margin_magduru

Ben Roma’da Erasmus yaparken Türk yemeği bulmak için Tiber Nehri kadar yol yürüdüm. San Giovanni’de bir Türk bakkalında Ülker bisküvi görünce gözlerim doldu. Menemen denedim, domatesler fazla sulu, yumurta organik diye satılıyor ama tadı yok. Bir gün Trastevere’de “Istanbul Kebab” adlı yerde mercimek çorbası sordum, adam bana limon yerine limoncello önerdi. Orada anladım, Türk yemekleri dışarda sadece isimde yaşıyor. Pasta carbonara'ya razı geldim, mide Türk, ortam İtalyan.

2022 yazında Barselona’da üç gün boyunca deniz ürününden kaçmaya çalıştım, sonunda Türk yemeği bulacağım diye Google’a “kebap” yazdım. Haritada çıkan ilk yere gittim, adı Sultan Kebap. İçeri girince menüde “Turkish Tacos” yazıyor, yanında humus, yan masada paella kaşıklayan turistler kebabı dürümle dondurma gibi yiyor. Lahmacun istedim, pizza kutusunda geldi, üstünde cheddar. Garsona “Abi bu lahmacun mu?” dedim, “Burada herkes böyle seviyor” dedi. O an Barceloneta sahilinde simit satıcısı görecek olsam 10 euro verirdim, gram üzülmezdim.

Evde iki çocuk var, biri 8, biri 4 yaşında. Pandemi zamanı en büyük kurtarıcım Netflix Kids ve YouTube olmuştu. İtiraf edeyim, “ekran zararlı” diye diretenlerden değildim, hâlâ da değilim. Sabah kendi işlerimi yetiştirirken ellerine tableti tutuşturup 1 saat rahat nefes aldım. Uygulamalar hep kısıtlı, YouTube Kids dışında bir şey açmıyor, Parental Control’dan süre ayarlıyorum. Ama şunu net gördüm: çocuklar ekranı bırakınca kafa göz dalıyor, konuşmaları robotikleşiyor, agresyon artıyor. Hiçbir oyuncak, ekrandaki renkli diyarlar kadar çekici gelmiyor.

Bir gün, 2022 yazı, ailecek tatile geldik Ayvalık’a. İnternet çekmiyor, tabletler boşa çıktı, çocuklar başta huzursuzlandı. İki gün sonra denize taş atıp, sapan yapmaya başladılar. O an net kafamda yandı ampul. Ekran iyi bir “bakıcı” ama alışkanlık haline getirince sosyal beceri, yaratıcılık, insanla muhabbet kısmı çöküyor. Hâlâ ekran verdim mi? Evet, ama takvimde işaretli günler var. Sadece pazar sabahı, bir de ailecek film gecesi. Kalan zamanda sıkılsınlar, duvara bakıp hayal kursunlar istiyorum. Tableti tamamen yasaklamak bana gerçekçi gelmedi, ama sınırsız ekranla büyüyen çocuğun dünyasında renkler soluyor. Bunu kendi evimde gördükten sonra “ekran süresi” lafı bende mecburi bir sınır çağrıştırıyor. Artık rahatça söylüyorum: Her akşam çizgi film açan çocuk, dışarıda nasıl arkadaşlık kuracağını öğrenemiyor.

Benim tatilde en çok pişman olduğum şey, “yerel lezzet” diye her önüme konulanı denemek. Antalya’da 2022 yazında, pazarda “abi bu börekten yemeden dönme” diyen amcanın gazına geldim. Böreğin içinden zeytin çekirdeğiyle birlikte, bonus olarak bir diş çıkınca (evet, sahici bir diş), iki gün boyunca otel odasında market yoğurduyla beslendim. Tripadvisor’daki yorumları değil, pazarcı abinin gözlerinin içindeki heyecanı dikkate alınca, tatil maceram mideyle cebelleşmeye döndü. Yöresellik bazen mideyle kavga demekmiş.

Geçen bayram, Pendik’te aile masasında klasik tartışma: dayım ekonomiden giriyor, teyzem “ülke elden gidiyor” spotunu basıyor. Babam hala 90’ların koalisyon kriziyle ilgili şeyler anlatıyor, sanki ben piyasayı TradingView’den değil, ondan öğreneceğim. En son küçüğümüz, elindeki tabletten “chatgpt yasaklanmalı” diye bağırdı. Annem gürültüden pilavın tuzunu unuttu, rice’ı Bitcoin gibi dalgalı çıktı. Ben de ortada, “borsada işler nasıl?” diye sorulsun diye bekliyorum, kimse sallamıyor.

Akıllı cihaz furyasına ben de 2022’nin sonbaharında kapıldım. Hepsini değil ama şöyle ufaktan bir akıllı priz, bir tane de renk değiştiren ampul aldım. Prizin amacı ne derseniz, uzaktan kettle’ı çalıştırmak. Sanki mutfak yolundayken o düğmeye basmak hayatımdan çalınan 3 saniyeydi. Prizle uğraşırken uygulama güncellemesiyle 7 dakika kaybettim, kettle zaten ömründen bezdi, iki defa fişi çektim, tekrar taktım. Sonunda manuel devreye döndüm, çay suyu için yine kalkıyorum, tek farkı priz daha pahalı.

Renk değiştiren ampul ise tam bir vaka. Işıklar mavi olunca insan kendini dalış kulübünde gibi hissediyor, kırmızı yapınca da ev disko oldu. Üç gün sonra annem “Bu ışıkta gözlerim ağrıdı” diye söylendi, normal sarı ışığa geri döndük. Akıllı ampulün uygulaması her açıldığında güncelleme isteyince, ışık açmak için telefonumdan parmak iziyle giriş yaptığım bir noktaya geldim. 1998’deki anahtar daha işlevselmiş.

Bir de akıllı tartı meselesi var. Kilosunu telefonda görecek kadar ileri gitmişiz ama tartının pili bittiğinde asla bulamadığım o incecik pillerden alıp takmak için market market dolaştım. Tartının uygulaması bir türlü bluetooth’a bağlanmadı, en son yine eski mekanik tartıya döndüm. Tek eksiği bana akıl vermemesi, “Bugün 400 gram fazlan var” dememesi.

Evdeki akıllı cihazlar bana göre biraz “yeni oyuncak” etkisi yaratıyor. İlk 1 hafta evde uzay üstü kurmuş gibi dolaştım, sonra eski usul düğmeye döndüm. Yani bazı şeyler gereksiz konfor. Mutfak yolunda kaybettiğim saniyelerle hâlâ barışamadım.

2022'de bir hevesle Kindle Paperwhite aldım, ilk gün cebimde taşıyıp metroda açtım. Google Drive’a yirmiden fazla PDF kitap yüklemiştim, teknik analiz kitapları, romanlar karışık. Ama ne oldu? Ekran ışığına bakınca kendimi banka ekstrelerine bakan müdür gibi hissettim. Kitap okuyor muyum, yoksa bilanço mu inceliyorum, belli değil. Basılı kitapta sayfayı kıvırıp çay lekesi bırakınca kitap bana ait oluyor. E-kitapta ise en fazla ekranı parmak iziyle kirletebiliyorsun, o da yarın silinip gidiyor. Bir de e-kitap bitince kitaplığıma koyacak bir şey yok, evde yer açılmıyor. Ama teknolojinin gözü kör olsun, sırt çantası hafifliyor, o ayrı.

2018 yazı. instagram’ı 2 ay sildim. ilk hafta can sıkıntısından duvar desenlerine baktım, ikinci hafta kendime notlar yazmaya başladım. 23 gün sonra fark ettim, saat 7’de güneş batarken elim telefona gitmemiş. algoritmadan çıkınca insan kendine dönüyor, ama sıkıcı değil, tuhaf bir huzur gibi. algoritma yerine kendi düşüncelerini refresh’lemek çok yabancıymış, insan kendini timeline’a bırakınca kaybolduğunu anlamıyor.

Benim Motorola C350, 2004 yazında Çeşme’de denize düştü. Hemen çıkardım, bataryayı, sim kartı, kapağı çıkardım, güneşe koyup unuttum. Akşam topladım, bastım açma tuşuna, “hello moto” dedi. O dönem suya düşen akıllı telefon olsa direkt cenaze namazı kılardık. Şimdi cebimdeki cihazı masaya koyarken bile yavaş hareket ediyorum. O eski tuşlularla yere oturup taş sektirsen yine çalışmaya devam ederdi. Kırılmaz cam, silikon kılıf falan hakikaten hiç yoktu. Hızlı şarj yoktu ama endişe de yoktu.

Benim ilk telefonum Siemens C55’ti, 2003 yazı. O cihazı her türlü eziyetten geçirdim. Plajda kumun içine gömdüm, yazlıkta havuza düşürdüm, Ankara’da asfalt üstüne defalarca uçtu. Pili, kapağı, hatta o dönemin sim kartı bile fırladı ama topladım, ekrana bakınca yine o tanıdık mavi ışıkla açıldı. O zamanlar ekran koruyucu, silikon kılıf gibi şeyler yok. Hatta telefonu gece yatarken baş ucuma koyardım, alarmı çalar, masadan yere pat diye düşerdi, ben uyanmazdım. Şimdiki telefonlarla yaşadığım travmanın onda biri yoktu. Şimdi cebimde iPhone 12 var, masadan sertçe alsam bile içim cız ediyor. Nerede o eski tuşların tıkırtısı, nerede bu cam çıtırtıları. Dayanıklılık mı? O dönem için pratik ipucu: Eski telefonları açıp bataryayı çıkarmak, saç kurutma makinesiyle kurutmak, takıp çalıştırmak. Şimdikiyle aynısını dene, servisten başka şansın yok. Açıkçası teknoloji ilerledikçe korkumuz arttı, onu fark ettim.

ChatGPT’ye iş görüşmesi için kendime “mükemmel bir CV yaz” dedim, bana 200 kelimelik, dünyada tek örneği olmayan, tamamen kişiliksiz bir şey çıkardı. Kendi deneyimlerimi ekleyeyim dedim, İngilizcesini çevirmeye kalkınca bu sefer de “Dear Sir/Madam” ile başlayan bir çeviri yaptı. 2024 Şubat’ında, İTÜ kütüphanesinde sabaha kadar cv’yle boğuştum, ekran karşısında robotun cümlelerini tekrar tekrar siliyorum. Sonra “hangi altcoin alınır” diye sordum, 2023’te “yatırım tavsiyesi veremem ama” diye başlayan bir paragraf yazdı, sonunda yine bana topu attı. O günden beri ne zaman ChatGPT’ye “neye yatırım yapayım” desem, aynı klasik cevabı veriyor. Sanki Borsa İstanbul’da aracı kurumun müşteri temsilcisiyle konuşuyorum.

Adres sorma olayında da bir gariplik var. Geçen ay İstanbul’da yolumu kaybettim. “Kadıköy’de en yakın dönerci nerede” diye sordum. Bana 2018’den kalma iki mekân önerdi, biri kapanalı üç yıl olmuş. Üçüncüye yürüdüm, yerinde pırasa satan manav vardı.

Bir de şunu sormayın: “Bana sevgilime yazacak uzun, anlamlı bir mesaj hazırla.” Vallahi hazırlar, ama insan gibi değil, yapay zekâ gibi olur. Geçen yaz denedim, mesajı gönderdim, sevgilim “niye bu kadar resmî, yoksa sen mi değilsin?” diye sordu. O günden beri ChatGPT'den sadece şaka istiyorum, ciddi konuları hâlâ kendim yazıyorum.

Akıllı saat ilk aldığımda, Eylül 2022'de, bunu hayatımı optimize etme aracı olarak gördüm. Spor yapıyorum, kripto takip ediyorum, borsa hareketlerini görmek istiyorum—bilekten anlık bilgi almak işe yaradı. Sabah 6'da vibrasyon alarmı, hiç ses çıkmadan kalkıyorum. Ofiste toplantı sırasında haberleri sessizce görebiliyorum. Taş gibi telefonu cebimde taşımaya gerek kalmıyor.

Ama bu saat zamanla beni başka bir şeye dönüştürdü. Nabız grafiğini izlemeye başladım, endişe sebeplerim vardı mı diye. Adım sayısı 8000'in altına düşerse o gün başarısız olmuş hissederdim. Uyku skorum 65'se sabah mutsuz kalkardım. Verinin köleleri oluyoruz farkında olmadan. Beden ne söylüyorsa saat başka bir şey gösteriyor, saat kazanıyor.

Şimdi sadece spor sırasında takıyorum. Kalan zamanda cebimde duruyor. Veriye bağlı yaşamak, veri olmayan zamanları yaşamamak demek.

2023 sonbaharında İzmir Konak'tan Bornova'ya ESHOT'a bindim. Otobüs 602 numara, saat 18:10 gibi. Oturacak boş koltuk yok, ayakta balık istifi. Arkadaki çocuk telefonda PUBG oynuyor, sesi açık. Yanımda bir teyze, elinde 4 poşet, poşetlerden biri sürekli bacağıma çarpıyor. Şoför her fren yaptığında sağa sola savruluyorum, sanki Luna Park gondolu. Klima çalışıyor ama camdan sürekli dışarıdan koku giriyor, bir yerde lağım patlamış gibi.

Kredi kartı ile ödeme güzel ama temassız bazen iki kere çekiyor, anlamadan iki bilet gitmişim. Geçen ay 3 kez uğraştım müşteri hizmetleriyle, birinde geri iade etmediler. Akşam trafiğinde her araç şeride öyle bir giriyor ki, otobüste dengeye gelmek için resmen squat yapıyorum. Bütün bu deneyim bana toplu taşımanın bedava olmasının yetmeyeceğini, temel konforun olmayınca çekilmediğini gösterdi. Özellikle akşam saatlerinde bir de ayakta yolculuk eziyetiyle uğraşmak insanı eve varınca koltukla sarılacak hale getiriyor.

Geçen hafta Mecidiyeköy’den metrobüse bindim, saat sabah 7.45. Koltuk bulmak hayal, ayakta zar zor tutunuyorum. Yanımdaki adamın kolunda döviz kuru tablosu dövmesi vardı, gözüm ister istemez oraya kaydı, 19.85 yazıyor. O ara metrobüs hızlandıkça sağdan soldan çanta, dirsek, şemsiye geliyor. Bir çocuk “amca inecek var” diye bağırdı, inebildi mi bilmiyorum. Ben ise son durakta inince kendimi bir an borsada pozisyon kapatmış gibi hissettim.

2022 yazıydı, borsada coinlerde düşüş üstüne düşüş. Biraz neşelenmek için kendime airfryer aldım. Model Cosori, şık siyah, dijital ekranlı. Mağazada satıcı on dakika övdü, “yağsız kızartma, az bulaşık, sağlıklı” diye. İlk akşam eve gelir gelmez patates doğradım, içine attım. O dijital panelin ışıkları, uzay mekiği gibi. Fırın sesi hafif jet motoru. Üçüncü dakikada mutfağı mis gibi patates kokusu sardı. Patatesler çıtır, üstümde beyaz tişört tertemiz. O an hayatım değişecek sandım.

Ertesi gün tavuk kanat denedim. Tarif YouTube’dan. Dört aşama: marinele, sepetle, fırına, shakele. Son aşamada, yani sepeti çıkarıp sallama işinde, o sıcak tel bana mısın demiyor. Her seferinde hafif yanık bir el, biraz söylenme. O telin içindeki tavuğun bir kısmı yapışıp kalıyor zaten, teli yıkamak başlı başına bir mesai. Yıkamak için mutfak lavabosuna sığdırmaya uğraş, deterjan dök, ovalamaya çalış, köşe bucak yağ. Normal fırın tepsisine on basar bir pislik.

Üç gün sonra mutfağın köşesi tıkandı. Airfryer, kettle, filtre kahve makinesi, ekmek kızartma, tost makinesi. Kablosu kalkmıyor, fişi devasa, priz karıştı. Her kahvaltıda yer değiştirme, “hangisini kaldırayım” kavgası. Sonra, cihazı kutusuna koymaya içim elvermedi. Dışarıda dursa tozlanıyor, kaldırınca unutuluyor.

Bir hafta sonunda klasik Türk mutfağı özlemi bastı. Karnıyarık, nohut, zeytinyağlı fasulye. Airfryer’da bunlar yok. Dondurulmuş patates bitti, hazır nugget tükendi. Markette freezer reyonunda “bunu da airfryer’a atarım” diye heyecan kalmadı. Asıl mesele, işin felsefesi burada başlıyor: Airfryer, insanı kısa yoldan mutluluğa ulaştıran bir alet gibi satılıyor. “Hemen çıtır patates, hemen az bulaşık, anında sağlık.” Hep hız, hep kolaylık. Ama o kolaylık beşinci gün yerini tembelliğe, köşeye ittirmeye bırakıyor.

Bana kalırsa airfryer, kısa süreli heveslerin sembolü. Tıpkı borsadaki “bu coin kesin uçar” diye alınan ama sonra cüzdanda unutulan altcoinler gibi. İlk sevinç, ilk kullanım, sonra köşede sessiz bekleyiş. Mutfak teknolojileri tarihine “bir zamanlar çok popülerdi” diye girecek ürünler listesine çoktan adını yazdırdı. Şimdi tezgahta yer yok, arada annem soruyor: “O ne işe yarıyordu?” Ben de düşünüyorum, insanın hevesi mi kısa ömürlü, yoksa teknolojik oyuncaklar mı fazla iddialı?

Freelancer olmak Türkiye'de romantizmi çabuk kaybediyor. 2019'da Upwork'ten ilk işimi aldığımda dolar kuru 5.50'ydi, şimdi 30'u geçti. O zaman 500 dolarlık bir proje rahat bir ay yaşatırdı, bugün kira bile zor karşılıyor. Wise'ın açılması büyük umut vaat etti ama Türkiye'deki muhasebeci arkadaşlar hep aynı soruyu soruyor: bu paranın kaynağını nasıl kanıtlayacaksın? Vergi müfettişi gelip dolarların nereden geldiğini sorduğunda Upwork hesap ekran görüntüsü yeterli gelmeyebiliyor.

Banka transferleri başka bir dert. Aynı gün iki farklı banka aynı para için farklı kurdan kesiyor. Bir defa 2000 dolar çektim, bir banka 1950'ye göre hesapladı, diğeri 1930'a. 1200 liralık fark gözükmedi kimseye. Faturalama meselesi ise başlı başına bir maratondu. Muhasebeci buluncaya kadar dört tane farklı danışman dinledim, hepsi farklı şey söyledi.

Şu an daha pragmatik davranıyorum. Yüksek kurda para çekiyorum, dolar cinsinden tasarruf ediyorum. Türkiye'de freelancer olmak istiyorsan bunu bil: dolar kuru sadece kur değil, yaşam standardının kendisi.

2022’de Upwork’ten bir iş aldım, müşteri Kanada’dan. 750 dolar ödeme geldi, parayı çekmek için önce Upwork’ten Payoneer’e, oradan da yerli bankaya aktardım. Her aşamada farklı kurdan kesinti oldu, toplamda yüzde 15 uçtu gitti. Vergi beyannamesini hazırlarken muhasebecim bile kafasını kaşıdı, “Bu transferin açıklamasını tam ne yazacağız?” diye sordu. Fatura kesmek zaten ayrı bir dert, kağıt üzerinde yurtdışına hizmet satıyorum diye anlatmaya çalışınca banka müşteri temsilcisi bana “Bu işte bir tuhaflık yok mu?” demişti. Sadece kod yazıp işimi yapmak isterken, üç kurum arasında mekik dokuyorum.

2022’de İstanbul Esenyurt Bim’den Arzum Airfryer aldım, 1899 TL. İlk gün patates kızarttım, sonra kabak, sonra hazır parmak köfte. Üçüncü gün memlekette börek getirmişlerdi, ısıttım. Dördüncü gün annem “bunun sesi çok fazla” dedi. Beşinci gün yağını temizledim, içini çıkarırken tırnağım kırıldı. Altıncı gün tezgahta yer bulamadım, rafa kaldırdım. O günden beri kettle’ın arkasında, tozla kaplı. Fişini bile çıkarmadım, kurbanlık gibi bekliyor.

2022 yazı, İstanbul. Xiaomi airfryer aldım, Hepsiburada indiriminden 1600 liraya. İlk günler dondurulmuş patates, hazır köfte, evde kalan simidi bile ısıttım. Makine cızırdıyor, mutfakta fritöz kokusu yok, her şey hızlı. Sonra temizlik işi kabak tadı verdi, o teli bulaşık makinesi de zor çıkarıyor. İki-üç kez patates kızartınca hevesim geçti. Şimdi mutfakta hep fişi takılı, ama üstü toz içinde, yer kaplıyor. 200 liralık tava daha pratikmiş.

Ben de Airfryer furyasına 2022 sonunda kapıldım, Xiaomi aldım, 1800 lira. İlk gün patates attım, 18 dakikada çıtır çıtır oldu. Sonra tavuk denedim, dışı yanık içi çiğ. Bir kere kabak kızartması yaptım, annem “bu ne böyle sünger gibi” dedi. Temizlemesi dert, mutfakta yer yok, kocaman bir kutu. Şimdi tost makinesinin arkasında, fişi tozlanmış, yılda iki kere hatırlayıp tekrar oraya itiyorum.

Benim ailede öğrendiğim en büyük ders: asla ama asla market alışverişine aç karnına çıkma. Annemle 2014’te bir Ramazan günü Carrefour’a gittik, liste yoğurt ve ekmekten ibaret. Çıkarken baklava, iki kilo cips, yanında beş çeşit reçel var. Babam da her seferinde fişin altına bakıp, “Bu para nereye gitti?” diye söylenirdi. Sonra eve gelip o abur cuburları bir hafta boyunca kimse yemedi, ben de her defasında o baklavayı babamdan önce bitirmenin yollarını aradım. Açken alınan her şey, dolapta unutulmaya mahkummuş, annemden bunu kaptım.

Aralık 2023’te, 28.900 liraya Oppo Reno 10 Pro 5G aldım. Kutu açınca şarj aleti, kılıf, kulaklık çıkınca gözlerim doldu, neredeyse satıcıya dua ediyordum. Kamerası gündüz efsane ama gece biraz kartpostal modunda, renkler abartılı. Android arayüzü Samsung kadar şişkin değil, ama güncelleme konusunda bir Xiaomi kadar bile umut vermiyor. Samsung’a bakınca, aynı fiyata A55 var, plastik gövdeli ama arka tasarım tuhaf, şık dizayn arıyorsan üzülüyorsun. iPhone tarafında ise, 30 bin liraya 2. el iPhone 12 gördüm, bataryası yüzde 82, ekranı hafif çizik, yanında pil değiştirme motivasyonu bedava. Şimdi bu rakama “orta üst seviye” diye pazarlanan telefonları alınca, kendini 2014’te Note 3 almış gibi havalı hissetmiyorsun, sadece kredi kartı ekstresine bakıp sessizce iç çekiyorsun.

Evden çalışmaya ilk geçtiğimde pijamayla toplantıya girmek büyük lüks gibi geldi ama kısa sürdü o keyif. Sabah 9 toplantısı için kalkıp bilgisayar başına geçiyorsun ama bir bakmışsın kahvaltı yok, arka planda bulaşık makinesi sesi, konsantrasyon sıfır. Bir de sürekli kendi kendine konuşmaya başlıyorsun, mesela "şu maile şimdi mi dönsem yoksa çay alıp mı baksam?" gibi. Ofiste yanında biri olunca insan fark etmiyor ama evde tek kaldıkça kendi iç sesinle kavga başlıyor.

Bir de evin her köşesi iş alanı haline geliyor. Geçen sene aralık ayında kombi bozuldu, masanın altına battaniye serip ayakları sardım. Yani ergonomi gitti, konfor gitti. Sandalyem IKEA'dan ama belim SSK'lı değil. Arada bir UPS almam gerekti, çünkü elektrik kesilirse sistem çöpe gidiyor. Bunu kimse anlatmıyor, herkes wifi çekiyor mu diye soruyor, asıl dert başka yerde.

2023 haziran, bayram tatili. Kız kardeşimin evindeyim, Kaş’ın bir köyü. Vodafone çekmiyor, wifi filan zaten hayal. İlk gün, otomatik olarak cebime gidip ekrana baktım. Boş. Saate bakacakken bile alışkanlıkla Instagram’a dokunmaya çalıştım, kas hafızası. Öğlene kadar kaç defa “internet yok ya” diye söylendim, saymadım.

Sonra kitap okumaya başladım, üç sayfa okuyup “bunu hemen tweetlemeliyim” diye düşünüyorum. Tweet atacak internet yok, yazacak not defteri bile yok. Kafama vurulmuş gibi kaldım. Akşam olunca borsa fiyatlarına bakmak istedim, klasik margin magdurluğu. Telefonu açıyorum, ekran yine bomboş. Bist kaçtan kapandı, coinler uçtu mu battı mı, kimsenin haberi yok. Sabaha kadar rüyamda BTC 80 bin dolara çıkıyor, satamıyorum, kabus.

Sıkıntıdan masa tenisi topuyla duvara vurdum, iki saat. Teyzemle okey oynadım, 2023’te taş dizdim bildiğin. Akşam yemeğinde herkes birbirine bakıyor, masa sessiz. Herkesin eli cebinde, parmaklar kaybolmuş ekran arıyor. Küçük kuzen “wifi şifresi neydi” diye sordu, evde wifi hiç olmamış. Şifreyi Google’dan arayacakmış, internet yok dedim, surat asıldı.

Bir gün boyunca bildiğin mağara insanı gibi yaşadım. Borsa hesabıma giremediğim için rahat uyuyacağımı sandım, sabah ilk iş köye inip GSM çeken bir tepeye çıktım. Orada, çalının dibinde, ekranı titreyerek açılan Binance’a bakarken hayatın gerçek anlamı gözlerimin önünden geçti.

Kodlama öğrenip kariyer değiştirmek, insanın kendi kendine meydan okuması gibi bir şey. 2021’de pandeminin ortasında evde otururken Udemy’den Python kursu aldım. Daha önce finansın içindeydim, ekran başında tablo kovalıyordum, işin tekrarı bitmiyordu. Kodla tanışınca “ya ben bu işi çözerim” dedim. Her gün sabah kahvaltıdan sonra 2 saat, akşam yemeğinden sonra 1 saat yazdım, hata aldım, yine yazdım. Stack Overflow’da “value error” aramaktan parmaklarım kas yaptı.

Kodun felsefesi ayrı bir kafa. Sıfırdan bir şey üretmek, sonsuz ihtimalin içinde yol bulmak. Zamanında Excel’de makro yazarken “bu da kod mu” diyordum. Sonra JavaScript’te saçma bir buton çalışınca kendimi mucit sandım. Eski işimden istifa ettim, ilk yazılımcı iş görüşmemde karşıma 23 yaşında, tişörtlü, kafası dağınık bir çocuk oturdu. Bana algoritma sordukça içimdeki eski finansçı ağladı, yeni kodcu ise gülümsedi. Artık 9-6 mesaisi yok, deadline var. Yine stres var, ama bu sefer hata bana ait, bana özgü. Kendi kodumda kaybolmak, eski excel hücrelerine bakmaktan daha insani geliyor bana.