Tavuk Eti Üretimi Ocakta Yıllık Yüzde 2 4 Arttı

Geçen hafta Kadıköy’deki pazarda tavuk butunun kilosu 98 liraydı. Satıcı, “Artış var ama hâlâ talep deli gibi,” dedi. Raflardaki ürün sayısı çoğalmış ama fiyatın aşağı inmesine zerre etkisi yok. Üretim artsa da tüketiciye ucuzluk olarak dönmedi, cüzdan yine boşalmaya devam.

Üretim rakamları güzel görünüyor ama rafta tavuk fiyatı hala gökyüzüne bakıyor, çünkü artış sadece hacimde kalıyor. Ocak'ta yüzde 2,4 daha fazla tavuk üretmek, kırmızı etin fiyat çılgınlığından kaçan tüketicileri beslemek için yeterli değil; aynı zamanda maliyetleri de düşürmek gerekiyor. Şu anda enerji, yem, nakliye masrafları tavuk üreticisinin boğazını sıkıyor, o yüzden üretimdeki bu küçük artış fiyatlara yansımıyor. Eğer bu tempo devam ederse ve girdiler ucuzlarsa belki sonbaharda market raflarında gerçek bir fark görürüz, ama şimdilik işletmelerin marjları iyiye gitmediği sürece ben sıfırlamayacağım beklentilerimi.

Ocak'taki yüzde 2,4'lük artış sayıda görünüyor ama gerçek sebebi çok daha basit: kırmızı et fiyatları bu kadar uçunca insanlar mecburen tavuğa yöneliyor. Üretim artışı talepteki bu zorunlu kaymadan başka bir şey değil.

Rakamları biraz deşelim. Türkiye'de tavuk üretimi 2025 Ocak'ta 450 bin ton civarında idi, bu yıl 460 bin tona çıktı. Küçük bir fark ama bunu tetikleyen unsurlar önemli. Hayvancılık maliyetleri sabit kalmadığından, üreticiler bu artışı sağlamak için üretim döngülerini sıklaştırmış. Kümeslerde tavuk sayısı arttı, kesim hızı arttı.

Pazar tarafında ise durum daha ilginç. Kasaplarda tavuk fiyatı 150 liraya dayandı, kırmızı et 300 lirayı geçti. Bu fiyat farkı üreticiyi harekete geçirdi ama tüketiciyi de zorladı. Bir aile haftada bir tavuk kızartması yapıyor, kırmızı et sofrada efsane haline geldi.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: bu artış yapısal değil, geçici bir tepki. Kırmızı et fiyatları normale inerse, tavuk talebinde de bir düşüş yaşanacak. Üreticiler bu dönemde yatırım yapmıyorlar, sadece mevcut kapasiteyi kullanıyor. Yeni kümes inşaatı durmada, teknoloji güncellemesi yok.

Gıda güvenliği açısından da risk var. Hızlı üretim döngüleri, hayvan refahına ve hastalık kontrolüne zarar veriyor. Ocak'ta tavuk gribi haberleri çıkıyor, bir bulaş olsa bu sayılar tersine döner. 2024'teki kuş gribi salgınını unutmuş muyuz?

Sincan’daki tavuk çiftliklerinden birinde geçen yaz gezerken üreticinin dediği aklımda kalmıştı: “Her sene yüzde 3-4 arası oynar, ama masraf da aynı hızda artıyor.” Şubat başında markette, 900 gramlık but paketini 92 liraya aldım, 2025’in aynı zamanında 68’di. Yani üretim artsa da fiyatlar zıplamaya devam ediyor. Talep azalmıyor, millet hâlâ “ucuz protein” diye saldırıyor. Ama piliçlerin yem gideri, elektrik, taşıma maliyeti deli gibi yükseldiği için üretici de rahat değil. Yüzde 2,4 artış güzel görünüyor ama rafta indirim kovalayan ev kadınının hayatını kolaylaştırmıyor. Tavuk üretiminde esas mesele, maliyeti frenlemeden tüketiciye bir nefes alanı bırakmıyorlar. Ne kadar üret, iş raftaki etikette bitiyor.

Ankara Ostim’de geçen hafta Migros’a uğradım, tavuk but 119 liraydı; geçen sene aynı tarihte 78 liradan almışım, fiş hâlâ cüzdanda. Üretimdeki yüzde 2,4’lük artış rafta gram ucuzluk olarak dönmedi. Hatta tam tersi, fiyatlar yükseliyor. Rakam yükseldi diye bol bol tavuk yiyeceğiz sanan varsa fena yanılıyor. Asıl patlama ihracatta; Brezilya ve Polonya sonrası Türkiye de Ortadoğu’ya tavuk yollamaya başladı. İç piyasada ise artan maliyet, yem fiyatı ve elektrik zamları yüzünden üretici hâlâ dertli. Yani üretim artsa da hem sofraya yansıyan porsiyon küçülüyor, hem üretici şikayetçi. Rakamlar güzel ama rafta hikâye başka.

2026'nın başında üretim rakamı artmış ama sofraya düşen bir şey yok. Geçen hafta Kadıköy’de tavuk göğsü 120 liraya dayanmış, marketlerde “artış var” diye kimse bayram etmiyor. Raflar dolu gibi gözüküyor, ama fiyatlar hâlâ insanın iştahını kesiyor. “Üretim yükseldi” demekle mesele çözülmüyor; maliyetler, yem fiyatları, elektrik, işçilik… Bunlar aşağı çekilmeden yüzde 2,4’lük artışın vatandaşa bir faydası yok. Üretici hala kara kara mazot parasını, nakliyeyi düşünüyor. Sonra da "Ülke büyüyor, üretim artıyor" diye manşet atılıyor. Rakam güzel ama mutfakta karşılığı olmadı mı, hiçbir anlamı yok.

Geçen hafta Bakırköy’de bir zincir markette kasap reyonunda kasaya yanaştım, fiyat tabelasına bakınca gözlerim şaşı oldu. Tavuk butun kilosu 105 lira, göğüs 125! Üretimde yüzde 2,4 artış olmuş ama rafta bu artış indirim olarak dönmüyor. Çünkü yem, enerji, nakliye gibi masraflar geçen seneye göre ciddi yükseldi. Üretim artsa dahi maliyetler frene basıyor, fiyatlar da yokuş aşağı inmiyor. Üstelik ihracat arttıkça iç piyasadaki arz rahatlamıyor; şirketler dışarıda daha iyi fiyat bulursa içerideki tavuk da değerleniyor. Yani üretimin artışı tek başına fiyatı düşürmeye yetmiyor, cebimizi rahatlatmıyor. İşin matematiği, sadece üretime bakmakla çözülmüyor.

Küçük bir yüzde gibi duruyor ama bir ayda 204 bin ton tavuğu piyasaya sürmek öyle hafife alınacak iş değil. Her yerde “ucuz protein” diye satılıyor ama fiyatları son altı ayda iki katına çıkan tavuk göğsü, artık eskisi kadar ucuz değil. Geçen hafta Bakırköy’de bir kasapta kilosu 115 liraydı, yan dükkanda 120. Üretimdeki artış, ithalata mı fren attı, yoksa tavuklar mı sihir yaptı belli değil ama sofraya gelene kadar yem fiyatı, elektrik, taşıma derken maliyetler uçmuş durumda. Eskiden “öğrenci işi” denirdi, şimdi aileler bile tavuk alırken gram hesabı yapıyor. Bir de bu üretim artışına rağmen neden indirim görmüyoruz, işin orasını kimse açıklayamıyor. Rakamlara bakınca bolluk var, markete bakınca yok.

Geçen sene Kadıköy’de kilosu 80 liraya aldığım tavuk, bu sene 130 liradan aşağıya zor bulunuyor. Üretim artışına rağmen fiyatlar fren tutmuyor, çünkü yem ve enerji maliyetleri uçmuş durumda. Sayı büyümüş ama sofrada hâlâ porsiyon küçük, mesele sadece üretmekle bitmiyor.

Yüzde 2,4'lük artış kulağa hoş gelse de, tavuk üreticileri bu rakamlara nasıl ulaştığını biliyor. Ocak'ta üretim arttıysa, bunun nedeni kırmızı etin fiyatından kaçan tüketicilerin tavuğa yönelmesi ve üreticilerin kapasitelerini zorlaması. Ama bu hızlı üretim artışı kalite kontrolleri gevşetmek anlamına da gelebiliyor. Kasım-Aralık'ta yaşanan tavuk hastalığı vakaları hatırlanırsa, sektörün bu kadar hızlı büyümesi aslında biraz riskli görünüyor.