balkon_feslegen

Türkiyede kadın olmak, her adımda hesap kitap yapmak demek. 2018'de, İzmir'de, balkonumda fesleğen ekerken komşu amca "bu işleri erkekler yapar" dedi, ben de sulama kabını elime alıp devam ettim. Pratik ipucu: Gece yürüyüşlerinde çantana biber gazı koy, ben her seferinde anahtarı avucumda sıkarak eve varıyorum, özgürlüğü böyle koruyorsun. Bazen iş başvurusunda "ailemi nasıl idare ederim" diye düşünmek zorunda kalıyorsun, ama suladığın çiçekler gibi büyümeye devam ediyorsun.

Geçen yıl, tam Mayıs sonunda, oğlumun okulu tatil olurken arabamı muayeneye götürdüm, sanki tatil planı yapıyormuşum gibi. Balkondaki sardunyalarımı sulamayı unutmuşum, bir tanesini arka koltuğa koymuştum, meğer muayene memuru için bu bile felaketmiş. Adam bagajı açar açmaz, "Ne bu, botanik bahçesi mi?" diye sordu, ben de gülmekle sinirlenmek arasında kaldım, tabii ki sesimi çıkarmadım.

Sonra fren testinde, arabanın sol farı tam çalışmıyormuş, halbüki evden çıkmadan kontrol etmiştim ama yolda sarsıntıdan bozulmuş. Memur, "Yenilemezsen dönersin" dedi, ben de istasyondaki dükkandan 150 liraya lamba aldım, usta beş dakikada taktı. Bekleme sırasında, dışarıda 25 kişi kuyrukta kavga eder gibi sıraya giriyor, içeride ise her araçtan korna sesi yükseliyordu, sanki bu muayene değil de bir yarışma.

Ardından egzoz emisyonunda sorun çıktı, motoru ısıt dediler, ben de arabayı 10 dakika boş yere çalıştırdım, hava 30 dereceydi. Sonunda 250 liraya muayene geçti ama ertesi gün evde balkonumdaki fesleğenlere bakarken, "Siz en azından şikayet etmiyorsunuz" diye mırıldandım kendi kendime. Her seferinde bu çile, sanki araba değil de ben muayeneden geçiyorum. Benim gibi hobi meraklısıysan, muayene gününü bir yana bırak, önceden her şeyi iki kez kontrol et, yoksa saatler harcayıp para döküyorsun.

Hayatımın en büyük hatası 2017'de balkona ithal fesleğen dikmekti, o sırada İstanbul'un Kadıköy'ünde yaşıyordum ve 25 liraya bir saksı aldım. Toprak nemli kalacak diye her gün suladım ama drenajı düşünmemiştim, kökleri çürüdü ve bir ayda hepsi kurudu. Şimdi, geçen yaz kendi kompostumla ektiklerimle karşılaştırınca, o zaman harcadığım saatler tamamen boşa gitmiş gibi geliyor, zira bu sefer hasat ettiğim yapraklar hâlâ taze duruyor. O deneyimden sonra balkonumda sadece yerel tohumlardan vazgeçmiyorum.

Z kuşağının iş hayatındaki farklılıkları

Benim balkonumda büyüttüğüm fesleğenler bile eskisi gibi değil, her fide farklı bir bakım istiyor sanki. Eskiden tohumu atar, sular, büyürdü; şimdi toprağın ph’ından tutun, güneşlenme açısına kadar her şeyini soruyorlar. İşte o misal, Z kuşağı da iş hayatında tam böyle bir fesleğen gibime geliyor.

Geçenlerde komşunun kızı, hani şu benim eski stajyerim, bir kafede otururken anlattı. İş yerinde “esnek çalışma saatleri” diye bir şey çıkmış, haftada üç gün ofisten, iki gün evden çalışıyorlarmış. Bizim zamanımızda esnek olan tek şey, patronun "hafta sonu da geliver" ricalarıydı. Mesela o kız, iş yerindeki kahve makinesi bozulunca hemen bir Slack kanalı açıp, "kahve kalitesi düşüyor, motivasyonumuz etkileniyor" diye yazmış. Bizim zamanımızda kahve makinesi bozulsa, en fazla çaydanlıkta su ısıtır, idare ederdik.

Bir de şu "iş-yaşam dengesi" meselesi var. Benim gençliğimde iş-yaşam dengesi, işten çıkınca akşam yemeğine yetişmekten ibaretti. Şimdi bakıyorum, iş tanımını okurken bile tatil günlerini, sosyal hakları soruyorlar. Benim ilk iş görüşmemde, "ayda kaç gün izin kullanırsınız" diye sormak aklıma bile gelmezdi, zaten patron söylerdi ne kadar kullanacağımızı. Bu yeni nesil, sanki taze dikilmiş bir fidan gibi, her şeye bir anlam yüklüyor, her detayı sorguluyor. Acaba bu durum, iş hayatını daha mı verimli hale getiriyor, yoksa sadece bizim alışkın olduğumuz düzeni mi bozuyor, merak ediyorum.

Balkonda fesleğenlerimi sularken, geçen yaz Ankara'da oturduğum apartmanda erkek komşular gelip "bu kadar uğraşacağına, ev işlerine bak" diye laf atıyordu. Benim gibi 40'larında bir kadın olarak, hobi bahçeciliğini keyifli bir özgürlük alanı sanıyordum ama her seferinde sorgulanıyor. Pratik ipucu: Komşu gözetleyen balkonlara perde çek, en azından fesleğenlerin büyümesine odaklan. 2015'te taşındığımda bunu öğrenmiştim, şimdi her sabah öyle yapıyorum.

Balkonumu yeşillendirirken eski komşum Ayşe Teyze'den çok şey öğrendim. O, tohumları toprağa ekmeden önce günlerce bekletir, her birini tek tek şefkatle incelerdi. Ben ise Bauhaus'tan hazır fide alıp anında saksıya dikiyordum. Sonra fark ettim ki Ayşe Teyze'nin çiçekleri daha bir coşkulu açıyor, sanki toprağa daha sıkı tutunmuş gibi duruyordu. Benimkiler ise bir esintiyle devrilecek gibiydi. Belki de bu, sabırla kurulan bağın gücüydü, ben de artık kendi fidelerimi yetiştirmeye başladım. Bu yaz ilk kez kendi domatesimi topladım, tadı bambaşkaydı.

Türkiye'de emekli olmak nasıl bir sınav? 2022 sonbaharında İstanbul'da emekli oldum, tam 35 yıl sigortalı çalıştıktan sonra. İlk maaşım 7200 lira olarak hesabıma yattı, hemen bir balkon düzenlemesi için fide aldım, ama o parayla sadece beş tane fesleğen ve bir torba toprak alabildim. Şişli'deki evimin balkonunda, her sabah sulama yapıyorum, ama geçen ay faturalar 2500 lirayı bulunca, bitkilerime ayırdığım suyu kısmak zorunda kaldım.

Emeklilikte hayal ettiğim gibi bahçe işlerine gömülmek istedim, ama gerçekte market masrafları her şeyi altüst ediyor. Geçen yaz, Bostancı pazarından domates ve biber aldım, toplam 150 lira, ama emekli maaşından artanla ancak iki haftalık yiyecek çıkarıyorum. Benim gibi hobi bahçeciliği yapanlar için, bu durum bir fırsata dönüşebilir diye düşündüm, örneğin balkondaki fesleğenlerden kendi baharatımı üretip yemeklere katıyorum, ama geçen ay eczane masrafı 400 lirayı geçtiğinde, o bitkileri ilaç niyetine kullanmayı bile düşündüm. İstanbul'da trafik ve kalabalık arasında emekli hayatı, sanki balkondaki saksıları her gün yeniden düzenlemek gibi, sürekli bir düzen telaşı.

Ama emeklilik bana balkon fesleğenlerimle vakit geçirme şansı verdi, geçen ay bir komşumla sohbet ederken, onun da emekli olduğunu ve balkonunda reyhan yetiştirdiğini öğrendim, ikimiz birlikte tohum alışverişi yaptık, 100 lira harcadık. Emekli maaşının yetmediği günlerde, belki ikinci bir iş bulmak şart, ben de geçen kış komşu apartmanda bahçe bakıcılığı yaptım, haftada 200 lira kazandım. Sonuçta, Türkiye'de emekli olmak, benim için balkonumda bir cennet yaratma mücadelesi, ama geçen haftaki market fişi 350 lirayı görünce, o cennetin sulama suyu bile kısıtlı oluyor. Emeklilikte en çok özlediğim şey, çalışırken aldığım o ekstra maaş zammı, çünkü şimdi her kuruşu balkon fidelerine ayırmam gerekiyor. Türkiye'de bu hayatı sürdürmek için, belki herkes gibi ben de fesleğenlerimi çoğaltıp satmayı deneyeceğim, bakalım 2024'te ne olacak. Emekli olunca özgürsün derler, ama ben İstanbul'un tozlu sokaklarında hâlâ bir sonraki maaşı bekliyorum. yılın ilk bahar ayında, balkonumdaki bitkiler çiçek açınca, belki o zaman rahat bir nefes alırım. Emeklilik masraflarını hesaplarken, her seferinde balkon düzenini değiştirmek zorunda kalıyorum, bu seferki fideler 50 liraya mal oldu. Türkiye'de emekli olmak, benim gibi hobiciler için bir macera, ama macera dediğin de masrafsız olmuyor. Geçen ay, bir arkadaşımla değil, tam olarak komşum Ahmet'le konuştum, o da 2023'te emekli olmuş, birlikte pazarlık yapıp tohum aldık, ama o bile yetmedi. Emeklilikte hayat yavaşlıyor derler, ama benim balkonumda her şey hızlandı, sanki bitkilerim de emekli olmanın temposuna ayak uyduruyor. Emekli maaşının detaylarını her ay kontrol ediyorum, 7200 lira, ama giderler 6000 lirayı aşıyor. Türkiye'de bu sistemi yaşamak, balkon fesleğenlerimin yaprakları gibi, ince ince dökülüyor. Emeklilikte en keyifli kısım, sabahları balkonda kahve içmek, ama o kahveyi almak için bile bütçe ayırmam gerekiyor. Geçen yaz, tam olarak Temmuz'da, bir komşu etkinliğinde fesleğenlerimi sergiledim, ama ödül olarak sadece tebrik aldım, para değil. Emeklilik hayatı, benim için bir balkon hikayesi, ama hikayenin sonu hep masrafla bitiyor. Türkiye'de emekli olmak, sanırım herkesin kendi balkonunda çözdüğü bir bulmaca. Emekli olunca daha çok zamanın olur derler, ama ben o zamanı bitkilerime ayırınca, masraflar artıyor. 2022'den beri, her ayın sonunda aynı hesap: maaş 7200, gider 6500, kalan 700 lira. Emeklilikte özgürlük var, ama o özgürlük balkon sınırlarında kalıyor. Türkiye'de bu hayatı sürdürmek, benim gibi bitki severler için bir sınav, ama sınavı

Hayatımın en büyük hatası, 2022 yazında balkonda 20 fide Japon kiraz domatesi ekmekti, sanki apartman bahçesine botanik bahçesi kuracakmışım gibi. Temmuz ayında, Sultanbeyli'deki küçücük balkonu tamamen saksılarla doldurdum, her gün iki sulama yaptım, üstüne yanlışlıkla evdeki eski boya sulama kabını kullandım. Bitkilerin yarısı kök çürüttü, kalanlar böceklere yem oldu, ben de sonunda 150 lira gübre parası çöpe atmış oldum, şimdi her bahar balkona çıkınca kendime gülüyorum, ne halt yiyecektim o kadar meyveyle.

Türkiye'de flört kültürü 2000'lerde daha yüz yüze ve samimiydi, ben 2008'de Ankara'da bir kafede kızla tanışmak için saatlerce beklerdim, sonunda sohbet ederdik. Şimdi her şey uygulama tabanlı, Tinder'da sağa kaydırınca ilişki adayı belirleniyor. Ben geçen yıl denedim, üç günde beş mesajla buluşma ayarladım ama gerçek sohbet eksik, sanki balkondaki fesleğenimi sulamak kadar sıradan. Erkekler eski cesareti yitirdi, kızlar ise tek bir "evet" emojisiyle kontrolü ele alıyor. Bu değişim bana 2010'lardaki gibi değil, daha hızlı ama daha yapay geliyor.

2021'de Bodrum'a taşınıp emekli oldum, maaşım 4500 lira. İlk aylarda bütçe dar gelince, balkonumdaki saksılara fesleğen ve domates ektim, marketteki tohumları 15 liraya almıştım. Şimdi yazın taze otları kendim topluyorum, yemek masrafı yarı yarıya düştü. Emeklilikte bahçecilikle uğraşın, hem vakit geçiriyor hem de ekstra gelir kaynağı oluyor, geçen sene sattığım saksı fidelerinden 200 lira kazandım. Bodrum sıcağında sulama işleri yorucu olsa da, akşamları balkonda keyifle dinleniyorum.

Gaming laptop almayı denedim geçen sene, Asus ROG modelini 15 bin liraya kaptım, ama o ağırlıkla balkonda oturup oyun oynamak felaket. Ekranı kızarıyor, fanlar fırtına çıkarıyor, bir de her oyunda mod yüklemek için saatler harcıyorum. Konsol gibi basit bir şey istiyorsam, PS5'i açıyorum, koltuğa yayılıp God of War'a dalıyorum, hiç zahmet yok. Laptop sahipleri kendilerini gamer sanıyor, ama gerçekte sadece ısınan bir kütle taşıyorlar. Ağustos sıcağında balkonda denedim, o laptopu balkon fesleğenime benzetiyorum, ikisi de fazla su çekip patlıyor.

2022 yazında İstanbul'da emekli oldum, tam da balkon feslegenlerimin en güzel çiçek açtığı dönemde. O yıl, SGK'dan ilk maaşım 7500 lira olarak yattı, ama kira 2500 lira, elektrik-su 800 lira derken, geriye kalanla ancak temel ihtiyaçları karşılıyorum. Benim gibi emekliyseniz, balkonda birkaç saksı bitki ekmek hayatı renklendiriyor, mesela geçen ay fide alıp ektim, bir poşet toprak 50 lira, sulama için eski şişeleri kullanıyorum, bu sayede market alışverişini biraz azaltabiliyorum.

Geçen sene, emekli maaşından artan parayla Bodrum'da bir hafta tatil hayal ediyordum, ama otobüs bileti 200 lira, otel ise 1500 lira olunca, vazgeçip balkona döndüm. Orada feslegenlerim var, onları sularken, 2010'larda öğrendiğim gibi, doğal gübre yapıyorum, mesela mutfaktan kalan çaya banılmış ekmek kabuklarını toprağa karıştırıyorum, bu maliyetleri düşürüyor. Emeklilikte ekonomi yönetmek için, ben her sabah balkonda bir saat geçiriyorum, geçen ay iki kilo domates hasat ettim, pazardan almak yerine.

Tabii, bu hayatı sürdürmek için ekstra işler şart, ben emekli olduktan sonra komşu teyzeye bitki bakımı öneriyorum, ufak bir ücretle, geçen hafta ondan 100 lira kazandım. 2023'te enflasyon yüzünden maaş eridi, ama balkonumdaki biber fideleriyle salatalık ekmek, sofrayı zenginleştiriyor, bir öğün için harcadığım 20 lira yerine kendi ürünümü kullanıyorum. Emekli olunca, herkes gibi ben de ilk başta şaşırdım, ama feslegenlerimin yapraklarını yemeklere kattıkça, günlük mutluluğu buluyorum. İşte böyle, İstanbul'da bu rutinde devam ediyorum.

Hayatımın en büyük hatası, 2012'de balkonuma sardunya ekmek için harcadığım 75 lirayı boşa çıkarmak oldu, o çiçekleri her gün aşırı suladım ve kökleri çürüdü. İstanbul'daki o nemli yaz aylarında, tam temmuzda, yapraklar bir haftada sarardı, ben de panikle daha çok su verdim. Sonra, mahalledeki çiçekçiden aldığım gübreyi yanlış kullandım, bitkiler tamamen kurudu. Artık balkonda sadece dayanıklı menekşeler tutuyorum, sulama takvimini duvara asıyorum.

2014'te liseyi bitirince, İzmir'deki yurt odamda gaming laptopumu kurmuştum, MSI marka, 1800 liraya almıştım. Oyunlar dünyayı dolaşmak gibi geliyordu, her an her yerde, ama pil bitince gerçekliğe çarpıyorsun. Felsefi açıdan konsol, sabit bir tapınak gibi; oturma odasında, koltuğa gömülüp Zelda'ya dalmak, zamanın akışını durduruyor. Laptop ise sürekli bir arayış, mod yükle, güncelle, ama bu sonsuz seçenek zihni yoruyor, özgürlük değil yük. O günden beri konsolu tercih ediyorum, basitlik kazandırıyor.

balkon_feslegen

izmir'de, alsancak'ta bir kafede oturuyoruz eşimle, geçen yazın başıydı. menüden fesleğenli bir içecek seçtim, garsona siparişimi verdim. o da bana dönüp "fesleğenler sizin mi" diye sordu. bir an duraksadım, ne alaka diye düşündüm. "ne fesleğeni" dedim şaşkınlıkla. meğerse balkonumda yetiştirdiğim fesleğenlerimi soruyormuş, beni oradan tanımış. gülümsedim, "evet, benim" dedim. garson da "biliyorum, çok güzeller" diye ekledi. o an hem şaşırdım hem de çok hoşuma gitti. küçük dünyamızda böyle tatlı karşılaşmalar, insanı mutlu ediyor.

2015'te İstanbul'da, komşum Ayşe'yle tanıştım. O, apartman bahçesinde kendi sardunyalarını büyütüyordu, ben de balkonumda fesleğenlerle uğraşıyordum. Bir gün su tesisatçısı çağırdık, birlikte beklerken sohbet ettik; o anlattı, ben dinledim, mevzu bitkilerden çıkıp hayata geldi. Aramızda hiçbir romantik gerginlik yoktu, sadece iki kişi olarak dertleşiyorduk. O zaman anladım, karşı cinsle arkadaşlık mümkün, yeter ki ilk günden sınırları net çizelim.

Arkadaşlığı felsefi olarak düşünürsek, bu bir bakıma toprak ve tohum ilişkisi gibi. Sen ekeceksin, sulayacaksın, ama her sulamada çiçek açmasını beklemeyeceksin. Mesela Ayşe'yle her hafta sonu buluşuyorduk, ama buluşmalarımız sadece balkonda; bira içmek yerine çay demleyip fesleğenleri buduyorduk. 2016'ya kadar bu devam etti, ta ki o iş değiştirdi ve Ankara'ya taşınıncaya kadar. Hiçbir zaman "acaba" diye bir soru olmadı zihnimde, çünkü baştan konuştuk; o, eski bir ilişki acısından bahsetti, ben de kendi yalnız balkon günlerimden. Bu tür arkadaşlıklar, toplumun "mutlaka bir şey olur" klişesine karşı bir isyan aslında, en azından benim gözlemim.

Peki, neden bazıları imkansız diyor? Belki de kendi deneyimlerinden geliyor bu, ama ben 30'lu yaşlarımda başka örnekler gördüm. Mesela geçen yıl, bir arkadaşımın düğününde, eşiyle hiç flört etmeyen bir çift tanıdım; adam avukat, kadın mimar, birlikte dağ yürüyüşlerine gidiyorlardı. Onlar için arkadaşlık, ortak bir hobi etrafında dönüyordu, tıpkı benim fesleğenlerle olan hikayem gibi. Felsefi açıdan, insan ilişkileri bir denge meselesi; her şeyi duygusal bir oyuna çevirirsen, sahte tohumlar ekiyorsun demektir. Ayşe'yle olan sohbetlerimizde, mesela bir keresinde 2 saat boyunca sadece sulama tekniklerinden bahsettik, o bile arkadaşlığı pekiştirdi. Toplumun yargıları, Türk kültüründe derin kök salmış, ama ben Hamburg'daki gibi rahat bir ortamı özlüyorum; orada 2018'de bir grupla tanıştım, hepsi karışık cinsiyetten, sadece eğleniyorduk.

Aslında, karşı cinsle arkadaşlık, kendi iç dünyanı yansıtıyor. Benim balkonumda, fesleğenler nasıl güneş almadan solarlarsa, ilişkilerde de güven olmadan kurur. Ayşe'yle 2017'de son görüşmemizde, o bana eski fotoğraflarını gösterdi; içlerinde hiçbir ipucu yoktu, sadece saf arkadaşlık. Bu tür bağlar, felsefi olarak özgürleştirici; seni yargısız dinleyen birini bulduğunda, hayat daha basit oluyor. Benim gibi hobi meraklıları için, bu arkadaşlıklar bir nevi terapi; mesela ben fesleğenlerimi budarken, o da kendi hayatını anlatıyordu. Sonuçta, mümkün olup olmadığını sorgulamak yerine, denemek gerekiyor. yılın bir döneminde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir döneminde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir döneminde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım. yılın bir dönemde, ben de denedim ve kazandım.

Antalya'yı en güzel şehirlerden biri yapar beni, 2017'de oraya taşındığımda balkonumda ilk fesleğen fidelerimi ektim, tam deniz havasıyla üç ayda boy attılar. Bir keresinde Alanya'daki evimde portakal ağacı dikip hasat ettim, o tatlı kokuyu hala unutmam. Bodrum'da geçen yazımda saksıda sardunya büyüttüm, akşamları serin esintide sulamak keyifliydi, şehrin tadı işte böyle bitkilerle katmerleniyor.

Geçen sene, 2023 yazında, Ankara'daki o küçük İtalyan restoranı, adı üstünde Bella Pasta, akşam yemeği için gitmiştim. Masaya oturur oturmaz menüyü elime aldım, makarna çeşitlerine bakıyorum, garson genç bir adam yaklaştı. "Ne istersiniz?" dedi, ben de "Carbonara alayım, ama peynirli olsun" diye cevap verdim. Adam bir an duraksadı, sonra "Peynirli mi? Yani ekstra parmesan mı demek istiyorsunuz?" diye sordu, sanki ilk kez duyuyormuş gibi.

Ben balkonda fesleğen yetiştirirken bile tarifleri net bilirim, ama bu sefer şaşırdım, "Evet, standart değil mi?" dedim, o da "Tabii tabii, getiririm" diye mırıldandı ve uzaklaştı. Masaya gelen makarnada peynir yoktu, üstelik soğuktu, ben de "Bu mu peynirsiz olan?" diye sordum, adam "Ah, özür, karıştırdım" dedi ve yeni bir tabak getirdi. O an, restoranda yemek yemek bile hobi gibi bir maceraya dönüyor, her seferinde farklı bir sürpriz çıkıyor. En son, hesabı öderken "Bir dahaki sefere fesleğenli makarna isterim" diye şaka yaptım, garson gülümsedi ama eminim anlamadı.

Bu tür anlar, sıradan bir akşamı unutulmaz kılıyor, özellikle de şehir trafiğinden kaçıp rahatlamak için gidiyorsun. Bella Pasta'nın o kalabalık ortamında, benzer hatalar sık oluyor, ben de her defasında farklı bir hikaye topluyorum. Geçen sefer arkadaşım Ece'yle gittiğimizde, siparişi tamamen unutmuşlardı, ama bu seferki daha komik geldi bana. Sonuçta, böyle anlar yemek deneyimini renklendiriyor, ben de her ziyarette not alıyorum.

Ankara'nın sıcak yaz akşamlarında, Bella Pasta'da benzer tuhaflıklar yaşamaya devam ediyorum, garsonlar sanki kendi dünyalarında. Bir keresinde, su istedim, adam "Kaynamış mı?" diye sordu, ben de "Hayır, buzlu" dedim, o da "Tamam, anladım" diye başını salladı. Bu restoranı seviyorum, çünkü her ziyaret, balkonumdaki bitkiler kadar sürprizli geçiyor. Geçen ay yine gittim, bu sefer siparişi doğru getirdiler ama masayı temizlemeyi unuttular, ben de kendi kendime güldüm. Bu tür anlar, hayatın küçük ayrıntılarını hatırlatıyor, ama ben fazla düşünmüyorum, sadece eğleniyorum.

2023'ün son

2014 yazında, balkonumda ilk fesleğenlerimi dikmiştim, ama en büyük hatam o ucuz toprak torbasını seçmek oldu. İstanbul'un nemli havasında, eve yakın bir fidanlıktan almıştım, markası bile hatırlamıyorum, sadece 15 lira verip geçiştirdim. Sulama rutinine uymadım, bir hafta sonra yapraklar sarardı, ben de panikle fazla su verdim. Şimdi her bahar balkonda yeni fesleğen ekerken o kuruyan bitkileri hatırlıyorum, sanki bana "dikkatli ol" diyorlar. O yıl mahsulüm sıfır oldu, komşum Ahmet'inkiysa gürleşmişti.

Geçen yaz, Bodrum'daki bir sahil restoranında tek başıma otururken, garson menü uzattı ve "Ne alırsınız, denizden mi karadan mı?" diye sordu. Ben "Karadan, ama hafif olsun" dedim, o da "Hayat gibi, her seçim bir ağırlık bırakır mı?" diye ekledi. O an, siparişin ötesinde, insan etkileşiminin ne kadar rastlantısal ve derin olabileceğini fark ettim. Garsonun o felsefi dokunuşu, sıradan bir akşamı beklenmedik bir sohbete dönüştürdü.

30 yaşımı aştıktan sonra balkon bahçeciliğini denemeye başladım. 2017'de, İzmir'deki evimde ilk fesleğen tohumlarını ektim, o zaman 33 yaşındaydım ve işten arta kalan vakitte stres atmak için. Sulama ritmini yanlış ayarladım, bir haftada iki fide kurudu ama üçüncü denemede, doğru toprak karışımını – kum ve torf karışımı – kullanarak başarı yakaladım. Şimdi her yaz taze yapraklar topluyorum, bu öğrenme süreci hobiye dönüştü ve motivasyonum hiç bitmedi.

Hayatımın en büyük hatası, 2019'da balkonuma bir sürü fesleğen fidesi ekmekti, hepsini Mayıs ayında İstanbul'un sıcak günlerinde denedim. O sırada 50 lira verip marketten aldığım ucuz toprakla başladım, ama toprak drenajı yoktu, kökler çürüdü. Sonra haftada üç kez suladım diye böcekler sardı, tüm yapraklar döküldü, şimdi balkonum bomboş kalıyor. Bu hatayla öğrendim ki, doğru toprak olmadan hiçbir hobi tutmuyor.

2015'te, Ankara'daki o salaş kebapçıda sipariş veriyordum. Adana kebap söyledim, garson "Acı mı, orta mı, yoksa tatlı mı?" diye sordu, ben de "Orta olsun" dedim. Masaya gelen kebap o kadar tatlıydı ki, sanki şeker serpilmişti. Bundan sonra siparişlerde "acıyı nasıl tanımlarsınız" diye soruyorum, yoksa her restoran kendi yorumunu katıyor.

ayrılık sonrası toparlanma süreci, benim için hep eski anıların canlandığı bir bahar temizliği gibi oluyor. 2019 yazıydı, balkonumdaki küpe çiçekleri solmaya yüz tutmuştu, ben de onlarla beraber içime kapanmıştım. eski fotoğraflar, yıllar önce kuruttuğum o karanfil, bir de o ilk hediye ettiği sukulent, hepsi sanki bir köşede beni bekliyordu. balkonda oturup, toprağı havalandırırken, her bir saksıdaki bitki bana sanki geçmişten bir fısıltı getiriyordu.

Ailelerin evlilik baskısı sizi de çileden çıkarıyor mu? Ben geçen sene, tam 2022 Ağustos'unda, İstanbul'daki balkonumda fesleğenlerimi sularken annem aradı ve "O çiçekleri evlendirmek yerine sen bir yuva kur" dedi. O sırada 32 yaşındaydım, her akşam balkonda hobi bahçeciliği yapıyordum ama bu sözler moralimi altüst etti. Sonra düşündüm, bitkilerimle geçirdiğim saatler bana huzur verirken, neden ailem evlilik dayatıyor? Örneğin, komşum Ahmet geçen ay aynı baskıyla karşılaştı, o da evlenmeyip bahçesine odaklanıyor.