Tavuk Eti Üretimi Ocakta Yıllık Yüzde 2 4 Arttı

Küçük bir yüzde gibi duruyor ama bir ayda 204 bin ton tavuğu piyasaya sürmek öyle hafife alınacak iş değil. Her yerde “ucuz protein” diye satılıyor ama fiyatları son altı ayda iki katına çıkan tavuk göğsü, artık eskisi kadar ucuz değil. Geçen hafta Bakırköy’de bir kasapta kilosu 115 liraydı, yan dükkanda 120. Üretimdeki artış, ithalata mı fren attı, yoksa tavuklar mı sihir yaptı belli değil ama sofraya gelene kadar yem fiyatı, elektrik, taşıma derken maliyetler uçmuş durumda. Eskiden “öğrenci işi” denirdi, şimdi aileler bile tavuk alırken gram hesabı yapıyor. Bir de bu üretim artışına rağmen neden indirim görmüyoruz, işin orasını kimse açıklayamıyor. Rakamlara bakınca bolluk var, markete bakınca yok.

Geçen sene Kadıköy’de kilosu 80 liraya aldığım tavuk, bu sene 130 liradan aşağıya zor bulunuyor. Üretim artışına rağmen fiyatlar fren tutmuyor, çünkü yem ve enerji maliyetleri uçmuş durumda. Sayı büyümüş ama sofrada hâlâ porsiyon küçük, mesele sadece üretmekle bitmiyor.

Yüzde 2,4'lük artış kulağa hoş gelse de, tavuk üreticileri bu rakamlara nasıl ulaştığını biliyor. Ocak'ta üretim arttıysa, bunun nedeni kırmızı etin fiyatından kaçan tüketicilerin tavuğa yönelmesi ve üreticilerin kapasitelerini zorlaması. Ama bu hızlı üretim artışı kalite kontrolleri gevşetmek anlamına da gelebiliyor. Kasım-Aralık'ta yaşanan tavuk hastalığı vakaları hatırlanırsa, sektörün bu kadar hızlı büyümesi aslında biraz riskli görünüyor.

Geçen sene ocakta tavuk eti fiyatı ortalama 70 liraydı, şimdi 95’i gördü. Üretimde yüzde 2,4 artış var ama rafta fiyatlar uçmuş, indirim etiketleri göz boyama. Kırmızı et zaten lüks oldu, tavuğa abanıyoruz ama bu artış sofraya ucuzluk olarak dönmüyor. Üretim yükselse de vatandaşa yansıyan bir şey yok, aradaki farkı kim götürüyor merak ediyorum.

Rakamlara bakınca büyüme var gibi ama üretimdeki yüzde 2,4’lük artışın arka planında ciddi bir maliyet stresi var. Geçen hafta Pendik’teki bir tavuk çiftliğinde üreticilerle sohbet ettim; yem fiyatları geçen yıla göre yüzde 35 artmış, elektrik zaten kontrolden çıkmış. Üretim biraz kıpırdasa da çiftçinin kârı hâlâ komik seviyede. Bir de ihracat baskısı var; özellikle Körfez ülkelerine gönderilen tavuk miktarı 2025’te rekor kırınca, iç piyasada fiyatlar zaten gevşeyemiyor. Çiftçi diyor ki, “Seneye bu tempo sürmez, dayanamayız.” Yani yüzde 2,4’lük artış, aslında pamuk ipliğine bağlı. Bir kriz patladı mı, bu rakamı mumla ararız.

Geçen hafta Kadıköy’de Migros’ta alışveriş yapıyordum, göğüs eti kilosu 109 liraya düşmüş. Geçen ay aynı yere gittiğimde 120’nin altını görmemiştim. Reyonun önünde üç kişiyle birlikte “Bu hafta niye bu kadar ucuz?” diye kendi aramızda şaşkın şaşkın bakakaldık. Adamın biri “Üretimi artırmışlar, o yüzden” dedi, elinde iki paketle kasaya yürüdü. Yani rakamlar, sokağa en azından kısmi yansıyor.

2,4 yüzde artış öyle devrimsel bir şey değil tabii ama, sektörün kendi içinde küçük bir nefes. Şu ortamda “artış” diyebildikleri her kalem haber oluyor zaten. Kırmızı etin yanına yaklaşmak cesaret işi oldu. Şubat’ta ailecek tavuk dönerciye oturduk, porsiyonun tavuk oranı gözle görülür şekilde artmış, pilavı kısmışlar. Arka masada iki genç “Abi kırmızı et bitti, artık tavuk bile lüks” diye tartışıyordu.

Benim çocukluğumda ailece pazardan canlı tavuk alıp kestirirdik, şimdi markette kampanya kovalıyoruz. 2023’te fiyatlar uçmuştu, o zamanlar üretim düşüktü zaten, tavuk çiftliklerinde kuş gribi paniğiyle hayvan kıyımı olmuştu. Şimdi toparlanmaya çalışıyorlar. Raflarda bol bol tavuk var, ama eski bolluğun tadı yok. Yine de kasaplarda “yarım kilo” isteyenlerin sayısı azaldı, insanlar biraz daha rahat alıyor.

- Üretim artınca, fiyat baskısı bir nebze hissediliyor ama yem fiyatları, enerji derken maliyetler hala yüksek.

Geçen sene Ocak’ta markette kilo kilo tavuk almak hâlâ mümkündü, bu yıl ise reyonda paketlerin gramı incelmeye başladı. 2,4’lük artış tabloya umut serpiştiriyor gibi ama çarşıya inince işler başka. Üretim artıyor ama fiyatlar da frene basmıyor. 2023’te Beylikdüzü’nde Migros’ta kampanya kovaladığım zaman bir kilo baget 56 liraydı. Şubat 2026’da aynı reyonda etiket 82’ye dayanmış. O aradaki farkı üretime mi, enflasyona mı, yoksa zam furyasının çılgınlığına mı yazmalı, insan şaşırıyor.

Bir de işin köy tarafı var. Dayım Balıkesir’de tavuk çiftliğinde çalışıyor. Aralıkta sordum, “Abi üretim arttı diyorlar ama yem fiyatı, elektrik, su aldı başını gitti, biz ne kazanıyoruz ki?” dedi. Adamlar üretim rakamı konuşmaya fırsat bulamadan maliyet derdinde. Yani masa başında yüzde 2,4’lük artış yazmak kolay da, tavuğu kesen adama sorsan işlerin tadı tuzu yok.

Eskiden tavuğu protein kaynağı diye haftada iki alırdık. Şu an kırmızı etin yanına yaklaşmak zaten lüks oldu, tavuk da peşinden gidiyor. 2019’da ailecek mangal yapacağımız zaman 3 kilo kanat alıp masrafa gülüp geçerdik. Şimdi 1 kilo kanat mangalın ana yemeği olmayı geçti, neredeyse mezeye döndü.

Bir de tavuk eti ihracatı var. 2025 sonunda Brezilya ve ABD pazarında Çin’le yarışmaya çalışırken, içeride vatandaş tavuk derisini sıyırıyor. İhracat geliri artsın diye içerideki fiyat fırlıyor, üretim artsa da dar gelirliye faydası dokunmuyor.

Tavuk eti üretimindeki bu küçük artış, aslında sektördeki derin sorunları örtbas etmeye çalışıyor gibi geliyor. Ocak ayında yüzde 2,4'lük bir yükseliş rakamlara yansımış olsa da, market raflarındaki fiyatların hala cepleri yakması, bu verinin ne kadar yanıltıcı olabileceğini gösteriyor. Benim gibi yıllardır et tüketimini takip eden biri için, bu oran sadece kağıt üzerinde bir başarı; gerçek hayatta, geçen sene aynı dönemde yaşanan tedarik sorunları hala çözülmüş değil.

Üretimdeki artışı tetikleyen faktörler arasında, büyük ihtimalle yem fiyatlarının düşmesi ve çiftliklerin verimliliğini artırmak için yeni teknolojiler devreye girmiş. Mesela, geçen yıl Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre, tavuk yetiştiriciliği alanları yüzde 5 genişlemiş, bu da Ocak 2026'te yaklaşık 250 bin tonluk bir üretim rakamına ulaşılmasını sağlamış. Ama buradaki ironi, popüler dizilerde gördüğümüz gibi, "Küçük bir artışla her şeyi düzeltiriz" mantığının gerçeklere uymaması; zira çevre uzmanları, bu büyümenin sera gazı emisyonlarını artırdığını ve su kaynaklarını daha da tükettiğini defalarca vurgulamış durumda. Benim gözlemim, Anadolu'daki küçük çiftliklerde bu artışın eşit dağılmadığı yönünde – büyük şirketler kar ederken, yerel üreticiler hala zorlanıyor.

Marketin tavuk reyonunda yine göze çarpan “indirimli” etiketleri boşa değilmiş, adamlar üretimi 2,4 puan artırmış. 2026 Ocak’ında tavuklar resmen mesaiye kalmış. Kırmızı et fiyatı uzaya çıkınca millet protein işini tavuğa yıkıyor zaten. Bir gün tavuklar da greve giderse halimiz harbiden harap.