gurbet_hatti

kpss çalışırken masanın başında saatlerce oturuyorum, önümde 3 renk fosforlu kalem, yanında yıpranmış çay bardağı. sayfa değiştikçe motivasyonun gramı düşüyor. bir noktada "neden uğraşıyorum ki" diye dalıp gidiyorum, tavan desenlerini ezberliyorum. 2017'de hamburg’da kantinde bir türk kızla tanışmıştım, o da almanya'ya kaçıp kpss'yi bırakmış. arada yazışıyoruz, bana “sistemin çarkı olma” falan diyor. o çark lafı aklıma girmesin diye telefonumu başka odaya koyuyorum. kpss’de asıl rakip sorular falan değil, kafanın içindeki o sesi susturabilmekmiş, bunu anladım. kitap açık, kafa kapanık. işin felsefesi burada başlıyor bence.

türkiye'de psikoloğa gitmek

özel sektörde psikoloğa gitmek cüzdanla ilgili bir karar. 2023'te istanbul'da ilk danışmanlık seansı 400-600 lira arasında değişiyor, bazı ünlü psikologlarda 1000 lirayı geçiyor. haftada bir gidersen aylık 1600-2400 lira harcıyorsun. asgari ücret 8500 lira olunca bu para boşa gitmiş gibi hissettiriyor.

devlet hastanelerine gitmek teoride ücretsiz ama uygulamada randevu almak 2-3 ay beklemek demek. aile hekimi yönlendirmesi gerekiyor, bu da başka bir adım. psikiyatriste mi psikoloğa mı gideceğin belli değilse hekimle konuşmak lazım.

özel sektörde psikoloğu seçerken diplom ve deneyim kontrol etmek önemli. diplomanın neredenolduğu fark eder. açık konuşmaktan rahatsız olacaksan yanlış kişiye gidiyorsun demektir. ilk seansta uyumunu anlarsın, uymazsa değiştir, bu normal bir şey.

türkiye'de flört kültürü

instagram'da birbirini beğenmek flört sayılıyor artık. mesaj atmak cesaret işi değil, hikaye paylaşımını görüp "çok güzel" yazmak bile yeterli oluyor. ben 2015'te bir kız gördüm, 3 hafta sonra "merhaba" dedim, bugün evliyiz ama işin komik tarafı o dönem bunu hala çok cesur sayıyorduk.

şimdi erkekler taksi şoförü gibi bekliyor kızın cevabını. kız bir emoji atar, erkek saatlerce o emojinin anlamını çözmekle meşgul. "yüz emojisi mi, kalp mı, gülen yüz mü" diye arkadaşlarına soruyor. benimle beraber 30 yaşındaki bir adam whatsapp'ta "ok" yazılan mesajın üzerine 2 saat düşündüğünü söyledi, eğer "tamam" yazılsa ne olacağını merak ettim.

en kötü taraf da şu: herkes flörtle başlıyor ama kimse flörtü bitirmiyor. kız sıkıldığını gösteriyor, erkek "belki meşguldür" diye 3 ay daha yazıyor. sonra "neden cevap vermiyorsun" diye hikaye'ye gönderme yazıyor. benim çevre de bunun normal olduğunu söylüyor, ben de sessiz kalıyorum çünkü bundan 8 sene önce ben de aynı şeyi yapıyordum.

münih’te apartmanda üç yıl oturdum, üst kattaki helga sabah altıda elektrik süpürgesini çalıştırıyordu. ilk başta anlamadım, dedim acaba inşaat mı var. sonra kapı önü sohbetinde öğrendim, kadının kafasında temizlikle ilgili ayrı bir evren var. türkiye’de ise maltepe’de otururken sabah yediye kadar misafir ağırlayan, gece üçte balkon keyfi yapan, balkonda mangal yakan komşularım oldu. alman komşu kural kitabıyla yaşıyor, bizimkiler ise “abi aramızda laf mı olur” modunda.

burada, almanya’da yanlış yere çöp atınca apartmanın whatsapp grubunda linç yiyebilirsin, türkiye’de ise yanlış kata bırakılan ayakkabıyı kimse takmaz, biri gelir sahiplendirir zaten. bir de asansör konusu var. almanya’da asansörde selam vermezsen ayıp ediyorsun, türkiye’de selam verince “acaba neden konuştu” bakışı geliyor.

biri disiplinle sıkıyor, diğeri rahat bırakıp kafayı yedirtiyor. ikisinde de huzur nadir. komşuluk dediğin bazen sessiz düşmanlık, bazen kahveli şaşkınlık. her kültür kendi yöntemini bulmuş, yine de duvarlar çoğunlukla ses geçiriyor.

Netflix yorgunluğu bana 2023’te vurdu. Almanya’da evde oturuyorum, yeni çıkan ne varsa indiriyorum. Liste uzadıkça izleme isteği azalıyor. Sonra bir baktım, üç haftadır hiçbir diziye başlamamışım. Açıyorum, ana sayfa karman çorman. Bir bölüm izleyip sıkılıyorum, yarıda bırakıyorum. “Acaba bir şey kaçırıyor muyum?” hissi sinir bozucu. O yüzden bazen tek sezonluk eski bir Alman dizisi açıp kafamı rahatlatıyorum, mesela Dogs of Berlin. Tavsiye isteyenlere söyleyeyim, kafanda ne varsa temizlemeden yeni dizi açma, birikiyor.

aralıklı oruçta saat sabah 11, mideyle pazarlık yapıyorum. “bir kahveyle idare et” diyorum, o diretince suyla kandırıyorum. 16 saat aç kalınca insanın kafasında döner dürüm dönmeye başlıyor zaten. 2022’nin eylül ayında başladım, berlin’de. millet burada kahvaltıya bira açıyor, ben çay içip saat sayıyorum.

açlık hissiyle başa çıkıyorum derken, ramazan’daki oruç kıymete bindi gözümde. iftar saatinde buzdolabını açınca market alışverişi gibi bakakalıyorum, ne yesem boşa gidiyor, çünkü ilk lokmada “midem küçülmüş galiba” tribine giriyorum. kilo verdim mi, evet; mutlu muyum, tartışılır. ama sabah kahvaltısında nutella görünce gözümden yaş geldiği doğrudur.

30 yaşımı almadan önce dil öğrenmek bana hep okul işi gibi geliyordu. 32’de almanya’ya taşınınca a1 almanca kursuna başladım, yanımdakiler 19-20 yaşında, ben sınıfta en yaşlıyım. ezber işi zor, kelimeler uçup gidiyor. ama garip şekilde motivasyon başka, hayatta kalmaya çalışıyorsun. 20’lerinde öğrenmek maraton gibi geliyordu, şimdi sanki koşu bandı hızını artırmışlar, zaman azalmış, kafada sürekli “vakit dar” alarmı. panikle öğreniyorsun, çabuk unutuyorsun ama ciddiye alıyorsun. 21 yaşında ingilizce kursunda deftere sticker yapıştırıyordum, şimdi markette kasiyere laf anlatmaya çalışırken terliyorum. yaş ilerleyince öğrenmek daha gergin, ama motivasyon daha gerçek.

1997, Almanya, Amiga 500. Elimde joystick, ekranda Sensible Soccer. O zaman FIFA falan yok, takımlar saçma isimli, futbolcular kafasız gövdeler. Dışarıda yağmur, evde sıcak kakao, yanımda abim, sırayla oynuyoruz. Grafikler bugünkü Call of Duty falan yanında karikatür gibi ama nedense daha gerçek geliyor. Şimdi Steam’den indirip tekrar açsam aynı tadı alamam, çünkü o dönem insanların beklentisi başka. Oyunlar yavaş, kafa dağıtmak için değil, içine girmek için oynanıyor. Disketten yüklenmesi ayrı dert, ama o bekleme süresi bile oyunun bir parçası gibi. Benim için nostaljik oyun dediğin, biraz zaman makinesi gibi; açınca çocukluk odası kokusu geliyor.

İş teklifini reddettiğim günü hâlâ düşünüyorum. 2017, Almanya, Hamburg. Ufacık bir start-up’tı, kimse adını duymamış. “Güvencem yok” dedim, kurumsalda kalmayı seçtim. Üç yıl sonra o şirket unicorn oldu, eski ekip Berlin’de şehir efsanesine döndü. Hâlâ LinkedIn’den başarı hikayelerini izliyorum, her biri başka bir köşede CEO. O zamanki korkaklığım, şu anki emekli sandığıma dönüştü resmen.

Football Manager 2012’ye verdiğim saatleri başka hiçbir oyuna vermedim. Steam profilimde 3.400 saat yazıyor, onun da bir kısmı arka planda açık unutmuşumdur diye kendimi avutuyorum. Almanya’da ilk yıl, ev arkadaşım sabaha karşı mutfağa su almaya çıktığında hâlâ transfer ekranını inceliyordum. Bir ara Bursaspor’u Premier Lig’e çıkardım, 2022 yılında Şampiyonlar Ligi kazanmıştım. Gerçek hayatta bu kadar plan yapsam Elon Musk’la kahve içerdim.

2022'de pasaport yenilemek için Kadıköy Nüfus Müdürlüğü’ne sabah 7’de gidip sıra aldım, 8’de kapı açıldı, önümde otuz kişi. Üç farklı gişede üç ayrı evrak istediler. “Bu eksik, şu fotokopi” derken fotokopicinin kapısında ayrı kuyruk. O gün öğle tatilinde iş çıkartamazsan, ertesi güne kalırsın. Online randevu var diyorlar, sistem çöküyor. İşini halletmek istiyorsan evraklarını üç kere kontrol et, fotokopi fazlasını cebe at, bir de sabrını yanına al. Almanya’da beş dakikada hallettiğim işi burada sabahtan akşama süründüm.

Berlin’de ilk taşındığımda üst kattaki komşunun her sabah 6’da yoga yaptığına şahit oldum. Matı yere sererken çıkan o sesten, ardından gelen meditasyon müziğine kadar her şey sabah alarmı gibi çalışıyordu. Bir iki hafta bekledim, alışırım sandım. Sonra bir sabah, markette tesadüfen karşılaştım. Direkt “Matı biraz yavaş serer misin?” dedim, kibarca ama net. Hiç alınmadı, hatta ertesi gün gerçekten daha sessiz oldu. Bazen direkt konuşmak, kalın duvarlardan daha etkili. Gürültü şikayetini direkt komşuyla paylaşmak, özellikle Almanya’da işe yarıyor. Not bırakmak ya da sürekli şikayet etmek ise arayı gereksiz germekten başka işe yaramadı bende.

Çocuk sahibi olmadan önce kimse çıkıp da gece üçte neden uyanıp, beş dakika gözün açık kalmayacak halde bez değiştirdiğini anlatmıyor. Almanya’da kreş ararken sıra beklemek, İstanbul trafiğinden beter bir sabır gerektiriyor mesela. Evde çocuğa ayrılan alanı düşünmek gerekiyor, çünkü Ikea’dan alınan kitaplıklar oyuncak deposu oluyor, salonun her köşesi lego tarlasına dönüyor. Paranın nereye gittiği belli olmuyor; 2022’de hesapladım, sadece bir ayda bebek bezi, mama, ıslak mendil derken market fişi 180 euroyu geçti. Çocukla birlikte herkesin sana akıl vermesi de ayrı bir stres. Parkta yanına yanaşıp “Şapkası eksik, hasta olur” diyen teyzeler, Almanya’da bile peşini bırakmıyor. Uykunun kıymetini, boş vaktin lüks olduğunu ancak çocuk doğunca insan anlıyor. En çok da sessizliğin, kahvenin sıcak içilebildiği o dakikaların değerini fark ettim. Çocuk sahibi olmak tamamen başka bir dünya, reklamların gösterdiği gibi sakin bir tecrübe değil.

İstanbul'da bir kafede otururken iki masa yanımda siyaset konuşulmaya başlandı, ortam bir anda gerildi. Garson bile arada kalıyor resmen, sipariş alırken taraf seçmek zorunda gibi. Kendi ailemde bile seçim zamanı Whatsapp grubunda mesajlar susturuluyor, tartışma çıkar diye kimse bir şey yazamıyor. Geçen sene bir iş görüşmesinde, patron hangi partiye oy verdiğimi anlamak için lafı dolandırdı. Kurumsal bir yerde bile insanlar artık siyasi görüşünü gizliyor, yoksa işler karışıyor. Herkesin bir tarafı var, ama kimse rahatça konuşamıyor.

Almanya’da ev taşıdığım gün, sadece nakliyecilere 500 euro verdim. Onlar mutfak dolaplarını sökerken ben priz kapaklarını tek tek poşetliyordum. Bir de Ikea'dan yeni gardıroba 250 euro gömdüm, çünkü eski dolap kapıdan geçmedi. Temizlik için ekstra izin almak zorunda kaldım, maaşımdan bir gün gitti. Komşu anahtarı istedi, apartmanda gezerken bir kahveye 4 euro daha bıraktım. Sadece kutular değil, zaman, enerji, sinir de taşınıyor.

Ebeveynlerin yaptığı en yaygın hata bana göre çocukları hayat yarışına Formula 1 pilotu gibi hazırlamak. Sanki her çocuk Harvard’a gidecek, her teneffüste SAT çözmesi lazım. Bir keresinde annem 7. sınıfta önümdeki matematik kitabını kapatıp “Bunu bırak, test çöz” dedi. Kitabın adı da “Matematik Testleri”. Yani başka testler de varmış, bizim haberimiz yok. Evde sürekli “Biz senin yaşında yokluk gördük” muhabbeti, sanki ben on beş yaşında Almanya’ya işçi vizesiyle gelmişim gibi. Bir de “Sen bizim gibi olma” cümlesini hayat mottosu yapmaları var, sanki onlar Elon Musk da ben Tesla fabrikasında çalışıyorum. Çocuk psikolojisi diye bir şey yoktu, bizimkilerde “psikoloji” kelimesinin telaffuzu bile yasaktı.

Doksanlarda Almanya’dan izne gelen bir aileydik. Her yaz Kayseri’de arsalar gezilirdi. Babam kendi evimizi yapacağız diye hesap kitabı defterine hararetle rakamlar yazardı. O zamandan beri ev sahibi olmak bana biraz Sisifos’un kayası gibi geliyor. Taşı yukarı çıkarıyorsun, faiz artıyor, döviz zıplıyor, kaya geri yuvarlanıyor. Türkiye’de ya da Almanya’da fark etmiyor, kurduğun hayalin matematiği tutmuyor. Son baktığımda, Köln’de iki odalı bir daireye istenen peşinat, benim üç yıllık maaşıma denk geliyor. Hayal dediğin mis gibi, ama gerçek hep banka dekontunda yazılı olan sayılar.

Ayın son haftası, Almanya’da markette kasada kart reddiyle yüzleştiğim hafta. O zamana kadar dolabın alt raflarında ne varsa bulup ortaya çıkarıyorum. Geçen nisan, üç gün boyunca sadece yumurta ve makarna yedim, üstüne marketin indirimli kutusundan çıkan 68 centlik domates sosunu da ekledim. Kahve bitti mi? Türk marketine uğramak yok, evde kalan son iki çay poşetiyle idare et. Ulaşımda da yürüyüş moduna geçiyorum, otobüs biletine verilen her sent gözümde büyüyor. Fırsat olursa evde temizliği abartıp para harcamaktan zaman kazanıyorum. Aybaşı gelsin diye telefonun takvimine bakmak adet oldu.

Sosyal medyayı bırakmak dediğin, öyle “artık uygulamaları sildim, tamam” işi değil. 2022’nin başında Instagram ve Facebook’u sildikten sonra ilk üç gün elim sürekli cebime gitti. Cebimde telefon var, bildirim yok, ama beyin hala ısrarcı. Markette sıra beklerken, metroda otururken el gitmek istiyor. Hatta bazen telefonu cebimden çıkarıp öylece ekrana bakıyordum, sırf alışkanlık. Komik ama insan otomatiğe bağlıyor.

Bir hafta sonra eve gelip televizyonun karşısına geçtiğimde fark ettim: O sessizlik, o boşluk, insanı ilk başta biraz huzursuz ediyor. Eskiden yemeği paylaşmadan başlamıyordum, şimdi çayımı döküp öyle oturuyorum masaya. Kimseye fotoğraf atmadan yemek yemenin garip bir özgürlüğü varmış. WhatsApp’ta bile daha az yazmaya başladım. Kim, ne paylaşmış, kim kime laf sokmuş, haberim yok. Üç-beş arkadaş grubu dışında sessizlik hâkim.

Bir ay geçince sosyal çevre de değişiyor. Almanya’da yaşayan eski lise arkadaşlarım var, bazılarıyla sadece Instagram’da konuşuyorduk. Onlar yavaş yavaş yok oldular. Geriye kalanlar ise zaten yılda bir arayıp soran tipler. Fark ettim ki çoğu iletişim, algoritma gazıyla dönüyormuş. Mecbur olmadıkça kimse aramıyor. Bu biraz üzüyor ama insanın etrafındaki balonu da netleştiriyor.

Zaman kalitesi konusu asıl bomba. Önce çok boş vaktim oldu sandım. Sonra ütü, bulaşık, çamaşır derken evde daha çok iş hallettim. Hatta 2022’nin yazında ev sahibim “bu aralar evde misin, hep temizlik yapıyorsun” dedi. Halbuki sadece sosyal medyada kaybolacak zamanı geri kazandım. Akşamları eski alışkanlıkla telefona sarılamayınca kitap bitirmeye başladım. Bir yerden sonra, kitap okumak bile gösterişten çıkıp gerçekten ihtiyaç gibi hissettirdi. O kadar alışıkmışım ki görünür olmaya, kitap okurken biri görsün istermişim, şimdi kimse bilmeden okuyunca daha başka bir tadı oluyor.

Bir de kimseyle karşılaştırma derdi yok. Eskiden biri tatile gitse, “ben de gitsem” diye içim içimi yerdi, şimdi kim neredeymiş pek haberim olmuyor. Bu kafa rahatlığı Almanya’da yaşarken daha da değerli. Herkesin arabasını, evini, tatilini görmek zorunda kalmıyorum. Dışarı çıkınca kafamda sürekli “bunu paylaşsam mı” fikri olmadan yaşıyorum.

Sosyal medya bırakınca hayat yavaşlamıyor, aksine kendi hızına dönüyor. İlk başta sessizlik biraz tedirgin ediyor ama zamanla insan kendi rutiniyle barışıyor. Şubat 2023’te kısa bir süreliğine tekrar açtım, eski alışkanlıklar hemen geri geldi. Bir bakmışım, yine üç saat telefondayım. Sonra anladım ki o kafa rahatlığı, sessizlik, bilinçli bir tercih gerektiriyor. Herkesin yapabileceği bir şey değil. Ama deneyenin hayatında gerçek bir değişiklik oluyor.

Gece uyuyamayan biri olarak, saat iki buçukta mutfağa gidip ekmek arası peynirle dertleştiğim çok oldu. Yastığa kafayı koyunca kafamı kurcalayanlar, gün içinde “sonra düşünürüm” dediğim her şey nöbetçi gibi sıraya giriyor. Almanya’da marketlerin kapanış saati bile aklıma geliyor bazen, uykumun ortasında “ya sabah süt kalmadıysa” diye endişeleniyorum. Denedim, sıcak süt, meditasyon videoları falan, ama en çok işe yarayan şey kısa yürüyüş oluyor. Yazın Hamburg’da, gece üçte sokağa çıkıp sessizlikte dolaşmak bana en iyi gelen şeylerden. Uyku kaçınca yatakta debelenmektense kalkıp kısa bir tur atmak, hava alsın diye pencereyi açmak bile iyi hissettiriyor.

Sabah insanı olmaya çalışmanın çilesi dediğiniz şey benim için Şubat 2019'de başladı. Almanya'da iş bulmuştum, saat 6'da kalkmak şarttı. İlk hafta alarm saatini 5'e aldım, yine geç kaldım. Sonra 4'e çektim. Hala geç kaldım. Sorun saatin değil, beynin olduğunu anladım. Türkiye'de gece yarısına kadar ayakta kalırken, burada sabah 6'da taze ve enerjik olmam imkansız gibiydi.

Ama işin güzel tarafı, insanın vücudu iki ay içinde uyum sağlıyor. Üçüncü ayda uyku hapı falan almadan saat 5'te gözlerim açılıyor, içimde bir huzur var. Kahvesini yavaşça içiyorsun, gün başlamadan kendine dönersin. Türkiye'de sabah kalkıp hemen koşturuyorduk. Burada kalkıp, camdan bahçeyi seyrediyorsun, birazcık yaşıyorsun işin başlamadan.

Ama ben hala 23:00 sonrası yatamıyorum. Gece insanıyım, sabah insanı olamıyorum. Sadece sabah kalkıyor, öğleden sonra bitiyor. Fark budur.

Evde işlerin gerçekten bitmediğini ilk kez Almanya’da kirada yaşarken anladım. İstanbul’da tek başıma yaşarken bulaşıklar dağ olurdu, burada dağın adı çamaşır. Almanlar makineyi gece 10’dan sonra çalıştırmak yasak diyor, gündüz yıkıyorsun ama asacak yer yok. Haftasonu cam silmeye kalkıyorum, komşu kadının “Bizde pazar günü temizlik yapılmaz, ayıp” bakışları… Toz aldım diyorum, ertesi gün rafta yine toz. Dışarıdan bakınca Avrupa’da hayat kolay zannediliyor, evde iş başka bir kabus. Hangi ülkede olursam olayım, ütü asla bitmiyor.

Yanlış insana ikinci şansı 2017'de, Berlin'de verdim. Duvarların gri, havanın sürekli kapalı olduğu bir kasım günüydü. Telefonumda eski mesajlar, kafamda “belki değişmiştir” umudu. Değişmemiş. Aynı bahaneler, aynı ilgisizlik. Sonra yine metroya yalnız bindim, dönüp kendime kızdım. O günden sonra bir daha aynı hataya düşmedim. İkinci şans bazen sadece zaman kaybı gibi duruyor, özellikle de karşındaki eski tas eski hamamsa. Şimdi biri geri dönmek isteyince, önce o kasım gününü hatırlıyorum.

Almanya’ya taşındığım ilk sene apartmanda çamaşır makinesi saatlerini anlamam biraz zaman aldı. Akşam saat 8’den sonra başlatırsan ya kapına not bırakıyorlar ya da WhatsApp grubunda pasif agresif mesaj atıyorlar. Hele pazar günü çalıştırınca apartmanın yarısı huzursuz oluyor, çünkü pazar günü makine çalıştırmak neredeyse suç gibi. İlk ay sabah 7’de makineyi çalıştırdığımda üst kattaki Helga aşağıya inip kapıyı çaldı, “Burada sabahları çamaşır çalışmaz” dedi, elinde fincanıyla. Türkiye’de 24 saat çamaşır makinesi döner, komşudan ses gelirse “Ne yapsın kadın, çamaşırı bitmemiş” diye düşünülür. Burada ise sessizlik saatleri kanun gibi, kimse tartışmıyor bile. Zamanla alıştım, şimdi haftalık çamaşır programımı bile önceden düşünüyorum. Şu an hâlâ bazen alarm kurup gece ikiye kadar bekliyorum, elektrik ucuz diye başlatmak için, ama o da ayrı stres.

Tatilden döndüğün ilk gece evde yatarken bir şey farkında kalıyorsun. Yastık aynı, yorgan aynı, pencereden gelen ses aynı ama sen değişmiş. Beş gün boyunca başka bir ritimde yaşadın, başka insanlarla, başka saatlerde uyandın. Evine girdiğinde kapı açılırken o boşluğu hissediyorsun hemen.

Tatilde kahvaltı saat 9'de, deniz gözükse daha da geç. Eve geldikten iki gün sonra saat 6'da uyandığında vücudun protesto ediyor. Pencereden sokak gözüküyor, araba sesleri, komşu kapısı. Dış dünya tatilde yoktu, şimdi birdenbire çok gürültülü. Telefonunu açıyorsun, sosyal medyada tatil fotoğraflarını sevenler var ama gerçekten anlayan kimse yok. Gördükleri resim, yaşadığın his değil.

Tatilden döndüğünde evdeki eşyalar seni tanımıyor gibi geliyor. Masanda duran kahve fincanı, duvardaki takvim, aynı duran kitaplar. Ama sen başka bir zaman diliminden bakıyorsun onlara. Iş listesi bekliyor, email bekliyor, rutinler bekliyor. Tatil sırasında bunları unutmuştun. Şimdi hatırlıyorsun ve o boşluk daha da derinleşiyor.

En tuhaf tarafı ilk hafta içindedir. Pazartesi sabahı işe giderken tatil resimlerini aklından çıkaramıyorsun. Hatta çarşamba akşamı birden deniz özlemiş oluyorsun. Bu geçici, biliyorsun. Beş-altı gün içinde ev yeniden seni tanıyacak, sen de evi tanıyacaksın. Ama bu ara zaman içinde bir melankoli var ki, o boşluk olmasa tatil tatil olmayacak belki de.