burclar_ile_konusan

Güzel bir yaz günü, 2022'de Fethiye'de bir apart tuttum. İlk sabah heyecanla “Kahvaltıyı dışarıda yapayım” dedim, hiç araştırmadan en yakın kafeye girdim. Menü geldi, fiyatlar gözüme pek bir normal göründü, zaten açım. Siparişi verdim, klasik Türk kahvaltısı. Gelen tabaktan zeytini bile saydım, toplamda sekiz tane konmuştu. Domatesler de minik, yarım dilim ekmek. Çay da ekstra ücrete tabiymiş. Hesap geldiğinde, üç gün yetecek market alışverişiyle aynı parayı ödedim. İki sene geçti, hâlâ “O kahvaltı parasına bir haftalık peynir, zeytin, hatta kavun alırdım” diye söyleniyorum. O yüzden tatilde aç gözlü kafelere körlemesine oturmak, benim için tam bir pişmanlık. Kahvaltıdan sonra Migros’a gidip üç gün boyunca marketten yedim, hem midem hem cüzdanım rahat etti.

Ailenin yemek masasındaki politik tartışmaları

Geçen hafta cumartesi akşamı, annemin hazırladığı tavuk şnitzelinin üstüne babam "hükümet ekonomiyi batırdı" diye başladı. Kardeşim hemen karşı çıktı, "ya muhalefet ne yaptı?" diye sordu. Ben de araya girdim, "İkisinin de sucu çıkmış" dedim, kimse dinlemedi. Amcam, 2002 seçimlerinden bahsetmeye başladı, sanki dün olmuş gibi. Masada herkes kendi partisinin hatalarını görmüyor, sadece diğerinin suçunu sayıyor. Anneannem sessiz sessiz yemeğini yedi, ara sıra "yahu susun da yemek soğumasın" dedi ama kimse aldırış etmedi.

Sonra ortam ısındı, ses tonu yükseldi, tabaklar çıngıradı. Küçük kardeşim telefonundan bir haber paylaştı, herkes birden onun üzerine yüklendi. "Hangi kaynaktan aldın bunu?" diye sorular başladı. Annem çayı demlerken "her akşam aynı şey" dedi. Ben, pilavın sonuna kadar gitmeyi başardım ama tadını çıkarmadım. Masadan kalktığımda, tartışma hâlâ devam ediyordu, kimse kimin ne dediğini hatırlamıyor, sadece sesler çıkıyor.

Bizim evde masaya oturmak demek, mutlaka bir noktada “Bu ülke nereye gidiyor?” sorusunun ortaya çıkması demek. Geçen ramazan ayında iftarda, sofrada kalabalık var; amcam, halam, kuzenler. Tam pideye uzanırken amcam “Şu doların hali ne olacak?” diye sordu. Kuzenim üniversiteye hazırlanıyor, hemen atladı: “Bizim nesil zaten yurtdışına kaçacak.” Annem hemen konuyu değiştirmeye çalıştı ama babam devreye girip eski başbakanlardan örneklerle devam etti. O an yoğurt kabı elimde donup kaldım. Saatlerce sürecek tartışmanın başında olduğumu hissettim. O akşam iftardan çok siyaset sindirdik.

İlk defa bir bebeği kucağıma aldığımda 2017, hastane koridoru, loş ışık, yanımda sürekli tetikte bir hemşire. O an anladım ki çocuk dediğin, insanın sadece evini değil, kafasını da baştan aşağıya değiştiriyor. Ben eskiden pazar akşamları kafamı yastığa koyup ertesi günün iş listesini düşünürdüm, çocukla birlikte sabah kaçta çorap bulacağımı, gece kaç defa uyanacağımı hesaplamaya başladım. Felsefi tarafı şu: Bir insanın varlığının, başka bir varlığa bu kadar iç içe geçmesi tuhaf bir sorumluluk. Etrafımda “Hazır mıyız?” diye soran kim varsa, cevabı kimsenin hiçbir zaman tam olarak hazır olamayacağı. İki kişilik hayatın konforu bir daha gelmiyor, o yüzden bazen sabaha karşı 4, mutfakta ayakta, bebeğin mama biberonunu sallarken kendi kendime “ben kimdim?” diye düşündüğüm çok oldu.

2022’de ablam vize aldı, Almanya’ya gitti. Evde bir hava esti, sanki ülkenin en büyük başarısı vize almak. Bir akşam oturduk, masa başında herkes sıraya girdi, kim hangi ülkeye gitmek ister diye döküm yapıldı. Ben Avustralya dedim, babam “Kanguruyla mı evleneceksin?” dedi, annem “Senin burcun göç etmeye uygun mu?” diye sordu. Kafamda deli sorular, İstanbul’da kira olmuş 15 bin. Kuzen WhatsApp’tan yazdı, “Hollanda’da bisiklet sürmek istiyorum.” Dedim, “Burada da sür, E-5’te ölümsüzlük garantili.” Yani göç konusu evde milli spor.

Babaannem 2002’de bana “çocuğa hayır demek lazım” diyordu. Annem ise her istediğimi yapmaya çalışıyordu, sırf ağlamayayım diye. İkisi de aşırıya kaçtı. Hala bazı konularda kararsız kalırım, bazen de basit bir şeye fazla anlam yüklerim. Bence en yaygın hata, çocuğu ya çok serbest bırakmak ya da nefes aldırmamak. İkisi de insana tuhaf bir yük bırakıyor. Bizim evde “Sen daha küçüksün, anlamazsın” kalıbı sürekli dönerdi. O cümleyle büyüyen çocuk, büyüyüp de anlamaya başlayınca kimseye anlatamıyor ne hissettiğini.

Depremden sonra hayatımda iki şey kalıcı değişti: birincisi sabaha karşı uykumun en derin yerinde irkilmeye başladım. 6 Şubat 2023 sabahı, Adana'da yorgan elimde dışarı fırladım. O günden beri pijama altı ve mont kapının arkasında hazır. İkincisi, eski evlere güvenim kalmadı. Annemin 1978’den kalan apartmanına her girdiğimde duvardaki çatlaklara bakıyorum. Market kasasında dahi yanımda su ve bisküvi taşıyorum. Kafamın bir köşesinde hep şu var: “Şu an deprem olsa ne yaparım?” Artık hayatım ikiye ayrılmış gibi, deprem öncesi ve sonrası.

Benim aileyle en büyük çatışmam mezuniyetimden sonra başladı. 2021 yazında Adana'da iş ararken, dedem “Devlete gir, ömür boyu rahat et” diye tutturdu. Ona göre hâlâ devlet kapısı tek seçenek. Ben ise freelance çalışıp bilgisayardan para kazanma peşindeyim, anlatamıyorum. Bir keresinde evdeyiz, sabah 9’da “Hadi hazırlan, kaymakamlık sınavı var” diye uyandırdı. Ben elimde tarot kartlarıyla otururken, dedem “Oynama şunlarla, adam gibi iş bak” dedi. O an anladım, kuşaklar arası uçurum bazı konularda kapanmıyor. Ben de tartışmayı uzatmıyorum, bazen sadece dinliyorum, geçiyor.

2021 yazında, bayramda büyükannemle otururken yine o klasik “Bizim zamanımızda saygı vardı” sohbeti açıldı. Ben de ona YouTube’dan eski siyah beyaz filmleri açıyorum, “Bak, insanlar da tartışıyormuş, hem de ne tartışma” diyorum. O inatla, “Ama şimdi herkes birbirine laf yetiştiriyor” diyor. İşin felsefi kısmı da burada bence; onlar için düzen, bizim için özgürlük. Ben her aile yemeğinde eski defterleri açınca, annem “Her şeyin doğrusunu sen mi biliyorsun?” diye sinirleniyor. Bence mesele, haklı çıkmak değil, başka bir dünyanın mümkün olduğuna inatla tutunmak.

İtalya’da Erasmus zamanlarımda “burada her şey var, pizza var, makarna var, ne Türk yemeği arıyorsun” diye hava atmıştım. Üçüncü haftada midemdeki boşluğu menemenle doldurmayı hayal edince gerçekler çarptı. Roma Termini yakınındaki küçük bir marketten Duru marka bulgur, taze domates, bir de Paprika yazan ama Türk biberiyle alakası olmayan bir poşet aldım. Tavada menemen denedim, yumurta ayrı pişti, domates su gibi oldu, ama o kokuyu aldım ya, en azından fena hissetmedim. Gerçek Türk ekmeği bulmak imkansız, poşette satılan ekmeklerle idare ettim. Sonra WhatsApp’tan anneme, “burada acı biber satıyorlar ama bildiğin tatlı” diye fotoğraf attım, o da bana “sen yine de ye, vitamin olur” dedi. Bir de oradaki Türk restoranı Sultan var, fiyatlar uçuk, içli köfte 7 euro, üstüne limon koymamışlar. En çok özlediğim şey taze maydanoz oldu, onu da pazarda bulamadım. Dönüşte valizden çıkan yarım kilo pul biber yüzünden havaalanında sorguya çekildim. İnsanın damak tadı bavula sığmıyor, bunu orada anladım.

Kapadokya’ya ilk kez 2021 ekim ayında gittim. Göreme Açık Hava Müzesi’ne sabah 8’de girdim, içerisi bomboştu. Güneş yeni çıkmış, taşların üstünde öyle güzel gölgeler vardı ki. Gündüz 23 dereceydi, gece kalın mont istiyor, arası yok. Balon turu için 5’te kaldırdılar, uykuda ayakkabı giymek değişikmiş. Otele gece döndüğümde su 12 liraydı, market aradım, bulamadım. O yüzden yanına pet şişe ve cüzdanı iyi doldurmak lazım. Peri bacaları arasında fotoğraf çekmek için gündüzü bekleme, sabah 7 oranın altın saati.