Sansür mekanizmaları her geçen yıl sofistike hale geliyor ve ülkeler bunu teknoloji şirketleriyle işbirliği yaparak yapıyor. Türkiye'de 2023'ten bu yana Instagram, X ve YouTube gibi platformlara uygulanan baskılar artarken, devletler "ulusal güvenlik" ve "kamu düzeni" bahanesini kullanıyor. Sansürle mücadelenin ilk adımı VPN kullanmak gibi görünse de, bu yöntemler de giderek bloklanıyor ve hukuki riskler taşıyor.

Gerçek çözüm bireysel seçimde değil, sistemin şeffaflığında yatıyor. Şu an yapılabilecekler: Tor Browser gibi merkezi olmayan ağları tercih etmek, açık kaynak haberleşme uygulamalarına geçmek, lokal ve bağımsız medyayı desteklemek. Ama en önemlisi — sansürün varlığını açık açık tartışmak ve normalleştirmemek. Suskunluk, sansörlerin işini kolaylaştırıyor.