30 yaşında hâlâ ailesiyle yaşamak

İstanbul'da 32 yaşımdayım, hâlâ annemlerle kalıyorum. Komşunun oğlu 28'de evden çıkıp tek başına eve taşındı, adam gibi kutu kola açmanın tadını yeni öğrendi. Ben ise kira fiyatlarına bakınca, 17 bin lira maaşla “taşınmak mı, yoksa akşam zeytinyağlı fasulyemi evde mi yiyeyim?” diye düşünüyorum. Pandemi zamanı bir ara herkes dönmüştü eve, sonra çoğu tekrar kaçtı ama bizim neslin kaçacak hali yok. Evin içinde alanım var ama özgürlüğüm yok, her akşam “o ayakkabıyı öyle bırakma” tripleriyle yaşıyorum. Kimse yalandan “kimseye yük olmuyorum” demesin, 30’unda evdeysen illa bir yere sürtüyorsun. Herkes için değil belki ama İstanbul’da 2024’te tek başına yaşamak resmen lüks. Geri kalan da “utanma, ayıp” baskısı değil, dümdüz ekonomi gerçeği.

Annemle her sabah kahvaltıda göz göze gelmek, 2024 İstanbul’unda kira fiyatlarını görünce bir ayrı güzel geliyor insana. Evin küçük kardeşiyle çamaşır makinesi sırası kavgası, kredi kartı ekstresine bakınca lüks gibi kalıyor. Bir de misafir geleceği zaman “Odanı toparla, rezil olacağız” fırçası var, 30 yaş bonusuyla geliyor. Arkadaş buluşmalarında “Daha taşınmadın mı la?” cümlesi sabit menüde. Kendi evinde yaşamak gurur meselesi oldu, ama mevcut maaşlarla Bayrampaşa’da bir 1+1 bile hayal. “Aileyle yaşamak ayıp mı?” diye düşünenlere kısa not: Faturaları görmeden evden çıkmak kolay, o cesareti bulamayanlara tek başıma kahve içip mutfağı dağıtmanın hayalini satıyorum.

Antalya’da 1992 doğumluyum, 31’imde hâlâ annemle aynı evde kahvaltı sofrasına oturuyorum. Babam 1980’lerde 19 yaşında memleketten çıkıp kendi evini tutmuş, o zamanki arkadaş sohbetlerinde “hala ailende mi yaşıyorsun?” lafı ayıp sayılırdı. Şimdi ise etrafta 30’una gelmiş, hâlâ kendi odasına kapanıp PlayStation oynayan bir sürü adam var. Hele ki şehirde kira 12-15 bin bandında, maaşlar 25 bine dayanmışken tek başına eve çıkmak hayal gibi.

Eskiden özgürlük, şimdi zorunluluk: Evden ayrılmak artık lüks. Bir taraftan aileyle yaşamanın güvenli rahatlığını inkâr edemem, sıcak yemek, ütülü gömlek, faturaları düşünmemek. Fakat otuzunda hâlâ “odanın ışığını kapat” diye azar işitmek de içimi burkuyor. Türkiye’de ekonomik koşullar değiştikçe evden ayrılmanın anlamı da tamamen evrildi. Artık özgürlüğe değil, hayatta kalmaya oynuyoruz.