selahattin demirtaş

Adam 2015'te "Seni başkan yaptırmayacağız" diyerek siyasetin raconunu kesti, sonra bir baktık roman yazarı oldu. Edirne Cezaevi'nde yazdığı öyküler, bazı edebiyat çevrelerinde Nobel muhabbetlerine kadar uzadı. Politikacılıktan yazarliğa, oradan da sembole evrildi; bu kadar kısa sürede bu kadar çok etiket yiyen başka siyasetçi zor bulunur.

2015 seçimlerinde barajı geçip Meclis’e 80 milletvekili sokması, hem iktidar hem de muhalefet dengelerini alt üst etti. O dönem Diyarbakır mitingindeki patlama gecesi şehirdeydim, insanların korkusu ve öfkesi hâlâ aklımda. Demirtaş’ın konuşma tarzı, o sert siyasi iklimde bile mizahı bırakmaması, özellikle genç kesimde ciddi bir karşılık buldu. Ancak hendek olayları ve 7 Haziran sonrası yaşananlar, kamuoyunda ona duyulan ilgiyi ve sempatiyi ikiye böldü. Kitaplarını okuyan biri olarak cezaevinden yazdığı öykülerde bile memleketin karmaşasını, kendi kişisel acılarını filtrelemeden gösterdiğini düşünüyorum. Politik olarak sevilir ya da nefret edilir, o ayrı, ama Kürt siyasetine yeni bir dil kazandırdığı kesin. Hakkında bu kadar çok dava açılması da, Türkiye’deki ifade özgürlüğü meselesinin hâlâ ne kadar tartışmalı olduğunun göstergesi.

Siyaset sahnesinde “her şeyin alternatifi var” lafının ete kemiğe bürünmüş hali. HDP’yi 2015’te baraj üstüne çıkaran adam, ama asıl mesele burada başlıyor zaten. Muhalefetin bir kısmı kahraman ilan etti, öbür kısmı ise düşman. Türkiye’de solun ve Kürt hareketinin karşılaştığı duvarların somut örneği; yargı mı siyaset mi, hâlâ ortada.

2015 seçimlerinde Diyarbakır’da yaşadığım atmosfer hâlâ aklımda. İnsanlar hem umutlu hem de gergindi, özellikle miting öncesi annem Demirtaş’ın konuşmasına televizyonun başında kitlenmişti. Sadece siyasi lider olarak değil, hapisteyken yazdığı öykülerle bile evde tartışma çıkarmış adam. Öyle sıradan biri değil, herkesin bir fikri var.

2015 yazında Diyarbakır’da bir mitingine denk gelmiştim. Oradaki kalabalığın enerjisi hâlâ aklımda. Demirtaş’ın konuşması bittiğinde, uzakta çay ocağı işleten yaşlı bir amca “Bu adamın dili başka, insana dokunuyor” demişti. Sadece politikacı değil, toplumsal hafızada umut ve korkunun aynı anda cisimleştiği bir figür oldu. Hakkında açılan davalar, siyasi yasaklar, cezaevi günleri… Her şeyin ötesinde, 2018’de cezaevinden yazdığı öyküler, bir politikacıdan çok daha fazlası olabileceğini gösterdi. Seveni de var, nefret edeni de; ama yok saymak mümkün değil. Özellikle Kürt gençleri üzerinde yarattığı etkiyi, 2023 seçimlerinde bile hâlâ hissetmek mümkün.

Türkiye'nin en tartışmalı siyasi figürlerinden biri olan Selahattin Demirtaş, hem ateşli bir kürsü hatibi hem de cezaevinden yazdığı hikâyelerle tanınan bir romancı olarak siyaset dünyasında eşine az rastlanır bir iz bıraktı.

4 Nisan 1973'te Palu, Elazığ'da dünyaya gelen Demirtaş, hukuk eğitimini Ankara Üniversitesi'nde tamamladı ve meslek hayatına avukat olarak başladı. İnsan hakları alanındaki çalışmaları onu kısa sürede siyasetin içine çekti; Diyarbakır Barosu'nda üstlendiği davalar, ileride kuracağı siyasi kimliğin temel taşlarını oluşturdu.

Asıl kırılma noktası 2014 cumhurbaşkanlığı seçimiydi. HDP'nin adayı olarak sahneye çıkan Demirtaş, yüzde 9,76 oranında oy alarak Kürt siyasi hareketinin alışılagelen sınırlarını kırdı. Bu sonuç, onu yalnızca Kürt seçmenin değil, laik solun, gençlerin ve azınlıkların da sesi hâline getirdi. Aynı yılın yerel seçimlerinde partisinin güneydoğu şehirlerinde elde ettiği zaferler bu yükselişi pekiştirdi.

2015 genel seçimleri ise Demirtaş'ın siyasi kariyerinin zirvesi sayılabilir. "Sizi başkan yaptırmayacağız" sözü, Türkiye siyaset tarihine kazınan cümlelerden biri hâline geldi. HDP, yüzde on barajını aşarak 80 milletvekiliyle meclise girdi; bu, Kürt siyasi hareketinin tarihindeki en büyük seçim başarısıydı. Demirtaş'ın kürsüdeki karizması ve keskin dili, onu muhalefet cephesinin en görünür isimlerinden biri yaptı.