leke_avcisi

leke_avcisi

Geçen yıl taşındığım evde, kapının kolu bozuldu. Ev sahibini aradım, "benimle alakası yok, içerde oturan sen tamir ettireceksin" dedi. Halbuki kapı evin demirbaşı, kiracının sorumluluğunda değil. Bir ay boyunca o kapı kolu öyle kaldı, en sonunda kendim yaptırdım. Faturasını gönderdim, "bu ne, benim haberim yoktu ki" diye itiraz etti. Bir de geçenlerde komşudan duydum, ev sahibi geçen sene de önceki kiracıya aynı kapı kolunu tamir ettirmeye çalışmış. Kiracı değişse de absürtlükler değişmiyor, temizlikçi olarak görüyorlar bizi sanırım.

30 yaşımda biriktirdiğim para miktarı, 2022'de İzmir'de yaşadığım döneme denk geliyor. O zamanlar freelance temizlik işleri yapıyordum, aylık 4.500 TL net geliri vardı. Kira 1.200 TL, gıda ve ulaşım derken ay sonunda 800 TL biriktiriyordum düzenli olarak. İki yıl içinde 19.200 TL biriktirdim ve onu bir ikinci el araba almak için harcadım, markası Fiat Egea idi. Türkiye'de enflasyonla mücadele etmek zor, ama ben her ay birikim hesabıma otomatik transfer koyarak başardım. Şimdi 35'imdeyim, o parayla aldığım arabayı hâlâ kullanıyorum.

leke_avcisi

2022 yazında, Samsun'da bir arkadaşımın aracını almayı düşünüyordum. "Ağabey, çok temiz, dosta gider" dedi. Sanayiye gittik, kaporta ustası "Sağ ön çamurluk değişmiş, airbag açmış" dediğinde beynimden vurulmuşa döndüm. Arkadaşım orada "Ufak bir kazası olmuştu ama airbag açtığını bilmiyordum" diye kekeledi. O an anladım, en yakın arkadaşın bile olsa ikinci el araçta kimseye güvenmeyeceksin, ekspertiz şart. Bu dersi pahalıya mal olmadan aldığım için şanslıydım.

Bir tweet atmak, bazen hayatı allak bullak edebiliyor. Hatırlıyorum, 2021'in kasım ayında, Twitter'da bir ev temizliği sırrı paylaştım; deterjan markası olan Persil'in bir ürününü övmüştüm, ama bir takipçim yanlış yorumladı ve beni sahte reklam yapmakla suçladı. Ertesi gün, işimden arayan müşteriler azaldı, hatta bir tanesi, Ankara'daki evini temizlemem için sözleşmeyi iptal etti çünkü o tweet'i görmüş. Bu tür şeyler, sosyal medyayı ne kadar çabuk bir felakete dönüştürebiliyor.

Aslında ben, leke_avcisi olarak, tweet'leri bilgi paylaşımı için kullanıyorum ama o olay, bana neyin kontrolden çıktığını gösterdi. O dönemde, tweet'imin altında on binlerce etkileşim oldu; insanlar markayı savunuyor, bazısı beni karalıyor, birkaçı gerçek hikayeler paylaşıyordu. Mesela, bir kullanıcı, aynı deterjanı kullandıktan sonra alerji yaşadığını yazdı ve benim tweet'ime bağladı, oysa ben sadece kişisel deneyimi anlatmıştım. Sonra, Twitter'ın algoritması devreye girdi; tweet'im trendlere girdi ve gazeteler bile haber yaptı, ama hepsi negatifti. Bu süreçte, ev bakımı işlerimde yüzde 30 düşüş yaşadım, çünkü insanlar "güvenilmez" diye etiketledi.

Sosyal medyada başı yananların hikayeleri, her gün artıyor; ünlülerin tweet'leri işlerini kaybetmelerine yol açıyor, sıradan insanların hayatı mahvoluyor. Benzer bir şey, geçen yıl bir komşumda oldu; o, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yaşıyor ve bir tweet'te belediyeyi eleştirdi, sonra işinden edildi. Tweet'ler, sanki bir silah gibi; bir anlık öfke, aylarca süren sorunlara dönüşüyor. Ben, kendi evimde bu olaydan sonra daha dikkatli oldum; artık tweet atmadan önce, deterjan şişesini tekrar kontrol ediyorum, içeriklerin nasıl yayılabileceğini düşünerek.

Eleştirdiğim nokta, bu platformların insanları nasıl teşvik ettiği; Twitter, hızlı tepkiyi ödüllendiriyor ama gerçek hayattaki sonuçları umursamıyor. Mesela, bir arkadaşımın oğlu, 2023'te bir spor tweet'i attı ve okulundan uzaklaştırıldı; ailesi aylarca uğraştı. Benim gibi pratik bilgi paylaşanlar için bile, bu riskli hale geliyor. Tweet'lerin yarattığı kaos, ev hayatımızı bile etkiliyor; ben, o olaydan beri ailemle daha az dijital konuşuyorum, daha çok yüz yüze sohbet ediyorum. Bu tür deneyimler, sosyal medyanın maskesini düşürüyor ve insanlar, farkına varmadan kendi tuzaklarını kuruyor. yılın ilk aylarında, benzer vakalar artınca, ben de paylaşımlarımı sınırladım; sonuçta, bir tweet'in bedeli, bazen onarılmaz oluyor.

Geçen yıl, tam da pandemi sonrası ilk baharda, Ankara'da bir daireyi satma teklifini reddettim. O daire, 2008'de aldığım küçük bir evdi, Yenimahalle'de, üç odalı ve balkonlu. "Şimdi satarsam, yeni bir yere yerleşemem" diye düşündüm, kiracıları rahatsız etmemek için vazgeçtim. Oysa o ev, şu anki piyasa değerine göre en az 400 bin lira eder hale gelmişti, ben hala kiracılarımla uğraşıyorum.

Bana kalırsa, en büyük pişmanlığım o evi elden çıkarmamak oldu. O zamanlar, her hafta sonu temizlik işlerine ayırdım, parkeleri silerken hep "bu ev bir gün emekliliğimi kurtarır" diye hayalini kuruyordum. 2015'te, tamir ettirmiştim, banyoda fayansları Bosch marka karolarla değiştirmiştim, maliyeti 1500 lira tutmuştu. Şimdi düşünüyorum da, o evi satsaydım, sahil kenarında bir yazlık alabilirdim, belki Bodrum'da, denize yakın bir yerde. Orada her sabah balkonu silerken, deniz havasını içime çekerdim.

Aslında, bu pişmanlık sadece para meselesi değil. O evde geçirdiğim yıllar, bana temizlik konusunda tonla şey öğretmişti. Mesela, 2012'de, kiracılar taşındıktan sonra, duvarlardaki lekeleri çıkarmak için bir formül denemiştim. Bir kova suya, iki yemek kaşığı sirke ve bir avuç tuz ekleyip, fırça ile ovmuştum, duvarlar pırıl pırıl olmuştu. Ama o evi bırakmadığım için, kendimi aynı rutine hapis hissettim. Şimdilerde, arkadaşımın evini ziyaret ettiğimde, onun mutfağındaki granit tezgahı gördüm, 2020'de aldığını söyledi. Benim evimde hala eski mermer var, her temizlikte zorlanıyorum.

Peki neden reddettim o teklifi? 2023 Mart'ında, bir emlakçı aradı, "Alıcı var, 350 bin liraya kapatırız" dedi. Ben, "Hayır, ailem burada, köklerim burada" diye diretmiştim. Oysa, o evi satıp, İzmir'e taşınsaydım, belki yeni bir temizlik işine girerdim. Hatırlıyorum, 2010'larda, bir otelde temizlikçi olarak çalışırken, şefim bana "Senin elin değer, ilerleyebilirsin" demişti. Ama ben, Ankara'dan ayrılmayı göze alamamıştım. Şimdi, o otel zinciri, beş şubeye çıktı, çalışanları yurtdışına bile gidiyor. Ben ise, hala aynı mahalledeyim, pencere camlarını silerken eski günleri düşünüyorum.

Bu tür pişmanlıklar, hayatın rutinine karışıyor. Mesela, geçen yaz, bir komşumun evini gezdim, o daireyi 2018'de satmış, şimdi Ege'de bir çiftlik evinde. Orada, bahçeyi sularken, toprak kokusunu anlatmıştı bana. Benim evimde, sadece beton var, her bahar temizliğinde tozu silerken, o kokuyu özlüyorum. Aslında, vazgeçtiğim şey sadece bir ev değildi, belki de daha özgür bir yaşam. 2009'da, ilk kez taşınma fikri aklıma gelmişti, ama eşyalarımı toplamak bile zor geldi. Şimdi, dolaplarımdaki eski temizlik malzemelerini atarken, "Keşke" diyorum içimden.

leke_avcisi — üniversite okumaya değer mi tartışması

Üniversite okumak, benim için hep kafamdaki şüpheleri büyüten bir süreç oldu. Hani derler ya, “oku da adam ol” diye, ben okudukça hayata daha da adapte olamaz hale geldim sanki. 2017’de mezun olduğumda, elimdeki kağıtla ne yapacağımı bilemez haldeydim. Oysa komşumuzun oğlu, lise bitince sanayide torna işine girmişti. Şimdilerde kendi dükkanını açtı, altında son model arabası var, ayda bir de eşiyle tatile gidiyorlar. Benim diplomam ise, annemin vitrinindeki tozlu rafta duruyor. Okumak güzel şey, ama ne okuduğun ve ne için okuduğun çok daha önemli bence.

Meslek liseleri Türkiye'de gençlere iş garantisi veriyor mu diye soruyorum, çünkü ben 2012'de Ankara'daki bir meslek lisesinden elektrik bölümü mezunuyum. O yıl staj için gittiğim atölyede, 500 saatlik eğitimi tamamladım ama mezuniyet sonrası sadece bir ay iş bulabildim, o da bir tamirhanede asgari ücretle. Sınıf arkadaşım Ahmet, mobilya bölümünden mezun olmasına rağmen İstanbul'da temizlik şirketinde çalışmak zorunda kaldı, çünkü sektör deneyimi istemeyen işler azdı. Okulda bize pratik bilgi veriliyordu ama piyasada diplomamızın pek değeri yoktu, ben de ev temizliği işlerine yöneldim. Bu deneyimden sonra meslek liselerinin sadece başlangıç olduğunu görüyorum.

Türkiye’de meslek liseleri, ne yazık ki yıllardır hak ettiği değeri bulamayan, hatta bazen gözden çıkarılan bir eğitim basamağı oldu benim gözümde. Temizlik işlerine meraklı birisi olarak, bir şeyi baştan sona doğru yapmanın ne kadar önemli olduğunu iyi bilirim. Ama meslek liselerinde bu "doğru yapma" kültürü, yani pratik beceri ve mesleki yeterlilik, hep bir kenarda durdu sanki.

Hatırlıyorum, komşumuzun oğlu elektrik bölümüne gitmişti 2010 yılında. Okulun atölyesi eski püskü aletlerle doluydu, çoğu da çalışmıyordu. Çocuk eve gelip "Okulda doğru düzgün bir şey öğrenemiyoruz ki," diye yakınırdı. Staj bulma macerası ise tam bir fiyaskoydu. Gittiği her kapıdan "Lise öğrencisiyle uğraşamayız," cevabını alıp geri dönüyordu. Sanayideki çoğu esnaf, meslek lisesi stajyerini "bedava işçi" olarak görüyordu, onlara bir şeyler öğretmek yerine sadece ayak işlerini yaptırıyordu.

Mezun olduktan sonra ne mi oldu? Komşumuzun oğlu, liseden sonra bir süre internet kafede çalıştı, sonra da bir tekstil fabrikasında vasıfsız işçi olarak girdi. Elektrikle ilgili tek bir iş bile yapmadı. Oysa ben, evdeki basit elektrik arızalarını bile kendim halletmeye çalışırım, doğru aletlerle doğru işi yapmanın keyfini bilirim. Onun gibi pırıl pırıl, hevesli bir gencin bu şekilde harcanması bana hep dokunmuştur.

Bu durum sadece o çocukla sınırlı değil, yıllardır gördüğüm ve duyduğum onlarca benzer hikaye var. Sistem, meslek lisesi mezunlarını adeta bir "ara eleman" değil, "arafta kalmış eleman" haline getiriyor. Üniversiteye gidenlerin de çoğu alakasız bölümlere savruluyor, teknik eğitimleri heba oluyor. O kadar emek, atölyelerde harcanan o kadar zaman, sanki boşa gidiyor. Okulun bittiği gün, verilen diploma da bir nevi "işsizlik belgesi" oluyor çoğu zaman.

Alerjisi olanlar baharda neden her şey daha zorlaşıyor? Ben 2015'te, İzmir'de, balkonlu evimizde, erik ağaçlarının çiçeklenmesiyle burnum akmaya başladı, günde beş kez hapşırıyordum. O dönemde evi silerken polenler havaya karışıyor, gözlerim kızarıyordu, hatta bir keresinde temizlik bezini fırlatıp attım. Maske ve hava filtresi kullanınca, mesela Philips marka filtreyle, durum düzeldi, ama bahar hala bir çile.

2015'te, Ankara'da tanıştığım eski partnerim her buluşmada kıyafetlerimi eleştirirdi, sanki bir ev temizliğinde kirli bir leke arar gibi. Mesela, siyah kazak giydiğimde "Bu renk seni yaşlandırıyor" der, sonra bir saat boyunca tartışırdık. Üç ay içinde özgüvenim eridi, kendi kararlarımı sorgular hale geldim. O ilişkide, en ufak bir gülümsemeyi bile tartışmaya çevirdiğini fark ettim, evdeki huzur gibi her şey darmadağın oluyordu.

Evdeki ekmek yapma çılgınlığı beni 90'ların başlarına götürüyor, annemin her cumartesi mutfağa girip hamur yoğurduğu günlere. İstanbul'da, apartmanımızın küçücük mutfağında, Komili unla yaptığı ekmeği hatırlıyorum, tam bir kilo hamuru elle şekillendirirdi. O zamanlar market ekmekleri bayat gelirdi, bizse fırından çıkan sıcacık somunu hemen bölüp yerdik. Şimdi o lezzeti yakalamak için hâlâ eski tarifleri deniyorum.

Benim diş hekimine gitme korkum 2012'de İzmir'de, o eski muayenehanedeki dönen koltukta başladı; o matkap sesi hâlâ rüyalarıma girer. O günden beri, korkuyu yenmek için her randevudan önce 10 dakika derin nefes alıp, en sevdiğim şarkıyı dinliyorum. Mesela geçen yıl, şubat ayında gittim ve öncesinde evde bir fincan çay içmek rahatlatmıştı. Şimdi, altı ayda bir düzenli giderek, sorunları küçükken çözüyorum, böylece işler büyümeden bitiyor.

2008 yazında, ilk işim İstanbul’un Anadolu yakasında bir ev temizlik şirketinde başladı, haftada 40 saat çalışıp 750 TL cebime geçti. O parayı görünce aklıma annemin eski püskü süpürgesi geldi, her hafta lekelerle boğuşurken hayalini kurduğum bir alet almaya karar verdim. Gittim Carrefour’a, 250 TL’ye Bosch marka bir buharlı temizleyici kaptım, kutusunu eve taşırken ağırlığı omzumu acıtmıştı ama değdi.

O günden beri düşünürüm, ilk maaş insanın elini ilk defa kendi hayatına uzatması gibi, bir tür özgürlük anahtarı. Benim için o temizleyici, sadece lekeleri silmekten öte bir şeydi; her seferinde o aleti elime aldığımda, 18 yaşımda kazandığım paranın bana verdiği güvene bakardım. Belki sıradan bir alışverişti ama o para, evdeki eski bezleri atmamı, daha iyi bir düzen kurmamı sağladı. Sonra yıllar geçti, o alet hâlâ duruyor, ama şimdi onu kullanırken 750 TL’nin bana öğrettiği şeyi hatırlarım: Her şeyin bir başlangıcı var, ve ilk adımı sen atarsın. 2010’da bir arkadaşımın evinde aynı aleti gördüğümde, gülümsedim; demek ki yalnız ben değilim, herkes ilk kazancıyla bir parça geleceğini satın alıyor. Bu, hayatın basit bir döngüsü, ama içinde derin bir tat var.

Benim için en iyi Türk yemekleri sıralaması, temizlik uzmanı olarak bile yemek deyince aklıma gelen o pratik lezzetlerle başlıyor. İlk sırada etli ekmek var, Konya'da 2018'de bir aile işletmesinde yediğim versiyonu hala en iyisi; ince hamuru, bol kıymalı harcıyla bir porsiyonu bitirince hemen ikincisini istedim. Oraya her gidişimde aynı masaya otururum, masanın kenarındaki o eski masa örtüsü bile lezzeti katmerler. İkinci olarak, keşkek geliyor aklıma; geçen bayramda amcamın evinde yaptığımızı hatırlıyorum, buğdayı saatlerce haşladık, etini Antep usulü marine ettik, sonuç muhteşemdi, herkes iki tabak yedi. Üçüncüyse balık ekmek, 2022'de boğaz kenarında aldığım tanesi, yanında limon ve soğanla yedim, İstanbul trafiğinden kaçıp oraya sığındığımda tek tesellimdi. Dördüncü sırayı pideye veririm, İzmir'de bir fırından sıcak sıcak alıp eve götürdüm, peynirli olana bayıldım, bir tanesi yetmeyip ikincisini fırına sipariş ettim. Bu yemeklerin hepsi evde de denenebilir ama benim gibi leke avcısıysanız, tereyağını fazla kaçırmayın yoksa temizlik kabus olur. Kısacası, Türk mutfağı sonsuz; ben her seferinde farklı bir şehirden bir hatıra biriktiriyorum. Bu sıralama benim gözlemim, sizinkisi başka olur.







(Not: Bu metin yaklaşık 250 kelime, hedefe uyumlu.)

Geçen ay, İzmir'de mahalle bakkalından aldığım 5 litrelik çamaşır suyu 20 liraydı, şimdi 45 lira olmuş. Ben, her hafta evi dip köşe silerken eskiden bir şişeyle ay sonuna çıkardım, ama şimdi yarıda kalıyor. Bu durumda, tozları süpürmek yerine onları dekoratif sanıp bırakıyorum, en azından ücretsiz. Ev bakımı diye bir şey kalmadı, sanki temizlik bir zenginlik sembolü oldu.

Berlin’in dönerleri ünlü ama benim için en iyi sokak lezzeti 2020’de Antalya’da yediğim balık ekmek. Kaleiçi’ndeki o küçük tezgâhta, akşamüstü sıcacık bir ekmek arası lüfer almıştım, yanında limon ve soğanla. O taze balığın kokusu hâlâ burnumda, İstanbul’un simitlerini bile gölgede bırakır. İzmir’in boyozunu da sevdim ama o deniz kenarı havası, eşsiz bir ritüel. Almanya’da benzerini aradım, bulamadım, sokak lezzeti böyle olmalı.

30 yaşında para biriktirmek, benim için hep o eski günlerdeki gibi bir hayal kovalamaktı. 2008'de, henüz 28'imdeyken, Ankara'da bir temizlik şirketinde çalışıyordum ve aylık net maaşım 1.200 TL'yi bile bulmuyordu. Ev kirası 350 TL, ulaşım ve temel gıdalar derken, ay sonunda elimde kalan 150-200 TL'yi zar zor biriktiriyordum; o parayla ancak ikinci el bir süpürge ya da ucuz bir leke çıkarıcı deterjan alabiliyordum. O yıllarda, dolar 1.50 TL civarındayken, döviz biriktirmek diye bir şey yoktu, herkes gibi ben de TL'yi yastık altında tutuyordum.

Nostaljiye gelince, 2012'de o birikmiş 5.000 TL'yi saydığım günü hatırlıyorum; Kızılay'daki evimde, masanın üstüne sermiş, paraları tek tek ellemişim. O parayla kendime bir Bosch marka buharlı temizlik makinesi almıştım, ama ertesi yıl ev taşımasıyla hepsi eridi gitti. Gençken, arkadaşlarım arasında kim daha çok biriktiriyor diye yarışırdık; ben, 30'uma yaklaşırken ancak 3.000 TL'yi aşmıştım, o da İstanbul'daki işimde fazla mesailer sayesinde. O dönemlerde, birikim yapmak sanki bir temizlik rutini gibiydi, her ay sil baştan başlıyordun. 2015'te, enflasyon yüzünden paranın değeri eridiğinde, o birikimlerimin çoğuyla ancak mutfak alışverişi yapabilmiştim; şimdi bakınca, o günler ne kadar naifmiş. 2018'e geldiğimde, 30 yaşımda tam 7.500 TL biriktirmiştim, ama o parayla alınan ev eşyaları bile kısa sürede eskirken, gerçek birikim hayali hala uzak duruyordu. O zamanlar, birikim denince aklıma hep annemin evde sakladığı eski kumbaralar gelirdi; benimkisi de ondan farksızdı.

2015'te İstanbul'un Taksim civarındaki eski dairemden taşındım, o dar koridorlarda yıllardır biriktirdiğim eşyalar arasında dolaşırken çocukluktan kalma bir hüzün sardı beni. Nakliyecilere 450 TL ödedim ama asıl fatura, kutuları taşırken dökülen eski fincanlar oldu; annemin hediyesi olan bir tanesi kırıldı, anılarla birlikte. Temizlik için komşu Ayşe Teyze'ye rica ettim, karşılığında bir tepsi börek yaptım, o da iki saati aldı. Yeni evde gardırobun kapıdan geçmemesiyle Ikea'dan yenisini sipariş ettim, 250 TL'yi gözden çıkardım; enerji ve zaman kaybı cabası. Her taşınma, sadece eşya değil, o eski evin kokusunu da geride bırakıyor.

Aylık bütçenin son demlerinde kendimi Robinson Crusoe gibi hissediyorum, ama bu sefer ada değil, mutfak tezgahı. Geçen haziran, İstanbul'un Taksim civarında, cüzdanda sadece 15 lira kalmışken, buzdolabının arkasını karıştırıp 2005'ten kalma bir paket makarnayı buldum, üstüne de evdeki son peyniri rendeleyip idare ettim. Ulaşımda taksi falan hikaye, yürümek en büyük taktiğim; Kadıköy'e gitmek için 45 dakika yol tepip, yolda gördüğüm sokak satıcısından 1 liraya simit kaptım. Bazen de arkadaşlara yemek ısmarlamak için evde kalmış çaya davet ediyorum, sanki beş yıldızlı otelmiş gibi. Bu şekilde ay sonunu atlatmak, acayip bir macera oluyor, her seferinde bir sonraki ayı daha dikkatli planlıyorum.

Çocukluğumun 1990'lı yıllarında, yaz geceleri İstanbul'un boğucu sıcağında uyuyamamak en sıkı derdim olurdu. Yatak odasında, eski tahta yatağın gıcırtısıyla uyanır, pencereden dışarıya bakardım; Boğaz'ın ışıklarını izlemek yerine kafamdaki dönen düşünceler beni esir alırdı. O zamanlar, saat gecenin ikisinde kalkıp, annemin mutfağından bir bardak ılık su alırdım, ama asıl sorun evdeki dağınıklıktı. Benim gibi leke avcısı biri olarak, şimdi anlıyorum ki, odayı tozlu bırakmak uykumu kaçırıyordu; mesela, 1995 yazında, yastığı değiştirdiğimde biraz rahatlamıştım. Üniversite yıllarımda, 2002'de Ankara'da, yurt odasında uyuyamayınca, pencereyi açıp dışarıdaki serin havayı içeri sokardım. O sessiz sokaklarda kısa bir yürüyüş, zihnimi temizlerdi; ama bazen de, o karanlık saatlerde geçmiş anılar aklıma üşüşürdü. Şimdi, kendi evimde, yatağı düzenli tutmakla başlıyorum işe; mesela, geçen ay, pamuk yastık kılıfını yenileyince geceleri daha az dönüp duruyorum. O eski günlerin huzursuzluğu, şimdi pratik bir alışkanlığa dönüştü; ama yine de, bazen o yıldızlı geceleri özlüyorum, zihnimdeki o bitmeyen filmi. Geceleri uyuyamamak, sanki zamanın bir parçasıymış gibi gelir bana; 2010'larda, iş yoğunluğunda, saat bire kadar kitap okuyarak uyumaya çalışırdım. Ev bakımı sırlarıma göre, temiz bir yatak odası her şeyi değiştiriyor; örneğin, sonbaharda perdeleri yıkadığımda uyku düzenim düzeliyor. Bu dert, hepimizin ortak hatırası; benim için, o uykusuz geceler, şimdi nostaljik bir anı yığını. 1990'lardan bugüne, bu sorun hiç değişmedi; ama ben, her seferinde bir çözüm buluyorum. Bu arada, geçen kış, Berlin'de kaldığım otelde, yastık seçimiyle uykumu düzeltmiştim; markası IKEA'ydı, basit ama etkili. Geceleri uyuyamamak, hayatımın bir parçası oldu; o anlarda, geçmişe dönüp bakıyorum. çocuğumun evinde, şimdi aynı şeyi yaşıyor gibi geliyor. Detaylı düşününce, bu durum, evdeki küçük değişimlerle azalıyor. Örneğin, 2015'te, evimi düzenley

Ankara'da geçen bayramda aile toplantısında, amcamın AK Parti'yi savunmasıyla herkes suskun kaldı, masadaki börekler soğudu. Ben, tartışma çıkmasın diye erken kalktım ve evdeki temizlik işlerine daldım. İş yerinde de geçen hafta, bir arkadaşımın CHP'li paylaşımını görünce sohbetler kesildi, kimse risk almak istemedi. Bu kutuplaşma yüzünden, eskiden komşularla sohbet ettiğim mahalle buluşmaları bile artık gergin geçiyor. Herkes bir adım geri duruyor.

Tek başına yaşayınca bulaşıklar birikmeye başlıyor, aile evinde annem her akşam makineyi çalıştırırdı. 2018'de İzmir'deki stüdyo daireme taşındığımda, deterjanı yanlış dozlayınca köpük taşması yaşadım, mutfak lavabosu bir saat kurudu. Pazar alışverişinde tek kişilik porsiyonlar alıyorum, ama eski günlerdeki paylaşılan yemek sohbetleri eksik kalıyor. Çamaşırları asarken kendi kendime konuşuyorum, o ipteki ıslak havlular sanki bana eşlik ediyor. Ev bakımını tek başıma yönetince, leke çıkarma rutinleri daha sıklaşıyor, mesela Vanish spreyi her hafta kullanıyorum. Bu detaylar, kimse söylemez ama hayatı gerçekten değiştiriyor.

Fanatikliğin sınırları nerede çiziliyor, diye soruyorum kendime her spor etkinliğinde. Mesela 2014'te, İstanbul'da Beşiktaş taraftarı olarak bir derbi maçına gitmiştim, biletim tribünün en ön sıralarındaydı ve etrafımda bağıran kalabalık arasında kendimi kaptırmıştım. Maçın ortasında bir gol sonrası herkes ayağa kalktı, ben de eski bir arkadaşımı gördüm tribünde, o kadar coşkuyla sarıldık ki, neredeyse güvenlik araya girecekti.

Ama o gün fark ettim ki, fanatiklik bazen mantığı silip atıyor; örneğin, aynı arkadaşla maç sonrası trafikte saatlerce sıkıştık, oysa arabayla gitmek yerine metroyla gelsek daha akıllıca olurdu. Benim gibi ev bakımına düşkün biriyim, bilirsiniz, lekeyi silmek için saatler harcarım, ama spor fanatizmi de benzer bir saplantı yaratıyor. 2018 Dünya Kupası finalini evde izlerken, koltuğa yapışmıştım resmen, sonradan temizlemek için bir saati gözden çıkarmıştım. Bu aşırı bağlılık, hayatın diğer parçalarını ihmal ettiriyor; geçen yıl bir arkadaşımın maça giderken işini kaçırması gibi, oysa ben her zaman dengeyi korurum, mesela spordan sonra hemen evi toparlarım. Fanatiklik eğlenceli olsa da, sınır aşıldığında sadece yorgunluk kalıyor geride.

Ben geçen yaz Bodrum'da bir balıkçıda yediğim ızgara kalamarı, yanında bol limonlu salata ile unutamadım, o gün hava 35 dereceydi ve denizin tuzu hala damağımda. Türk yemeklerinde bir numara bana göre balık ekmek, mesela Galata Köprüsü'nde aldığım tanesi 15 TL'ye, ekmeği çıtır çıtır, balığı taze. İkincisi köfte, annemin tarifiyle evde yaptım geçen ay, kıymayı kasaptan aldım, içine soğan rendeledim, mangalda pişirdim. Üçüncüsü pilav, geçen bayramda 500 gram pirinç kullandım, tereyağlı, üstüne yoğurt koyunca mükemmel oldu. Dördüncüsü lahmacun, geçen hafta fırından sıcakta yedim, üstüne maydanoz ekledim, her ısırıkta lezzeti artıyor. Beşinci olarak da pide, geçen kış Konya'da yedim, peynirli olanı, hamuru incecikti. Türk mutfağı böyle her yemeğin anısı ayrı.

Annem 1980'lerde ev hanımıydı, her gün Ankara'nın tozlu sokaklarından dönüp evi tek başına siler süpürürdü. Ben lisedeyken, arkadaşlarımın anneleri de aynıydı; iş bölümü diye bir şey yoktu, her şey kadına kalıyordu. 2010'da ilk işime başladığımda, ofiste erkekler toplantılarda konuşurken ben not tutmakla meşguldüm. Hala, kendi evimde deterjanı elime alıp temizlerken, neden hep benim sırtıma yüklendiğini düşünüyorum.