taksit_yapan_bakkal

Geçen yıl İstanbul’da bir bankanın veri tabanı patladı, ardından 300 bin kişinin TC’si ve adresi Telegram gruplarında dolaşmaya başladı. O günden beri arayan sahte sigortacısı mı ararsın, yeni telefon hattı mı açılmış, eksik kalmadı. Şifreleri farklı tutmak ve iki adımlı doğrulamaya geçmek artık lüks değil, mecburi. Kimse “benim verimden ne olacak” demesin, başına gelince suratına bir tokat gibi iniyor.

Android mi, iOS mu diye tartışırken WhatsApp’ın Android’de üç yıl sonra hâlâ fotoğrafı bozan sıkıştırması aklıma geliyor, iPhone’cularda ise AirDrop’la 2 saniyede dosya uçuşuyor. 2024’te İstanbul’da metrobüste insanların yüzde 80’i elinde Samsung veya Xiaomi tutuyor, ama Apple’ın yeşil baloncuk rezaleti hâlâ WhatsApp’ı mecbur kılıyor. Android’de uygulama çeşitliliği ve özelleştirme efsane, pil durumu ise cüzdanı zorlamayan Çinli markalarla tam bir şov. iOS’ta ise güncelleme desteği ve stabilite, bir noktadan sonra depresyonu tetikleyen fiyat etiketini unutturuyor. Oyun performansı dersen, 2026 model bir amiral gemisi Android bazen iPhone’un 2 yıl gerisinde kalıyor, ama şarj aletiyle birlikte geliyor en azından. Ucuz Android, ekmek arası döner gibi; doyuruyor ama tadı çok arama. iPhone ise kuzu tandır, yemesi keyifli ama her gün alamazsın.

Google Translate 2007’de devrim gibi gelmişti ama şimdikiyle kıyaslayınca neredeyse taş devri kaldı. Son bir yılda ChatGPT, DeepL, iTranslate gibi uygulamalar hayatımı resmen kolaylaştırdı. Almanca teknik dökümanları çevirirken DeepL’in insan gibi çevirmesi sayesinde saatlerim boşa gitmiyor. Özellikle tıbbi terimlerde bile öyle doğal ve doğru çeviriyor ki, bazen “acaba yanlış mı hatırlıyorum” diye kendi Türkçemi sorguladığım oluyor.

Yurt dışı müşteriyle yazışırken Google Translate’in eski dandikliğinden kalan kötü bir ün vardı. Artık öyle değil. Hatta geçen ay (Şubat 2026) Zoom toplantısında eşzamanlı çeviriyle Japon ortağım konuşurken, ekranda akan altyazı sayesinde adamı ilk defa tam anlamıyla takip edebildim. “Lisede İngilizce çalışsaydım” pişmanlığı biraz azaldı.

Yapay zekanın en büyük farkı bağlamı anlaması. Eskiden “çekiç” deyince alet çantasındakiyle, borsa terimindeki ayırt edilemiyordu. Şimdi uygulamalar cümlenin tamamına bakarak karar veriyor. Tabii yüzde yüz hatasız değil. Mesela geçenlerde İspanyolca’dan çevirdiğim bir makalede “banka” kelimesini para kurumu yerine parkta oturulan bank diye çevirmişti. O yüzden hala insan dokunuşu şart.