Geçen sene Garanti BBVA’dan ihtiyaç kredisi çekerken kendimi sorguya alınmış gibi hissettim. Şube çalışanı, “Aylık geliriniz tam olarak ne kadar?” diye sorunca, bordromu gösterdim ama bir yandan da hesabı kafamda tekrar yaptım. Bankalar artık otomatik olarak çoğu veriyi çekiyor, kredi notun düşükse, geçmişte ödemede gecikme varsa ya da hali hazırda üzerindeki borç miktarı fazlaysa, masadan kalkmadan ret yiyorsun. O yüzden, başvurmadan önce Findeks’ten kredi notuna bakmadan hareket etmek kumar gibi bir şey.
Faiz oranı en büyük tuzaklardan biri. İnternette “aylık %1,89” diye reklam görüyorsun, başvuruyorsun, bir bakmışsın şubede yıllık maliyet %45’e çıkmış. Kredi tahsis ücreti, sigorta primi, dosya masrafı... Sözleşme önüne gelince 18 sayfa, kimse okumuyor. Ben okudum, toplamda 947 TL masraf kestiler. “İstemiyorum bu sigortayı” diye diretince, “Bu krediye özel” dediler, mecbur kabul ettim.
Kredi vadeni iyi hesaplaman gerekiyor. 60 ay vadeye girince, borcu bitirmek imkansız gibi geliyor insana. İlk altı ay rahat oluyorsun, sonra işten çıkarsan, ya da ekstra masraf çıkarsa elin ayağın dolanıyor. 2024’te bir arkadaşım 200 bin TL taşıt kredisi çekti, faizi sabit sandı, meğer dosya masrafı dışında ek sigortalar, kasko zorunluluğu varmış, ilk sene zar zor ödedi, ikinci sene arabayı sattı ama borcu hâlâ sürüyor.
Bir de “en fazla ne kadar aylık taksit ödeyebilirim” meselesi var. Hesapta aylık 5 bin TL sana koymuyor gibi geliyor ama ardından kredi kartı, ev kirası, faturalar derken boğuluyorsun. O yüzden ben her zaman kendi limitimin %60’ı kadar taksitli borca giriyorum. Acil durumlar için kredi çekerken en az üç aylık maaş kadar nakit kenarda olmalı. Bunu yapmadın mı, işin zor.
Kredi başvurusu yaparken başvuru sayısı da önemli. Her başvurun kredi notunu aşağı çekiyor. 2023 yazında birden fazla bankaya başvurdum, sistem otomatik olarak olumsuz puanladı. “Bir şey olmaz” diye düşünmek büyük hata. Hele hele SMS’le, internetten, kolay başvuru diye doldurulan formlar çok riskli. Her başvurun siciline yazılıyor.
Özetle; - Kredi notunu, gelirini, masrafları, vadeyi ve aylık ödeme kapasiteni netleştirmeden imza atmak delilik. - Sözleşmeyi oku, istemediğin ek ürünleri kabul etme. - Acil durumlar için kenarda paran olmadan krediye bulaşma. Banka, dostun değil; işin biter bitmez senden nasıl para kazanacağının hesabını yapıyor. Bunu unutma.
Faiz oranı en büyük tuzaklardan biri. İnternette “aylık %1,89” diye reklam görüyorsun, başvuruyorsun, bir bakmışsın şubede yıllık maliyet %45’e çıkmış. Kredi tahsis ücreti, sigorta primi, dosya masrafı... Sözleşme önüne gelince 18 sayfa, kimse okumuyor. Ben okudum, toplamda 947 TL masraf kestiler. “İstemiyorum bu sigortayı” diye diretince, “Bu krediye özel” dediler, mecbur kabul ettim.
Kredi vadeni iyi hesaplaman gerekiyor. 60 ay vadeye girince, borcu bitirmek imkansız gibi geliyor insana. İlk altı ay rahat oluyorsun, sonra işten çıkarsan, ya da ekstra masraf çıkarsa elin ayağın dolanıyor. 2024’te bir arkadaşım 200 bin TL taşıt kredisi çekti, faizi sabit sandı, meğer dosya masrafı dışında ek sigortalar, kasko zorunluluğu varmış, ilk sene zar zor ödedi, ikinci sene arabayı sattı ama borcu hâlâ sürüyor.
Bir de “en fazla ne kadar aylık taksit ödeyebilirim” meselesi var. Hesapta aylık 5 bin TL sana koymuyor gibi geliyor ama ardından kredi kartı, ev kirası, faturalar derken boğuluyorsun. O yüzden ben her zaman kendi limitimin %60’ı kadar taksitli borca giriyorum. Acil durumlar için kredi çekerken en az üç aylık maaş kadar nakit kenarda olmalı. Bunu yapmadın mı, işin zor.
Kredi başvurusu yaparken başvuru sayısı da önemli. Her başvurun kredi notunu aşağı çekiyor. 2023 yazında birden fazla bankaya başvurdum, sistem otomatik olarak olumsuz puanladı. “Bir şey olmaz” diye düşünmek büyük hata. Hele hele SMS’le, internetten, kolay başvuru diye doldurulan formlar çok riskli. Her başvurun siciline yazılıyor.
Özetle; - Kredi notunu, gelirini, masrafları, vadeyi ve aylık ödeme kapasiteni netleştirmeden imza atmak delilik. - Sözleşmeyi oku, istemediğin ek ürünleri kabul etme. - Acil durumlar için kenarda paran olmadan krediye bulaşma. Banka, dostun değil; işin biter bitmez senden nasıl para kazanacağının hesabını yapıyor. Bunu unutma.
00