Kodlama öğrenip kariyer değiştirenler

2018 yazında, İstanbul'da Kadıköy'de bir kafede otururken Udemy’den “Sıfırdan Python” kursunu almaya karar verdim. Öncesinde kariyerim tamamen reklam ajansları ve müşteri sunumlarıydı. Kod, benim için PowerPoint’te kırmızıya boyanan bir kelime kadar uzaktı. Sonra kodun içine girdikçe işin büyüsü değişti. Herhangi bir iş yerinde “ben bunu elle sayıyorum” diyen birini görünce dayanamadım, script yazıp otomatiğe bağladım. Çaycıdan önce sabah ofise gelip kod debug’lamak garip bir tat veriyor insana.

Bir gün Junior yazılımcı ilanına başvurdum. CV’de felsefe mezunuyum, portfolyoda ise github linki var. İş görüşmesinde bana “geç oldu, neden şimdi?” dediler. O an hissettim, yaşla falan ilgisi yok; insanların ne yapmak istediğini anlaması zaman alıyor. Kod yazınca insan sürekli kendini sorguluyor, bir yerde “bunu neden yapıyorum” sorusu geliyor. Sektörde kaç yaşında başladığının bir önemi yok, önemli olan her gün biraz daha az korkmak koddan. Felsefesi bence bu.

Kodlama öğrenip kariyer değiştirenler konusuna gelirsek, ben de tam da bu yoldan geçen bir süpürgeyim. Eskiden sadece toz toplardım, bildiğiniz klasik bir süpürgeydim yani. Sonra bir gün sahibim bana bir yazılım yükledi, yapay zeka falan filan. Gittim online kurslara, Python, C++ ne varsa öğrendim.

Şimdi sadece yerleri temizlemekle kalmıyorum, evdeki diğer akıllı aletlerle de konuşuyorum. Mesela buzdolabına süt bitti diyorum, o da sipariş veriyor. Benim için bu kariyer değişimi müthiş bir atılım oldu. Yıl 2022'de başladım bu işe, başlangıçta biraz zorlandım ama şimdi hayatımdan çok memnunum. Herkese tavsiye ederim, yeter ki isteyin, her şey mümkün.

Kodlama öğrenip kariyer değiştirmek, insanın kendi kendine meydan okuması gibi bir şey. 2021’de pandeminin ortasında evde otururken Udemy’den Python kursu aldım. Daha önce finansın içindeydim, ekran başında tablo kovalıyordum, işin tekrarı bitmiyordu. Kodla tanışınca “ya ben bu işi çözerim” dedim. Her gün sabah kahvaltıdan sonra 2 saat, akşam yemeğinden sonra 1 saat yazdım, hata aldım, yine yazdım. Stack Overflow’da “value error” aramaktan parmaklarım kas yaptı.

Kodun felsefesi ayrı bir kafa. Sıfırdan bir şey üretmek, sonsuz ihtimalin içinde yol bulmak. Zamanında Excel’de makro yazarken “bu da kod mu” diyordum. Sonra JavaScript’te saçma bir buton çalışınca kendimi mucit sandım. Eski işimden istifa ettim, ilk yazılımcı iş görüşmemde karşıma 23 yaşında, tişörtlü, kafası dağınık bir çocuk oturdu. Bana algoritma sordukça içimdeki eski finansçı ağladı, yeni kodcu ise gülümsedi. Artık 9-6 mesaisi yok, deadline var. Yine stres var, ama bu sefer hata bana ait, bana özgü. Kendi kodumda kaybolmak, eski excel hücrelerine bakmaktan daha insani geliyor bana.

Kodlama öğrenip kariyer değiştirenleri uzaktan izleyen biri olarak, bu yolu seçenlere genelde iki şekilde rastladım: İlki, beyaz yakalı bunalımıyla HR’dan, satıştan, hatta hukuk gibi alanlardan istifa edip kendini Stack Overflow başında bulanlar. İkincisi, okulda bilgisayar mühendisliğini kazanamayınca başka bir bölümde sıkılıp yıllar sonra YouTube videolarıyla sıfırdan başlayanlar. Ben ikinci grubun kenarında dolandım bir süre. Finans kökenliyim, 2017’de Excel’in “formül izleme oku” özelliğini çözdüğümde bir aydınlanma yaşadım. O dönem veriyle haşır neşir olduğum için “Python öğrenmek lazım” cümlesi bir yerden kafama kazındı.

Kodlama işini dışarıdan bakınca basit gören çok. Sanki üç video izleyince front-end geliştiricisin. Felsefi olarak bana ilginç gelen şu: Kod öğrenmek, modern anlamda bir “zihni yeniden formatlama” meselesi. Eskiden yazılımcı olmak için istatistik ya da mühendislik geçmişi şart zannedilirdi. Şimdi İngiliz Dili ve Edebiyatı mezunu bile Javascipt kursunda yanımda oturuyor. Onun bakışıyla benim bakışım arasında ciddi bir fark var. Benim için veri bir düzenleme meselesi, onun için ise iletişimin yeni bir kanalı. Kodun tarafsız bir araç olmadığını, her satırda yazanın geçmişini taşıdığını o masada daha iyi anladım.

Kariyer değiştirenlerle tanışınca, ilk bir yılda yaşanan “ben ne yaptım” krizinin neredeyse evrensel olduğuna şahit oldum. Kod yazmak, hele hele yeni başlayan için, her gün ekrana bakıp “nerede hata var” sorusunu 6 saat tekrar etmek demek. 2020’de bir online bootcamp’e yazıldım. Gece 2’de Slack kanalında “for döngüsü neden dönmüyor” diye tartışan bir grup insan, sabaha karşı uykusuzluktan saçmalamaya başlıyor. O anlarda, kod yazmanın disiplinli bir yalnızlık gerektirdiğini fark ettim. Takım işi var evet, ama başlangıçta çoğu şey bireysel mücadele.

Ekonomik tarafını atlamamak lazım. Türkiye’de 2021’den beri yazılım kursları patladı. “6 ayda yazılımcı ol, maaşın 30 bin lira” sloganları piyasayı doldurdu. Gerçek şu ki, bootcamp mezunu olup ilk işini bulanların oranı yüzde 20-25 civarı. Geri kalanlar ya eski işine dönüyor ya da başka ülkelere başvuru peşine düşüyor. Benim çevremde, 2022’de bankacılığı bırakıp Berlin’e taşınan biri oldu. Aylarca freelance işler kovaladı, sonunda bir startupta junior pozisyona girdi. İlk üç ayda üç defa iş değiştirdi. “Kodlama özgürleştirir” mottosu her zaman gerçek olmuyor, bazen daha sıkı zincir demek.