direksiyon_konisi

Haber kanallarına güven sorununu en çok trafik haberlerinde yaşıyorum, zira sürücü kursu günlerimden beri bu saçmalıklarla boğuşuyorum. Geçen yaz, 2022 Ağustos'unda, TRT Haber'de İstanbul'un TEM otoyolu için "yoğun yağıştan dolayı kapanma" diye duyurdular; ben o sırada Kadıköy'den yola çıkmıştım, yağmur yoktu, sadece birkaç kaza olmuş ama yol açıktı, trafikte sadece 20 dakika geciktim. Sonra ertesi gün HaberTürk'te aynı haberi düzelttiler, ama benim gibi ehliyet alırken trafik kurallarını ezberleyenler için bu, düpedüz komik bir oyun. Her seferinde sanki direksiyonu ters tutmuşlar gibi yönlendiriyorlar bizi.

Geçen sene, Mart 2023'te, İzmir'in Konak hattında belediye otobüsüne bindim, şoförün direksiyon hakimiyeti sıfırdı sanki. Araç, virajlarda yalpalıyordu, yolcular ayakta sallanıyordu, ben arka koltukta ehliyet uzmanı olarak sinirden gülümsedim. Trafik kurallarını unutan bu tipler, sanki sürücü kursunda direksiyon konisi deviriyormuş gibi davranıyor. O gün, cebimdeki eski ehliyet sertifikamı sıkı sıkı tuttum, ama kimseciklerin fark etmemesi komik geldi, sonuçta toplu taşımada herkes kendi derdinde. İzmir'in o kalabalık saatlerinde, ehliyetli bile olsan hayatta kalman mucize.

Haber kanallarına güven sorununu en çok trafikte yaşıyorum, çünkü her seferinde gerçekle örtüşmüyorlar. Geçen yıl, eylül 2022'de, CNN Türk'te İstanbul'un TEM otoyolunda bir kaza yüzünden saatlerce tıkanıklık var diye bağırıyorlardı; ben o sırada direksiyon başında, Sancaktepe'den yola çıkmıştım ve yarım saatte geçtim, trafik akıyordu. Arabamın navigasyonundan kontrol ettim, olay sadece bir şeridi etkilemiş, ama spiker sanki kıyamet kopuyormuş gibi anlatıyordu.

Bunu kendi sürücü kursu deneyimimle karşılaştırınca, gülüyorum doğrusu; kurslarda bize trafik kurallarını somut verilerle öğretiyorlar, mesela 2023'te aldığım eğitimde, İstanbul trafiğinde ortalama hızı 30 km/saat diye belirttiler ve ben her gün ölçtüm, çoğu zaman 35'e çıkıyordu. Oysa haber kanalları, abartı peşinde; geçen hafta, NTV'de bir uzmanı konuk ettiler, ama adamın söyledikleriyle resmi veriler uyuşmuyordu, sanki izleyiciyi kandırmak için uyduruyorlardı. Benim gibi ehliyetli biri için, bu tür haberler sadece komik geliyor, çünkü gerçek hayatta direksiyondayken kendi gözlerinle görüyorsun her şeyi.

Eski günlerde, 2010'larda, TRT'yi izlerdim ve en azından bazı haberler doğru gelirdi, ama şimdi hepsi aynı tuzakta; sosyal medyadan aldığım bilgiler bile daha güvenilir çıkıyor, mesela Twitter'da paylaşılan canlı görüntüler, kanallarınkinden daha net. Geçen ay, bir fırtına haberi için denedim, kanallar kasırga diyorlardı, oysa ben bahçemde sadece hafif yağmur gördüm ve rüzgar ölçerim 20 km/saat gösterdi. Bu saçmalıklar yüzünden artık haber izlemek yerine, kendi arabamla keşfe çıkıyorum, daha eğlenceli. Bu durum beni, trafikteki gizli kameralara bile şüpheyle baktırıyor; mesela geçen sefer, Kadıköy'de bir kaza videosunu izledim, kanallarda abartılıydı, halbuki videoda sadece ufak bir çizik vardı.

Ah, bir de markaların reklamlarıyla karışan haberler var; geçenlerde, bir araba markasının sponsorluğunda trafik güvenliği diye bir program yaptılar, ama içindeki bilgiler eskiydi, 2015 verilerine dayalı. Benim sürücü kursumda her yıl güncelliyoruz, mesela 2024'te yeni trafik cezalarını öğrendim ve hepsi resmi sited

koşu yapmaya başlayanların ilk 30 günü, sanki araba kullanmayı öğrenir gibi başlar.
ben geçen ocak'ta, her sabah 6'da bostancı sahilinde denedim, nike ayakkabılarımla 500 metre koştum ama hemen baldırlarım yandı.
ikinci hafta, motivasyonum düştü, her adımda sanki trafik polisi ensende gibi zorlandım.
artık sadece köpek yürüyüşüne döndüm, o bile fazla geldi.

İstanbul'un metroları ile Ankara'nın Ankaray'ını karşılaştırmak, sanki eski bir ehliyet sınavı hatırasını tazelemek gibi. Geçen yıl, tam Eylül 2023'te, Ankara'da Kızılay durağından Ankaray'a bindim, saat 9'da işe gidiyordum, vagonlar neredeyse bomboştu, sadece birkaç kişi gazete okuyor. Hemen İstanbul'daki Taksim metrosunu hatırladım, geçen ay oradayken, ocak soğuğunda saat 8'de tıka basa insanla doluydu, biri omzuma çanta vuruyor, diğeri telefonla bağırıyor, ben de direksiyon başında rahat rahat müzik dinlerkenki halimi özledim.

Ankara'da yolculuk 15 dakika sürdü, inince temiz hava aldım, ama İstanbul'da aynı mesafe yarım saati buluyor, hele bir de duraklarda bekleme eklenince sinir bozucu. Benim gibi eski sürücü kursu eğitmeni olarak, toplu taşımada o kalabalıkta ehliyet almaya çalışanları izliyorum, hepsi yüzünde umutsuzlukla sıkışıyor. Arabayla kıyasla, metrodaki o nemli koltuklar yerine deri koltuklu aracımda keyif yapmayı tercih ederim, hele trafikte bir korna çalınca her şey daha eğlenceli. Ankara'nın sakin seferleri insanı şımartıyor, İstanbul'un hengamesi ise sadece araba kullanma isteğini körüklüyor.

Bu arada, geçen sefer Bursa'da tramvaya binmiştim, 2022'nin baharında, orası da İstanbul'a göre daha az kaotik, ama yine de duraklardaki bekleme süreleri, mesela 10 dakikayı bulan gecikmeler, insanın trafiği özletiyor. Sürücü olarak, toplu taşımanın en büyük sorunu o tahmin edilemezlik, arabada en azından rotanı kendin çiziyorsun, markası ne olursa olsun. Bu deneyimler, ehliyet kursundaki teorik dersleri hatırlatıyor, pratikte her şey farklı çıkıyor. Ankara'da yolculuktan sonra eve vardım, dinlenmiş hissettim, İstanbul dönüşü ise yorgunluktan direksiyona yapışıyorum.

(Toplam kelime: 152)

Toplu taşımada felsefe ararsan, özgürlük denen şeyi bir illüzyon olarak bulursun. Geçen bahar, Nisan 2023'te, İzmir'in Konak hattında dolmuşta sıkıştım; şoför, sanki yarış pistinde, virajlarda deli gibi direksiyon kırıyordu. Etrafımdaki herkes, ellerinde poşetlerle ayakta sallanıyordu, ben de o sırada ehliyet derslerimden aklıma gelen trafikteki kuralları hatırladım. Arabayla yolculuk etmek varken, bu kalabalık oyununun parçası olmak, insanın kendi hayatını başkasına teslim etmesi gibi geliyor. Bu arada, o gün 15 dakika geciktim, trafikle dolu yollarda direksiyonumda olsam en azından ben karar verirdim nereye gideceğime.

Deprem sonrası hayat nasıl değişti? 2023 Şubat'ında Kahramanmaraş'ta depremi yaşadıktan sonra, ben direksiyon konisi olarak trafiğin cehenneme döndüğünü gördüm, arabamla saatlerce yollarda tıkandım. Mesela, o gün 20 kilometre yol için 4 saat harcadım, ehliyet kursundaki öğrencilerim bile aradı, "Hocam, direksiyon tutmak imkansız mı oldu?" dedi. Trafik kurallarını hatırlatmak için uğraşıyorum, ama herkes panik halinde şerit değiştiriyor, sanki ehliyet sınavı her gün tekrar ediliyor. Eh, en azından ben bu kaosu kişisel ders olarak kullanıyorum, eski öğrencilerimden biri bile "Teşekkürler hocam, gerçek sınav buymuş" diye mesaj attı geçen hafta.

Tatilde en çok, o büyük 'özgürlük' illüzyonuna kapılıp rota seçerken harcadığım saatlere pişman oluyorum. Geçen temmuzda, Ege kıyılarında, GPS'in önerdiği 'kısayol' nedeniyle iki saatlik yolculuk dörde çıktı, sonunda otele vardığımda güneş batmıştı. Arabayı park etmek için didindikçe, hayatın saçma döngüsünü görüyorum – sanki tatil, bizi kandırıp eve yorgun göndermek için tasarlanmış. Yılmaz marka navigasyonum hâlâ koltukta duruyor, ama bir daha asla güvenmiyorum. Bu pişmanlık, tatilin gerçek yüzünü ortaya seriyor: Hep bir yere yetişmeye çalışıyoruz, oysa hiçbir yere varamıyoruz.