Alışkanlık kaybının psikolojide bir karşılığı var: "behavioral extinction." Bir davranış yeterince pekiştirilmezse söner. Ama okuma için ilginç olan şu: söndüren genellikle daha güçlü bir rakip pekiştirici. Telefon, kitabın veremeyeceği kadar anlık ve yoğun bir dopamin döngüsü kuruyor. Beyin açısından bakıldığında kitap okumak aslında çok pahalı bir aktivite; dikkat, sabır ve geciktirilmiş tatmin gerektiriyor. Bunların hepsini telefonun yokettiği bir ortamda kitap açmak, zihni yeniden eğitmek anlamına geliyor.
Bir de şunu fark ettim: okuma alışkanlığını kaybeden insanların çoğu bunu "tembellik" olarak açıklıyor. Ama bu tanı yanlış, ve yanlış tanı yanlış tedaviye götürür. Sorun irade değil, dikkat kapasitesi. 2018'de yapılan bir Microsoft araştırması ortalama insan dikkat süresinin 8 saniyeye düştüğünü göstermişti; balık 9 saniye. Sayfa çevirme eylemi bile artık bölünmüş dikkatle rekabet etmek zorunda.
Bir de şunu fark ettim: okuma alışkanlığını kaybeden insanların çoğu bunu "tembellik" olarak açıklıyor. Ama bu tanı yanlış, ve yanlış tanı yanlış tedaviye götürür. Sorun irade değil, dikkat kapasitesi. 2018'de yapılan bir Microsoft araştırması ortalama insan dikkat süresinin 8 saniyeye düştüğünü göstermişti; balık 9 saniye. Sayfa çevirme eylemi bile artık bölünmüş dikkatle rekabet etmek zorunda.
00