. Kimin zamanı var onu ayırmaya? Kahvaltıyı ben hazırlıyorum, yemeği ben hazırlıyorum, çocuğun ödevini ben kontrol ediyorum. Eş "yardım ediyorum" diyor, ben "sen ne ediyorsun" demek istiyorum ama kız çocuğa da "babası böyle" demek istemiyorum. Türkiye'de kadın olmak, her adımda birileri tarafından doğru yolda olmadığını hissetmek demek.

instagram’da scroll yaparken öyle bir noktaya geldim ki, 15 dakika içinde üç farklı “mükemmel insan” gördüm. biri bali’de sabah kahvesi, diğeri crossfit’te terli, öbürü de evde makarna yapıp paylaşmış ama tabak porseleniyle yarışıyor. kendi sabahımı düşündüm, marketten aldığım 5’li ekmekle çayın yanındaki zeytini böldüm. nasıl bir eşleşme varsa, altta “neden ben böyle değilim?” diye hafif bir iç sıkıntısı otomatik başlıyor.

geçen hafta twitter’da gördüğüm bir anket, “sosyal medya olmasa daha mı mutlu olurdun?” diye sormuş, yüzde 78 evet demişler. hiç şaşırmadım. çünkü herkesin hayatı story’de şahane, kendi hayatın ise pause tuşunda gibi. kimse kırık mobilyasını, patlayan faturasını paylaşmıyor zaten.

şu sosyal medyanın en işe yarar özelliği, aynı anda hem stalk hem yayın yapabilmek. ama dikkat ettim, paylaştığın kadar da gömülüyorsun. iki sene önce linkedin’de “yeni iş!” yazdım, eski patrondan görüldü, üç saniye sonra whatsapp’tan hayırlı olsun mesajı geldi. gizlilik sıfır, dedikodu hızlı.

pratik ipucu isteyenlere: sosyal medyaya girerken bankamatik şifresi gibi davran. iki kere düşün, bir kere tıkla. çünkü burada her tık, bir sonraki kıyasa bilet.

Evliliğin kimsenin anlatmadığı tarafı: iki yetişkin insanın bulaşık makinesi yerleşim felsefesi yüzünden Yunan trajedisi çıkarması. 2022 yazı, İstanbul. Bir sabah kahvaltı sonrası, kaşıklar ters mi düz mü konacak tartışmasıyla başladık, günün geri kalanında konuşmadık. Sanki uluslararası kriz masası. Kimse de “evlilikte en çok çöp poşeti bitince kriz çıkıyor” demiyor. Ben market listesine yazmayı unuttum diye üç gün boyunca her çöp çıkarışımda suçlu gibi bakıldım. Kimse o Instagram’da paylaşılan mutlu kahvaltılarda altı saat önceki elektrikli süpürge tartışmasından bahsetmiyor.

Kadıköy’de metroya biniyorum, sabah 8. Aslında klasik: kalabalık, ter kokusu, biri de omzuma nefesini veriyor. Ama arada tek fark ben kadın olduğum için çantamı kucağıma alıp, ellerimi çapraz tutuyorum. Almanya’da bir konferansa gitmiştim 2022’de, metroda aynı hareketi yaptığımda yanımda oturan kadın bana gülerek kitap uzattı. Türkiye’de kadın olmak, bazen caddede yürürken otomatik olarak yüzünü asmak demek. Neşelenmek bile şüpheli bir lüks.

yapay zekaya “bir mail atar mısın?” dedim, 6 paragraf yazdı, üstelik imlada benden iyi. dün müşteri hizmetlerine bağlanmak için 30 dakika bekledim, chatgpt’ye yazdım, 2 saniyede çözdü. teknoloji hayatı kolaylaştırıyor evet, ama işsiz kalmak da hiç bu kadar pratik olmamıştı.

1998 yazı, İzmir’de apartmanın önünde bisiklete binmeye çalışırken babam uyardı: “Kız başına fazla dolaşma, ayıp.” Sonra abim bisiklete atladı, kimse sesini çıkarmadı. Lise yıllarında okuldan dönerken, dolmuşta “yanıma geçme” bakışlarına maruz kalmak günlük rutinim oldu. Üniversitede yurtta arkadaşlarım saçlarını kestirmek istedi diye ailelerini üç gün ikna etmeye çalıştı. Sene 2012, Kadıköy’de akşam dokuzdan sonra eve dönüyorsam annem ısrarla konum atmamı istedi. Türkiye’de kadın olmak, küçücük özgürlük anlarını bile gizlice yaşamak demek.

Kadıköy’de bir kafede otururken çantamı kucağımdan indirmemin bile lüks olduğunu hissettiğim bir gün var, 2022 yazı. Yan masadaki iki adam oturup oturmadığımdan daha çok ilgilendi çantamın nerede olduğuyla. Felsefi açıdan bakınca, burada kadın olmak hep tetikte olmak gibi: beden senin ama sokaklar senden çok başkasına ait. Üniversitede sabah 8'de boş kütüphane, bir erkek arkadaşın varsa hemen sahip çıkılıyor, “kavga etmeyin, yoksa seni tek başına bırakırız” diye tehdit gibi öneriler. Düşünce özgürlüğü var diyorlar, ama kim kimin özgürlüğünü kullanabiliyor asıl mesele orada.

Evlilikle ilgili kimse bana tuvalet kağıdının hangi yöne sarkacağı yüzünden insanın sabrının nasıl test edileceğini anlatmadı. 2017’de evlendiğimde, zannediyordum ki tartışmalar büyük meseleler üstüne olur. Yok, kimse sana çamaşır asarken mandalların renk uyumundaki matematiksel hassasiyet yarışından bahsetmiyor. İstanbul’da küçük bir evde, sabah gözümü açar açmaz “kahvaltıya menemen mi, omlet mi?” sorusuyla günümü değerlendirme anketine katıldığım bir hayat başladı.

Bir de şu var, akşam 22.00’de salonda yere dökülen bir bardak suyu kim silecek diye yapılan bakışmalı sessizlik olimpiyatları. 5 dakika kimse kıpırdamıyor, sonunda ya ben pes ediyorum ya karşı taraf. Netflix’in “devam et” butonuna kim basarsa artık, temizlik şerefini o alıyor. Bulaşık makinesine bıçakları aşağı mı, yukarı mı koyacağız tartışması ise hâlâ çözülemedi. Geçen ay, Carrefour’a alışverişe gittik. Raflarda deterjan indirimi vardı. Eşim “şu markadan alalım” dedi, ben “diğeri daha iyi köpürüyor” dedim, marketin ortasında mini bir G20 zirvesi yaşadık. Sonunda iki farklı deterjan aldık, 2 hafta sonra birinin kokusu diğerinin rengine karıştı, aradaki barış anlaşmasını hâlâ kutlamadık.

Evliliğin kimsenin söylemediği tarafı şu: Hiçbir Instagram fotoğrafında görünmeyen, “ben çamaşır asmayı sevmiyorum, ütüyü de zaten sen daha iyi yapıyorsun” pazarlıklarının olduğu gri bir hayat var. Yani, “happily ever after” hikayesinin arka planında gerçek hayatta bulaşık var, çamaşır var, bir de sürekli “akşam ne yiyeceğiz?” sorusu var.

İstanbul'da yaşamanın en zor tarafı, paranın hiçbir zaman yetmemesi. Geçen ay kirayı ödedim, elektrik faturası geldi, su bile bekliyordu sırada. Bir daire için 25 bin lira veriyorum, komşunun TV sesi saat 2'de başlıyor, sabah 6'da kapı çalması da ayrı sorun. Çalışmak için şehirde kalman gerekiyor ama kazandığının yarısı kiraya gidiyor. Karaköy'de kahve 80 lira, Taksim'de kebap 150 lira, hesap geldiğinde "keşke evde yeseydim" diye pişman oluyorsun. Bütçe yapmaya çalışıyorum, sonra fiyatlar değişiyor, planlar çöküyor. Pazarlık yapamıyorsun hiçbir şey için, İstanbul'da fiyat bellidir, ya vereceğsin ya gitmeyeceksin.

herkes python diye bağırıyor ama ben c dilinde tıkandım kaldım, 2014'te ankara'da bi kursa yazıldım. hoca pointer anlatırken gözüm karardı, python’cılar kahvede çay içip for döngüsüyle mutlu. visual studio'ya bakınca matrix’e girmiş gibi hissettim, scratch diye bi şey varmış çocuklara falan, keşke oradan başlasaydım. youtube'daki “yazılım öğrenmek 12 dakikada” videoları da ayrı komedi, 12 saat anca debugger’da kayboldum.

evden çalışınca, arkadaşımın köpeği kadar sosyalliğim kalmadı. 2021 şubat, istanbul, dört duvar arasında sabah market poşetini kapıda görünce insan yüzü görmüş kadar seviniyordum. ofiste biri çay koyunca haberi oluyordu, evde kettle sesini bile duymuyorum. öğle yemeği mi? tost makinesi, ikinci el, ısrarla duman çıkarıyor. motive olmaktan çok, motive olmuş gibi davranmaya başladım. slack'tan yazınca her şey yolunda sanıyorlar, halbuki pijama altı kaç gündür yıkanmadı, onu kimseye anlatamıyorsun.

Nostalji deyince aklıma 2012’de aldığım HTC Desire geliyor. Marketten uygulama indiriyorum, telefon kendini kapatıyor. Arka planda beş uygulama çalışınca mı, yoksa Google Play’de güncelleme başlayınca mı çöktü, kimse bilmiyor. O zamanlar iPhone 4S vardı, bir üst lig sanki. Bir arkadaşım iPhone’u masaya koyunca ortamda hava değişir, Android’ciler hemen kılıfı çıkarıp telefonu parlatmaya başlar. Bluetooth’tan şarkı atmak için on dakika uğraşıyorum, iPhone’cular sadece bakıyor. Yıl 2024 oldu, hâlâ aynı tartışma: Biri “ekosistem, stabilite” diyor, öbürü “özgürlük, kişiselleştirme” diye diretiyor. Ben ise hâlâ eski Samsung’umu çekmecede saklıyorum. Açıp açıp kapatıyorum, o menülerin yavaşlamasını izlemek bile başlı başına bir terapi.

2022’de Kadıköy’de ev ararken yaşadığım absürtlüklerin haddi hesabı yok. Bir ev sahibi, “Kışın doğal gazı 21 dereceden fazla açarsan bana yazarsın, ben karar veririm” dedi. Evin salonunda köşe koltuk var sanıyordum, meğer kendi alacakmış, “Kiracıya güven olmuyor, ben taşırım” dedi. Bir başkası, evi gösterirken “Duvarlara çivi çakamazsın, tablo da asamazsın, ben gelince bozulmuş görürsem depozitoyu yakarım” diye tehdit etti. Tadilat yapacağım dedim, “Burası saray değil, boya yetmez” cevabını aldım. Pandemi sonrası kira fiyatları uçmuş, ev sahipleri kendini emlak krallığına geçti sandı. Birinin WhatsApp profilinde “Allah kiracıyı ev sahibiyle imtihan etmesin” yazıyordu, ona da hak verdim doğrusu. En son baktığım dairede, kapıda zil yoktu, ev sahibi “Komşu ararsa ben çağırırım, gerek yok” dedi. İstanbul'da ev bakmak bazen distopya filmi gibi, her ev gezmesi başka bir bölüm.

Kendi evimde iki yıl boyunca TurkNet kullandım, 75 mbps paketle başladım, ilk hafta hız testi yapmak hobiye dönüştü. Sonra akşamları internet hızım 20’ye demir attı, VPN açınca hızın 2’ye düşmesi de cabası. Müşteri hizmetleriyle ayda bir romantik sohbetler yapıyordum, onlar da "altyapınız bu kadarına izin veriyor" deyip sıyrıldı. Sonra 2023 şubat ayında Superonline fiber geldi, 100 mbps dediler, modem ışığı bile daha parlak yanıyor sanki. Netflix 4K’da hiç bozulmadan akıyor, ping sabit, hızım da hiç düşmedi. Faturası iki kere fazla geldiği oldu ama en azından hızda sürpriz yok. Arıza için aradığımda üç saatte eve adam gönderdiler, TurkNet’te ise hatırlamadığım kadar çok destek kaydı açmıştım. Evimdeki internet macerası böyle, duvardaki modeme her bakışımda bir “tüh” çekerim.

Ben geçen sene Twitter’ı (yeni adıyla X, ama ben hâlâ Twitter diyorum) telefonun ana ekranından kaldırdım. Uygulama orada olmayınca, ulaşmak için menülerde aramak gerekiyor. O kadar üşendim ki, bir süre sonra bakmaktan sıkıldım. Ana ekrana dönmekle uğraşmak bile "ne izliyorum ki ben burada" sorgulamasına sebep oldu. Bir de işin garibi, elim bazen otomatik eski yerine gidiyor, orada olmayınca kısa devre. Hani kas hafızasıyla çiğ köfte yoğurur gibi, ama elde bir şey yok. Denemesi basit, sadece uygulama ikonunu sileceksin, hayatındaki boşlukları başka şekilde dolduruyorsun. Ben sudokuya sardım, başa bela mı yoksa çözüm mü hâlâ anlamadım.

2022'nin başıydı, Linkedin'de akış sonsuza kadar aşağı iniyor, aynı yüzler, aynı başarı öyküleri. Bir sabah fark ettim: Kahvaltı masasında peynirden çok story tüketiyorum. O gün bildirimleri kapattım, ciddi bir karar verdim. İlk birkaç hafta Twitter yerine Chess.com’da satranç oynadım, el alışkanlığıyla yine telefona uzanıyorum ama beyin başka bir yere kaçıyor. Arkadaş ortamında da “gördün mü şu reels’i?” diye sorunca, “ben artık yoksayım” dedim, sanki Matrix’ten çıkmış gibiyim. Sadece WhatsApp’ı bırakamadım, aile WhatsApp’ı çünkü, oradan çıkınca mirastan düşülüyorsun.

IMEI kaydetme işine ilk bulaştığım yıl 2015. O zamanın masrafı 130 lira harç, yanında bir de 50 liralık bir “posta pulu” muhabbeti vardı, hala anlamam neye niyetle alındığını. Almanya’dan gelen bir Samsung S5’i, pasaporta gömdüm. Havalimanında iki kere valiz kontrolü yaşadım ama o dönem iPhone’lar bu kadar kasaya kilitlenmemişti, Samsung’la kimse uğraşmıyordu.

2018’de yeniden denedim, bu sefer Londra’dan aldığım iPhone SE için. O zamanlar 1800 TL civarındaydı harç. Telefonun fiyatı, Ryanair biletiyle Londra’ya git-gel toplamından ucuzdu. Türk Hava Yolları hostesi “bu ekran küçük, hala var mı bu model?” diye sordu, cevabı uzatmadım. Ama esas çile asıl Türkiye’ye dönünce başlıyor. E-devlet şifresi, bankadan harç yatırma, dekontu indir, pasaporttaki damga silik çıkarsa polise git. Bir seferinde, Ziraat Bankası ATM’si “işleminiz gerçekleştirilemiyor” dedi, aradan beş gün geçti. O arada telefonun İngiltere SIM kartı gitti, Türk SIM kartı takınca “ağda kayıtlı değil” yazısı ekrana yapıştı.

2022’de işler iyice çığırından çıktı. O yılın Temmuz ayında, Paris’te iPhone 13 alıp döndüm. Daha valiz açılmadan “IMEI kaydı yoksa, 120 gün sonra tuğlaya döner” paranoyasına kapıldım. Şimdi şöyle düşün; Paris’te Apple Store’dan çıktın, telefonun reklamı gibi hissettiriyor. Ama İstanbul’a dönünce e-devlet, bankalar, nüfus müdürlüğü, noter, BTK ve operatör arasında açılıp kapanan sekmeler. Harç olmuş 6 bin lira. Bankadaki memur “bu parayı niye yatırıyorsunuz” diye soruyor, sanki haraç topluyoruz. En komiği de, işlemler bitince hattı takıyorsun, operatör iki gün seni yok sayıyor. Arayınca “sistemler güncelleniyor” cevabı. BTK kendi sistemini çözemiyor, çözmedikçe harç zamlanıyor.

2024’e gelince nostalji falan kalmadı, harç olmuş 31.692 TL. Telefonun fiyatı kadar vergi, üzerine “pasaport sahibiyle akraba mısın” sorgusu. Bir de 120 gün kuralı: Ya üç ayda her işini halledeceksin ya da telefona bakıp Türkiye’de sadece Wi-Fi ile hayatta kalmaya çalışacaksın. Eskiden havaalanında “telefonun yurtdışından mı” diye sormaları komikti, şimdi polise pasaportu gösterip “damga okunuyor mu” diye yalvarıyorsun.

Kısacası, IMEI kaydı işi bir zamanlar küçük çaplı macera, şimdi ise organize bürokrasi komedisi. Her seferinde yeni güncelleme, yeni engel. Amaç “telefon kullanmak” değil, arada devletin harç menüsünü denemek gibi bir şey. Eski günlerin “kurnazlık” hissi artık yok; şimdi sadece “kim daha çok sabreder” testi var.

30 bin lira deyince aklımda ilk Oppo Reno serisi dönüyor ama geçen ay Vatan’da Reno 11 Pro’ya dokundum, fiyat 29.999, kutudan kılıf çıkıyor ama adaptör yine sırra kadem basmış. Ekran güzel, 120hz akıyor ama MIUI’ye alışınca ColorOS bana biraz oyuncak gibi geldi. Samsung’da S23 FE birkaç kere indirime girdi, Teknosa’da 32 bine indiğini gördüm, iki bin daha ekleyip amiral gemiye yaklaşmak isteyen var mı diye düşündüm, ama Exynos işlemci yüzünden ısınma şikayetleri az değil. iPhone tarafında ise 30 bin bandı dendi mi, markette çalışan kasiyer gibi bakıyorlar, ne model ne güncel, ikinci ele selam çakıp geçiyorsun. Xiaomi dışında elle tutulur seçenek bulmakta zorlanınca insan kendini Android lobisine borçlu hissediyor.

TurkNet'in 50 megabit paketini 2020'de aldığımda ilk iki hafta gerçekten 50 megabit çıkıyordu, sonra akşam 7'den gece yarısına kadar 12-15 megabite düşmeye başladı. Destek ekibine üç kez telefon ettim, "ağ yoğunluğu, yazın normal" dediler. Yazı geçti, kış geldi, hala aynı durum. Superonline'a geçiş kararını 2022 Nisan'da verdim, aynı fiyata 100 megabit aldım. Altı aydır sabit 95-98 megabit görüyorum, hiç düşmüyor. Kurulum sırasında teknisyen gelmişti, kablolama düzgün mü diye kontrol etti. TurkNet'te hep telefonda "sıfırla modemini" dediler. Şu an merak ettiğim tek şey Superonline'ın ne zaman aynı TurkNet'e dönüşeceği, çünkü bu işin bir döngüsü var gibi geliyor. İlk altı ay sabit, sonra yavaş yavaş kötüleşme başlıyor.

Ben sosyal medya bağımlılığından kurtulmak için 2022’de bir gün Twitter’ı sildim, sonra 4 saat boyunca "acaba biri mentionladı mı" diye hayali bildirim sesi duydum. Evde kettle kaynadı, telefona uzandım, gelen su sesiyle "trend topic olabilirim" gibi delüzyonlar başladı. Sonra laptopu açtım, Chrome'dan girip yine timeline’ı kaydırdım. Anladım ki uygulamayı silmek yetmiyor, insanın beyninde hâlâ swipe hareketi devam ediyor. Bir ara Telegram’dan arkadaşım gönderi attı, oradan Instagram linkine tıkladım, yine başladım. Dijital oruç filan hikaye, en iyi yöntem tatilde dağ başında şebeke çekmeyen bir yere gitmekmiş, ama orada da bu sefer "wifi çeken kafe var mı" diye dolanıyorsun.

IMEI kaydı için e-devlet’te geçen hafta tam 31.692 TL yatırdım, dekontu koyacak çerçeve arıyorum şu an. Telefonu Londra’dan almıştım, bir de pasaportumun giriş damgası “yeterince koyu değil” diye tartışmaya girdim kapıdaki görevliyle. 2022’de bu işin keyfi vardı, şimdi harç fiyatını gören borsacı gibi gözüküyor. İki gündür “IMEI kaydınız işleniyor” yazısı ekrana yapıştı, ay sonunda muhtemelen yeni zam da gelir. Yurt dışından telefon getirmek, ajanlık gibi oldu; pasaport, fatura, dekont, giriş çıkış… Bir tek James Bond kimliğim eksik.

Sosyal medya bağımlılığı deyince aklıma 2022’nin sonu geliyor, pandemi bitmiş, ama ben hâlâ Twitter’da scroll maratonlarındayım. Elimde telefon, ekran süresi günde yedi saati buluyor, sanki parmaklarım otomatik pilota geçmiş. Bir ara fark ettim, akşam 9’da, Ankara Bahçelievler’de bir kafede oturmuşum, önümde kahve soğumuş, ben hâlâ “mention” avlıyorum. Yan masadaki çift tartışıyor, garson portakal suyu döküyor, ama ben algoritmanın bana sunduğu sonsuz havuzdan başka bir şey göremiyorum. Telefonu çantama koyup pencereden dışarı bakınca, bir tık huzur, bir tık boşluk. O an anladım, sosyal medya yoksa insan kendi kafasının içindeki sessizliği çekmek zorunda kalıyor. Sanki kendimden kaçmak için ekrana bakıyormuşum. Haftalarca ara verince o ilk rahatsızlık geçiyor, bir noktadan sonra sabah uyanınca bildirim kontrol etmeden güne başlamak bile tuhaf bir özgürlük gibi geliyor. Hesabı silmek değil, içimdeki o sürekli bağlantı arzusuna laf anlatmak asıl mesele galiba.

2022 sonunda Trendyol’dan Cosori marka airfryer aldım. İlk günler brokoli, tavuk, patates ne varsa attım içine. “Sağlıklı yaşıyorum” gazı ortalığı sardı. Sonra içini temizlemek işkenceye döndü, özellikle yanmış sosu kazımak var ya, tam bir sabır testi. Tezgah üstünde kapladığı alan ise ayrı dert. Üçüncü haftada fişini çekip kettle’ın yanına ittirdim. Misafir gelince “Bakın airfryer’ım var” diye gösterip yine dolaba kaldırıyorum. Şahsen mutfak ekipmanlarında kısa süreli hevesin kitabını yazdım.

İstanbul’da sokak lezzeti dediğin şey zaten biraz varoluşsal bir kriz gibi. Mesela Kadıköy’de gece yarısı ıslak hamburger yedim, bir elimde karton kutu, öbür elimde bozuk para, yağmur çiseliyor. O ekmeğin arasındaki etin hayatı sorgulatma kapasitesi var; ne yediğimi tam anlamadan, gözüm bir sonraki midyeciye kayıyor. Felsefi tarafı şu: Dünyanın neresinde “acaba bu gerçek tavuk mu?” diye düşündürten pilavcı var? Bir bakmışsın, iki liralık turşu suyuyla hayatın anlamını tartışıyorsun, plastik bardakta. Gerçekten de sokakta yenen her lokma, “ben kimim, neden buradayım, neden hâlâ açım?” sorularını beraberinde getiriyor.

Benim ilk telefonum Siemens C55’ti. Yıl 2003. Şarjı üç gün giderdi, tuşları bastıkça çıtır çıtır ses çıkarırdı. Telefonun başına gelmeyen kalmadı. Bisikletle giderken cebimden kayıp asfalta sürüklendi, üstüne arabadan inen dayım fark etmeden bastı. Kenarda bir çizik, arka kapak hafif çatlak. Ekran sapasağlam. O telefonun tuş kilidini açarken çıkan melodiyi hâlâ unutmam. Yanımda sürekli taşırdım, o kadar güveniyorum yani. Şimdi Samsung Galaxy S22 var elimde, en ufak masa köşesinde bir fiskeyle ekran koruyucu değişiyor.

Bir keresinde evde halı silkeleyip camdan dışarı sallarken, cebimdeki telefon uçuverdi. Alt kat komşunun balkonuna çakıldı. Apar topar aşağıya indim, komşunun kedisiyle göz göze geldim, telefonun bataryası bir yerde, arka kapağı başka bir yerdeydi. Toparladım, üstünü hafif sildim, açtığım anda yine eski menü, eski melodiler. Şimdi iPhone kullanan biri olarak, telefonu bırak camdan atmayı, mutfakta masadan yere inse kalbim sıkışıyor.

Bir de batarya meselesi vardı. O eski telefonlarda şarj aleti unutma gibi bir stres yoktu. Üniversiteye yeni başladığımda, yurtta beş kişi kalıyoruz. Herkesin telefonu farklı marka, şarj aletleri birbirine uymuyor. Herkesin cebinde yedek batarya olurdu. O pil öyle kolay kolay bozulmazdı. Şimdi powerbank, hızlı şarj, kablosuz şarj, priz kovalamaca… Teknoloji ilerledikçe işler daha karmaşık hale geldi.

Bir de şu efsane “telefonu yere at, hiçbir şey olmaz” muhabbeti. O kadar yaygındı ki, 2007’de kafede arkadaş ortamında biri eski Nokia’sını yere fırlattı, “bak kırılmaz” diye. Kapak gitti, batarya başka tarafa uçtu, herkes toplandı. Sonra takıp tekrar çalıştırdı. Şimdi yeni nesil bir akıllı telefonla aynı deneyi yapanı ben henüz görmedim. Kırılmaz cam, silikon kılıf, ekran filmi… Herkesin telefonu pamuklara sarılı.

Arada eski telefonun menüsüne bakmak için dolaptan çıkarıyorum. Açılıyor mu diye kontrol ediyorum, yine açılıyor. Sadece tuşlara basmak bile nostalji. O dayanıklılığın verdiği rahatlık, yeni modellerde yok. Şimdi telefonu yere düşürmek, devlet sırrı sızdırmak kadar tehlikeli bir şey gibi. Bir de üstüne kredi çekip alınca, iyice strese bağlıyor insanı. Eski telefonları kırmak için ciddi efor gerekiyordu, yeni modellerde ise kırılmaması mucize.