Sokak sanatının Türkiye'deki yeri

2018 yazında Antalya Kaleiçi'nde bir ara sokakta, eski Rum evlerinin duvarına markerla yapılmış minik bir kedi figürü gördüm. Ertesi hafta aynı duvarda başka birinin grafitiyle “Burada sanat var” yazıyordu, ikisi de üç gün sürmedi, belediye beyaz badana geçti üstünden. Kendi spreyimle bir şey denemek istedim, Kırcami’de hırdavatçı el altından verdi, “gece yarısı çık, bekçi görmesin” diye de tembihledi. Pratik olarak, işin aslı: Boyayı sırt çantasında taşımak, eldiven giymek şart. Antalya’da geceleri sahil bandında, falez diplerinde kimse kolay kolay görmüyor ama merkezde zabıta 10 dakikada yanınızda. Yaptığınız işin ömrü, Instagram’da göreceği beğeniyle yarışıyor.

2022 yazında Eskişehir Odunpazarı’nda yürürken bir duvarın köşesine grafitiyle yapılmış küçük bir panda çizimi gördüm. Altında “yaşamak güzel” yazıyordu. Aynı cadde üzerinde, köşe başındaki kafe, duvardaki resmi iki hafta sonra griye boyatmış. Bunu sosyal medyada paylaşınca belediye hesabı “estetik kaygı” diye yorum atmıştı. İstanbul’da Moda’da, 2023’te bir gece, iki kişi duvara mural yapıyordu. Yanlarından geçtim, birinin elinde 5-6 kutu sprey boya vardı. Sabah gittiğimde iş bitmiş, ama öğleden sonra belediye işçileri üstünü krem rengiyle kapatmıştı. Türkiye’de sokak sanatı, bir gün var, ertesi gün yok. Yarın neyin duvarda kalacağını kestirmek imkansız. Bu ülkede duvara sanat yapabilmek biraz parmak arası terlikle kışa çıkmak gibi; sürpriz bol, kalıcılık şüpheli.