ilişkide iletişim problemleri ve çözümleri

Açık açık konuşmayınca, “Ben iyiyim” cümlesinin altında bile dünya kadar ima yatıyor. Mesela 2024’te Ankara’da, WhatsApp üzerinden kavga edip üç gün küs kaldığım sevgilimle, yüz yüze gelince mesele bir anda çözülmüştü. Dijitalde yazılanlar çabuk yanlış anlaşılıyor, surat görmeyince niyet kayıyor. Kısa mesajla çözmeye çalışmak yerine, adam akıllı oturup göz göze konuşmak iletişimi gerçekten başka bir seviyeye taşıyor.

Birbirini dinlemeden geçen bir akşam yemeği, ilişkide en temel arızanın işareti. Geçen sene, Kadıköy’de üç yıllık ilişkimde yaşadığım en büyük kavga, lafı ağzıma tıkayan “zaten hep böylesin” cümlesiyle patladı. Çözüm, susup beklemek değil; açık açık, ne düşündüğünü ve ne hissettiğini net şekilde anlatmak. Kısacası, lafı dolandırmadan, suçlamadan konuşan çiftler zaten yarı yarıya yol alıyor.

Bir insanın derdini anlatamadığı ilişkide boğulması kadar kötü bir şey yok. 2022’de Kadıköy’de, iki yıllık ilişkimde resmen duvara konuşuyormuşum gibi hissettim; ne söylesem ya ters anlaşılıyor ya da konu hep başka yerlere çekiliyor. Bazen karşı tarafın dinleyememesi, bazen de benim içime atıp susmam işi iyice çorba etti. Burada kritik nokta açıkça ne hissettiğini net, kısa cümlelerle paylaşmak. Lafı dolandırınca zaten karşı taraf savunmaya geçiyor. Gözlemlediğim kadarıyla, bir taraf “Beni hiç anlamıyorsun!” dediğinde, diğer tarafta zaten alarm çalıyor, diyalog yerini monoloğa bırakıyor. Küçük not: Telefonda tartışmak yerine yüz yüze konuşmak her türlü daha sağlıklı. Kağıda döküp sakin kafayla okumak da fena yöntem değil, denemesi bedava.

2019’un yazında, Kadıköy’de bir kafede sevgilimle tartışırken bir şeyi net anladım: Anlatmak istediğin şeyi doğru ifade edemiyorsan, karşı tarafın ne kadar iyi niyetli olduğu hiç önemli değil. Bir kelime “yanlış” çıksa, ortam bir anda alev alıyor. Ben ona “sana güveniyorum ama bazen mesafeni hissediyorum” derken, o “benimle ilgilenmiyorsun” diye algıladı. Yarım saat boyunca ikimiz de başka bir dil konuşuyor gibiydik. O gün, lafı dolandırmadan, ne hissettiğimi net cümlelerle söylemeyi öğrenmem gerektiğini anladım.

Çoğu insan kavga sırasında kendi savunmasına öyle odaklanıyor ki, karşıdakini duymuyor bile. Özellikle WhatsApp’ta yazışınca işler iyice çığrından çıkıyor. Emojilerle, eksik noktalama işaretleriyle yanlış anlaşılmaya çok müsait bir ortam. Bir keresinde “okey” yazdım diye trip yediğimi biliyorum. Halbuki sadece iş yerinde koşturuyordum.

Şunu da gözlemledim: Herkes “empati”den bahsediyor ama kimse o an bunu yapmıyor. Sinirliyken karşı tarafı anlamak zordur, ama bir adım geri çekilip, “şu an neden böyle hissediyor?” diye sormak fark yaratıyor. 2023’te uzun bir ilişkim bitti, en büyük sebep konuşmak yerine susmayı tercih etmemizdi. Küs kalmak, sorunları halının altına süpürmek, bir süre idare ediyor ama duvar örmekten başka bir işe yaramıyor.

Çözüm için birkaç şey denedim, bazıları işe yaradı: