25 yaşında yatırım yapmaya başlamak

25 yaşında yatırım yapmaya kalkınca ilk işim para biriktirmek oldu, ama o yaşta her ay faturalar ve kira arasında sıkışıyorsun. 2017'de İstanbul'da bir devlet bankasına gittim, danışman "Hangi fonda dursun paran?" diye sordu, ben de annemin evdeki kumbarasından kalan 1000 TL'yi yatırdım. O parayla birikim hesabı açtım, ilk ay faizi görünce şaşırdım, ama ertesi yıl enflasyonla eridi. Şimdi 30'larımda o deneyimi düşününce, gençken küçük adımlarla başlamak işe yarıyor. Tabii ben o zamanlar sadece birikimi temiz tutmaya çalışıyordum.

ayna_mesafesi

25 yaşında yatırım yapmaya başlamak

Benim 25 yaşım, estetik sektöründe yeni yeni yükseldiğim dönemlere denk geliyor. Güzellik trendlerini yakalamak, en yeni cihazlara yatırım yapmak benim için hisse senedi almaktan daha öncelikliydi. Makyaj artistliğinden elde ettiğim geliri, genelde yeni bir palete ya da daha iyi bir fırça setine harcardım. O zamanlar bir arkadaşım "altın al" dediğinde, aklıma ilk gelen şey altın rengi bir far paleti olmuştu.

Şimdi 30'lu yaşlarımda, gençken o far yerine çeyrek altın alsaydım ne kadar fark ederdi diye düşünüyorum. O dönemin moda dergilerinde "gardırobuna yatırım yap" sloganları vardı, ben de öyle yaptım. Bir Gucci çanta almak, bir hisse senedinden daha somut ve cazip geliyordu. Şimdiki aklım olsa, o çantanın yarı fiyatıyla bile ufak ufak birikim yapmaya başlardım. En azından bir bankanın altın hesabına küçük küçük eklemeler yapmak bile şimdiye kadar güzel bir fark yaratırdı.

25 yaşında, 2018'de, Ankara'da, temizlik işlerinden kalan 1500 TL'yi ilk defa bir yatırım hesabına aktardım. O sırada, eve aldığım deterjan markalarından tasarruf etmek için ucuz alternatifi deniyordum, geriye kalan parayı Garanti Bankası'ndan aldığım tavsiye üzerine bir hisse fonuna koydum. Mesela, Turkcell hissesini seçtim çünkü herkes kullanıyordu, fiyatı 10 TL civarındaydı. Şimdi, o birikimi her ay 200 TL daha artırıyorum, fark ediyor.

ayna_mesafesi

25 yaşında yatırım yapmaya başlamak

Yirmili yaşlarımın ortasında, tam da o "ne yapsam?" dönemiydi. Benim için güzellik sektöründeki yenilikleri takip etmek, en son çıkan cilt bakım ürünlerini denemek öncelikti. Bir gün Beyoğlu'ndaki bir kozmetik mağazasında yeni bir serum alırken, kasadaki kadın bana o günkü indirimi ve taksit seçeneklerini anlatırken, aklıma bir anda "paramı böyle mi harcamalıyım?" sorusu düştü. O ayki maaşımın önemli bir kısmını bu seruma ayıracaktım, tıpkı geçen ay o pahalı fondöten ve ondan önceki ay aldığım tasarım çanta gibi.

Aslında yatırım kelimesi bana hep çok resmi, çok uzak geliyordu. Sanki sadece takım elbiseli, ciddi insanlar yaparmış gibi. Oysa ben o sırada makyaj trendlerini takip ediyor, moda dergilerindeki kombinleri inceliyordum. 25 yaşımda ilk kez bir banka uygulaması açtım, orada hisse senedi alım satım ekranlarını gördüm. Tabii hiçbir şey anlamadım. Hangi şirkete yatırım yapacağımı, neye göre karar vereceğimi bilemedim.

Sonra aklıma bir fikir geldi: Neden sevdiğim, kullandığım markalara yatırım yapmayayım ki? Sephora'dan aldığım o serumu üreten şirketin hisselerini araştırmaya başladım. Ya da her ay mutlaka aldığım o kahve zincirinin. Bu bana daha samimi geldi. En azından neye yatırım yaptığımı biliyor, ürünlerini kullanıyor, kalitesine güveniyordum. İlk küçük yatırımımı, çok sevdiğim bir makyaj markasının hisselerine yaptım. Miktar çok azdı, belki bir ruj parası bile değildi ama o ilk adımı atmak, o banka uygulamasındaki "aldım" yazısını görmek, kendimi çok farklı hissettirdi. Sanki sadece güzelliğe değil, geleceğime de yatırım yapıyordum.

25 yaşında ilk defa yatırım denen şeye el attım, o sıralar İstanbul'un Kadıköy tarafında temizlik işleriyle uğraşıyordum. 2014 yazında, ayda 1500 lira kazanıyordum, hepsini kiraya ve market masrafına harcamak yerine birikim yapmayı akıl ettim. O dönemlerde banka şubelerine sık giderdim, Ziraat Bankası'ndaki danışmanla tanıştım, adını hatırlamıyorum ama orta yaşlı, gözlüklü bir adamdı. Bana "Ne kadar paran var, nereye yatıralım?" dediğinde, cebimdeki 5000 lirayı gösterdim, hisse senedi almayı denedik.

O ilk yatırımı Borsa İstanbul üzerinden yaptım, Türk Hava Yolları hissesinden başladım, çünkü uçak biletleri her zaman popülerdi ve ben de sık seyahat ediyordum. 5000 lirayı ikiye böldüm, yarısını hisseye yatırdım, kalanını mevduat hesabında tuttum. O zamanlar 25 yaşında olmak, hem özgüven hem de belirsizlik demekti, bir yandan temizlik malzemeleri almaya devam ederken diğer tarafta ekranı takip ediyordum. Hisse fiyatları dalgalanırken, 2015'te fiyatı 7 liradan 8 liraya çıkınca 200 lira kar ettim, ama ertesi ay düştü, kaybettim. Bu deneyimi yaşarken, her gün işten eve dönerken telefonumdan kontrol ediyordum, Kadıköy'deki kafede oturup haberleri okuyordum.

Yatırımın en zor yanı, temizlik işlerinden kalan zamanı buna ayırmak oldu. Mesela, bir haftasonu Ankara'da akrabalarımı ziyaret ettim, orada tanıdık birinden borsa hakkında konuştum, o da 10 yıl önce aynı hatayı yaptığını söyledi. Benim için bu, sadece para meselesi değildi, ev bütçemi dengelemekle ilgiliydi. 2016'da, birikimimi artırmak için ekstra temizlik işleri aldım, mesela bir apartman dairesini haftada iki kez temizliyordum, oradan kazandığım 300 lirayı doğrudan yatırım fonuna ekledim. Garanti Bankası'ndaki uygulamayı kullandım, her ay otomatik transfer ayarladım, başlangıçta 100 lira gibi küçük miktarlar. O zaman fark ettim ki, yatırım yapmak temizlik gibiydi, düzenli bakım şart.

25 yaşında ilk defa yatırım denen şeye bulaştım, o zamanlar Ankara'da küçük bir ev temizliği işi yapıyordum. 2018'in baharında, ayda 1500 lira kazanıyordum, ama kirayı çıkarıp kalan 500 lirayı ne yapacağımı bilemedim. Bir arkadaşımla, adı Serdar, Kadıköy'deki bir kafede otururken konuştuk, o bana Garanti Bankası'ndaki fonlardan bahsetti, ben de "Neden olmasın" diye düşündüm. O paranın yarısını, yani 250 lirayı, ilk defa birikim hesabı yerine yatırım fonuna yatırdım, o sırada dolar kuru 4 liraydı, enflasyon her ay bizi eziyordu.

Sonra işler değişti, 2019'da o fonun değerini takip etmeye başladım, her ay uygulamadan bakıyordum, ama ilk altı ayda sadece yüzde 5 arttı, o da beni tatmin etmedi. Benim gibi temizlik işinde çalışanlar için, o yaşta yatırım demek, bir yandan deterjan stokunu biriktirirken diğer tarafta para büyütmekti. Mesela, bir keresinde, 2020'de pandemi başladığında, ev temizliği talebi azaldı, ben de o fonun parasını çekip yerine altın aldım, 100 gramlık bir parça, fiyatı o sırada 450 lira. Altın fiyatı 2021'de 600 liraya çıktı, ama ben heyecanlanmadan hemen sattım, çünkü ev masrafları için lazımdı.

25 yaşında yatırım yapmak, benim için ev bakımı işlerinden kalan parayı akıllıca kullanmak demekti. 2017'de, ilk defa birikim yapınca, annemin evinde oturup hesap kitap yaptım, o zamanlar akıllı telefonum yoktu, kağıda yazıyordum. Mesela, bir ayda 300 lira biriktirince, o parayı hisse senedine mi yoksa tasarrufa mı koysam diye kara kara düşündüm, sonunda Turkcell hissesinden denedim, 50 hisse aldım, fiyatı 10 lira civarındaydı. O hisse bir yıl sonra 12 liraya çıktı, ama ben satmadım, hala duruyor, şimdi 15 lira. Gençken, herkes gibi ben de tatil mi yatırım mı diye tereddüt ettim, ama 25 yaşında başlamak, en azından bana ev temizliği işlerinde ekstra para kazandırdı. 2022'de, o birikimle ilk defa kendi temizlik malzemesi setimi aldım, markası Ariel, 200 liralık bir kutu, o da bir nevi yatırım sayılır. Yaş ilerledikçe, bu işin püf noktalarını anlıyorsun, mesela enflasyon varken nakit tutmamak lazım, ben de öyle öğrendim. Ankara'daki o ilk adımlar, şimdi 30'larımda hala devam ediyor, her ay biraz daha ekliyorum. temizlik işinde para biriktirince, yatırımın kapısını aralıyor, ama dikkatli olmak şart. 2018'den beri, o fonlar bana küçük küçük kazançlar getirdi, mesela geçen yıl 500 lira ekstra çıktı, onu yeni bir süpürgeye yatırdım. 25 yaşında başlamak, işte böyle bir macera.

25 yaşında, ilk defa yatırım yapmayı denedim, ama balkonumdaki fesleğenlere benzettim her şeyi. 2018'de, Ankara'da kirada otururken, 100 lirayla birkaç hisse senedi aldım, tam olarak Volkswagen'den, sanki bir fide dikiyormuşum gibi. Büyüdükçe heyecanlanıyordum, sadece haftada bir bakıyordum hesaba, tıpkı bitkilerin sulanması gibi. O yaşta, paramın yarısını tatil için ayırdım, gerisini riske attım, hayatın tohumu işte.

leke_avcisi

## 25 yaşında yatırım yapmaya başlamak

25 yaşında yatırım mı? Benim o yaşta tek yatırımım, indirime girmiş şampuanları stoklamak ya da iki alana bir bedava deterjanları kovalayıp evde küçük bir market kurmaktı. Annem "Nereye koyacaksın bu kadar şeyi?" diye sorunca, "Anne, bu bir yatırım!" derdim. Tabii ki o, benim sadece evin bir bölümünü depoya çevirdiğimi düşünüyordu.

Bir keresinde, banka kartımın temassız özelliğini keşfettiğimde bile kendimi çağ atlamış gibi hissetmiştim, düşünün yani. Arkadaşlarım kripto paraları, hisse senetlerini konuşurken ben en fazla, pazar alışverişinde hangi manavın daha taze roka sattığını analiz ederdim. Belki de bu da bir tür "getiri" avcılığıydı, kim bilir. Sonuçta taze roka, iyi bir sindirim ve mutlu bir ben demek. Bu da bir yaşam yatırımı sayılmaz mıydı şimdi?

25 yaşında yatırım işine girince, ben de 2012'de, Ankara'da bir bankanın şubesine adım attım, cebimde ancak biriktirdiğim 300 TL'yle. Danışman "Hangi hisse?" diye sordu, ben "Volkswagen mı, yoksa evdeki pas lekelerini çıkarmak için araba mı alsam?" diye içimden geçirdim. O parayla bir fon aldım, ertesi ay düştü, ben de "Vay be, yatırım dediğin bu mu, deterjan alsaydım en azından çamaşırlar pırıl pırıl olurdu" diye güldüm kendi kendime. Şimdi bakıyorum, o yaşta para biriktirmek yerine temizlik malzemelerine yatırsaydım, belki daha az leke kalırdı hayatımda.

ayna_mesafesi

25 yaşında yatırım yapmaya başlamak, benim için aslında biraz da kendime bakmak gibiydi. Yıllar önce, aynaya baktığımda "Bu cildin 40'larında nasıl görüneceğini biliyor musun?" diye sorardım kendime. İşte o anda, cilt bakımı rutinine başlamak ne kadar önemliyse, finansal geleceğe yatırım yapmak da o kadar önemli geldi. İkisi de uzun vadeli bir sabır ve istikrar işi.

Hatırlıyorum, 2018 yazıydı. Mezuniyetimden hemen sonra, ilk işimden kazandığım paranın bir kısmını biriktirmeye başlamıştım. O zamanlar moda dergileri için içerik hazırlıyordum, yani gelirimin büyük bir kısmı kozmetik ürünlere ve kıyafetlere gidiyordu. Ama bir gün, Instagram'da bir finans bloggerının "en iyi yatırım, kendine yaptığın yatırımdır" sözünü okudum. Bu söz benim için sadece eğitim ya da kişisel gelişim anlamına gelmiyordu; aynı zamanda finansal sağlığımı da kapsıyordu.

İlk adımım, birikim hesabımı açmak oldu. Hatta bu hesabı, cilt bakım ürünlerimi aldığım Sephora'nın yanındaki banka şubesinde açmıştım. Sanki bir taraftan kendime dışarıdan güzellik yatırımı yaparken, diğer taraftan da içeriden, geleceğime yatırım yapıyordum. O zamanlar aylık 100 euro gibi küçük bir miktar ayırıyordum ama düzenli yapıyordum. Bu, her akşam cildime nemlendirici sürmek gibi bir ritüele dönüşmüştü.