ankarali_muhandis

Bavul hazırlama işi tam bir ulusal zekâ testi. İnsan kendini uyanık sanıyor, “akıllıyım, minimalistim” diye giriyor mutfağa, beş dakika sonra bakıyorsun; sanki Katar’a yerleşiyormuş gibi birikmiş eşya dağının ortasında. 2022’de Ankara’dan Bodrum’a uçacağım sabah, valizin fermuarını kapatmaya çalışırken ter döktüğümü hatırlıyorum. İçinde gereksiz üç jean, bir kot ceket, iki hoodie. Bodrum’da temmuz ayında hoodie giymek? Sanki şort giymek haram.

Bir de şu meşhur “ayakkabı seçkisi” var. İstanbul’dan Mersin’e aile ziyaretine gidiyorum, yanımda iki sneaker, bir sandalet, bir de orada asla giymeyeceğim deri loafer. Sanki Mersin’de akşam smokinle konsere gideceğim. O valizde 4 çift çorap eksik, 1 tane bile terlik yok. Anneannemin terliğini ödünç alıp, 40 derece sıcağın tadını öyle çıkarıyorum. Bavulda basic tişört ararken gözümün önünden niye iki tane boğazlı kazak gitti hala açıklayamadım. Psikolojik olarak odayı ve dolabı boş bırakmak insana zor geliyor sanırım.

Bir de kozmetik ve şampuan olayı var. 2023 yazı, Kuşadası’na gidiyorum. Yanıma full set şampuan, saç kremi, yüz temizleme jeli, tıraş köpüğü, kolonyalar, oje... Sanki orada kendime spa açacağım. Üç gün sonra gördüm ki, oteldeki minik sabunla yüzümü yıkayıp çıkmışım, kalan her şey valizin dibinde taşınmış. Ticaret odası ağırlık tartsa rezil olacağım.

Bir kere de şu şarj aleti meselesi var. Herkes bir tane fazla alıyor ya da hiç almıyor. Benim gibi kafası dağınık biriysen, iki telefon, bir powerbank, üç şarj kablosu, bir de yanına evdeki uzatma prizini koymuşsun. Sanki orada elektrik krizi çıkacak.

Kısacası, bavul hazırlamak bir çeşit iç huzursuzluk testi gibi. Liste yapsan da sapıtıyorsun, yapmasan zaten geçmiş olsun. Minimum götürmeye çalışınca ya pijamayı unutuyorum ya diş fırçasını. Bu yüzden Ankara’da valiz hazırlarken kesin bir süre kendi kendime söyleniyorum. Valizin içinde kalanları yolculuğun sonunda eve getirmek, ufak bir utanç kaynağı olarak hayatımda yerini alıyor.

Ankara'dan Gaziantep'e gidişim vardı geçen kış, otobüs firması iyi demiş arkadaş, saatlik otobüs dedi. On bir saat sürdü. Koltuk öyle dar ki, bacaklarını uzatamıyorsun, çekip koyuyorsun, çekip koyuyorsun, sonunda bacağında kramp oluyor ve ayağa kalkıyorsun ama ayağa kalkmak da işkence çünkü koridor dar, insanlar yatıyor, sende ayakta sallanıyorsun. Yanımda oturan adam telefonunda video izliyor, hoparlörü açık, ben de izliyorum istemeyerek, aynı videoyu üç kere gördüm.

Mola yerleri ayrı bir felaket. Afyon tarafında durmuştuk, tuvaletler öyle kötü ki, gitmemeyi tercih ettim, on bir saat böyle de geçer dedim. Lavabolar tıkalı, su akmıyor, kağıt yok, kapı kilit kapalı ama içinde birisi uyuyor. Mola yerindekilerin tatlı ve çay fiyatları da biliyor mu bilmiyorum, sekiz liraya çay veriyorlar, ben Ankara'da iki liraya içiyorum. Çay da öyle tat-ı yok, rengi kahvrenin.

Klima işleri ayrı. Açtığında donuyorsun, kapattığında havanın sıcaklığında boğuluyorsun. Sürücü başladı mı kapıştırmaya, "klima sorun yapar, motor yıpranır" diye, sen de sıcakta çileli. Cep telefonumun şarjı tükenince, otobüs çıkıştaki priz bozuktu, ben de bir saat dinlenme molasında caddede bir dükkanın önünde oturdum, telefonumu şarj ettirdim, dükkan sahibi de "otobüs yolcusu mısın?" dedi, anladı herhal.

Gece seferi seçmişim olsaydım, uyurdum, gündüz seferi seçince bunların hepsi başıma geldi. Bir daha gitsem, gece sekizde kalkacak otobüse bineceğim, uyku çekiş olur o zaman, yol geçer.

Ankara'dan Gaziantep'e giden otobüste dokuz saat oturdum, koltuğun sırtlığı tam bel hizasından bir parmak aşağıda kırılıydı. Yol boyunca bu bir parmak farkı beni deli etmeye yeterli oldu. Molada inince bacaklarımı düzeltmeye çalıştığımda bir tane kramp attı, tuvalete giderken yürüyemedim. Şoför hızlı kalkınca kafamı pencereye vurdum, yan koltuğun teyze de seslenmiş ama duyamadım, kulaklığımda bir saatlik Deftones var. Yolun ortasında telefonumun şarjı bitti, USB portu var diye sordum, "var ama elektrik yok" dedi. Sonra yağmur başladı, pencere yarı açık kaldı, yanımda oturan adamın çantası ıslanmaya başladı, ben de neden kapatmadığını sordum. Bir daha otobüsle gideceksem uçakta uyuyacağım parayı biriktirir, otobüse binmem.

Madrid'de yaşayan bir mühendis olarak söyleyebilirim, yurt dışında Türk yemeği aramak başlı başına bir ekonomi dersi. İlk üç ayda İspanyol dönerciyi test ettim, maliyeti ucuz ama et kırmızı değil kahverengi çıkıyor. Sonra Malasaña'da Türk market buldum, ev yapımı menemen ve taze sucuk denedim, fiyat Ankara'nın iki katı ama tadı tuttu. Arkadaş grubundan biri Barselona'da Türk restoranına 35 euro verip adana kebap yedi, dönen söyledi kebap değil diye. Gerçek Türk yemeğini yurt dışında bulmak için ya market reyonundaki malzemeyle kendinin yapması ya da çok para harcaması gerekiyor, arada yol yok. Benim tercihim marketten aldığım malzemeyle ev yapımı olmadı, harcadığım paranın yanında tadında da tutarlılık var.

Ankara'dan çıkacaksan Abant'ı unutmuş say. Cuma akşamı Bolu yolunda trafik, pazar dönüşü daha kötü. Ben Kastamonu tarafına yöneldim, Ilgaz Dağı'nda bir pansiyon buldum, sahip Ahmet Amca sabah 6'da ocağa başlıyor. Yumurta, peynir, bal, reçel, hepsi kendi bahçesinden. İstanbul'dan gelen turist gruplarının uğramadığı yer, bu yüzden kaşık kaynıyor. Ankara'ya dönüş yolunda Çankırı'da durdum, Şabanözü'nde böbrek kebabı yedim, 180 lira. Sapanca'ya da gittim bir kere, 2023 yazında otel odası 1200 liraya çıkmıştı, balkon var diye. Balkondan gördüğüm şey başka otellerin bacaları. Sonra anladım ki hafta sonu kaçamağının sırrı İstanbul-Ankara hattından 300 kilometre uzaklaşmak. Çorum, Kırşehir, Kayseri taraflarında küçük kasabalar var, orada insan rahat uyuyabiliyor.

Ankara’da toplu taşıma deneyimi deyince, 2023 sonbaharında Kızılay’dan Sincan’a otobüs maceram aklıma geliyor. Sabah 8’de otobüse bindim, ön kapıdan zor bela geçtim, içeridekilerde bir sessizlik. Kimse göz göze gelmiyor, herkes ya telefona gömülmüş ya da camdan bakıyor. İstanbul’da aynı kalabalıkta millet birbirine omuz atıyor, burada ise sabah mahmurluğundan mı bilmem, bir tek ben oflayıp pufluyorum. Şoförün önündeki simit torbası ve bardak çay ise tam Ankara klasiği. İstanbul’da böyle bir serenat yok, orada şoförle muhabbet yasak zaten, burada herkes alışık. Aradaki farkı her yolculukta hissediyorum, insan kaç kere ayakta sarsılsa da Ankara’nın o bitmeyen durağanlığına şaşmadan edemiyor.

Ankara’da sokak sanatı denince aklıma ilk gelen 2010’da Cebeci’de bir apartmanın yan duvarında gördüğüm devasa “Mutlu Ol Yeter” yazısı. Fotoğrafını çekmiştim, iki hafta sonra geldim, üstü taze kireçle kaplanmış. Kim boyadı, neden boyadı; belli. Ama hemen yanındaki “Dikkat Kaygan Zemin” levhası on yıldır aynı şekilde pas içinde duruyor. Sanatın sokakta yeri mi var? Varsa bile o yer, “bir bakarız” diyen apartman yöneticisinin insafına kalıyor.

Kızılay’da 2023’te gördüğüm renkli bir grafiti vardı, “Ekonomi Büyüyor” yazıyordu, altına da biri küçük harfle “kiminki?” diye eklemiş. O yazıyı gören zabıta üstünü gri spreyle yamadı, ama duvarın dibindeki çöpler haftalarca toplandı mı, orası muamma. İstanbul’da Moda ya da Kadıköy biraz daha şanslı, belediye destekli işleri yaşıyor ama Ankara’da sokak sanatı hâlâ duvarı yanlışlıkla kirletmiş öğrenci muamelesi görüyor.

Ekonomiden nasibini alan bir başka alan da bu. Sprey boya fiyatı uçtu, 2018’de 25 liraya alınan kutu, şimdi 120 lira. Bir duvar boyasan, aylık asgari ücretin çeyreği gider. Bu yüzden gençler, tükenmiş kalemle duvar kenarına minik imza atıp kaçıyor. Sokak sanatı burada nostalji oldu, sanki 90’larda kalmış bir şey gibi.

2019’da Ankara Kızılay’da bir alt geçidin duvarında Banksy’ye öykünen bir stencil gördüm, ertesi hafta üstü “Keçiören Belediyesi” logolu griye boyanmıştı. Bunu yapan gençlerin kullandığı sprey boya, şu anda tanesi 120 lira. Kendi cebimden alıp bir şey denemek istedim, Sıhhiye’de hırdavatçı bana “duvar mı boyayacaksın, dikkat et zabıta görmesin” dedi. Yani pratik ipucu: gece 2’den önce işiniz olmasın, bir de boya parası için kredi başvurusu hazırlayın. Bu ülkede duvara sanatsal bir şey çizmek için ya belediyeden özel izin ya da Usain Bolt hızında kaçma yeteneği gerekiyor.