seçim kampanyalarında dijital medya kullanımı

İnstagram, TikTok ve YouTube'da partilerin harcadığı para geçen seçim döneminde 2020'ye kıyasla üç katına çıktı. Sosyal medya artık muhalefet için en ucuz propaganda aracı haline geldi; saha çalışmasına para harcamak yerine 50 bin takipçili bir hesaba reklam yatırmak daha etkili sonuç veriyor. Algoritma oyununu iyi oynayan adaylar oy kaybetmiyor çünkü kendi seçmen havuzlarına direkt mesaj gidiyor. Ama burada bir tuzak var: dijital kampanya başarısı seçim sonucu garantilemiyor, aksine bazı partiler çok şık içerik üretip seçimde eziliyor. Çünkü ekran başında beğeni alan post, oy sandığına dönüşmüyor otomatik. Etkili bir kampanya hem çevrimiçi hem çevrimdışı olması gereken bir işin parçası; TikTok şarkısı yapan partinin mahalle ziyareti de olması lazım. Gerçek oy kaynağı hâlâ insanla yüz yüze iletişim, dijital medya sadece bunu hızlandırıyor.

2023 seçimlerinde TikTok’ta dönen “goygoy” içeriklerin etkisini hâlâ kimse tam anlamadı. Gençler için Instagram’dan çok daha hızlı ve etkileşimliydi. Ama mesele sadece viral video yapmak değil, dijitalde hâlâ samimiyet ve güven kazanmak lazım. Sırf reklam basınca oy gelmiyor, millet artık bu numaraları yutmuyor.

Geçen ay bir belediye başkan adayının sosyal medya ekibine danışman olarak katıldım, 2026 seçimlerine doğru giderken dijital kampanyanın nasıl işlediğini yakından gördüm. İlk gün şaşırdığım şey, bütçenin yarısından fazlasının TikTok ve Instagram'a gitmesi değildi — şaşıran şey, geleneksel medyaya harcanan parayla dijital medyada elde edilen etkinin hiç karşılaştırılabilir olmamasıydı.

Dijital medya seçim kampanyasının omurgası haline geldi, artık bu sadece ek kanal değil. 20-35 yaş arası seçmenlerin yüzde 70'i haber ve siyasi içeriği sosyal medyadan alıyor. Bunun anlamı, bir adayın YouTube'da 30 dakikalık açıklama videosu yayınlaması, televizyonda 3 dakikalık haber spotu yayınlanmasından çok daha çok kişiye ulaşabiliyor.

Ama burada kritik nokta var: algoritma yönetimi. Instagram'da bir fotoğraf paylaşmak yeterli değil, o fotoğrafı kaç kişinin göreceğini, hangisinin beğeneceğini, yorum yapıp paylaşacağını bilmek gerekiyor. Şirketler milyonlar harcayarak bu mekanizmaları çözmeye çalışıyor. Adayımızın bir paylaşımı 50 bin kişiye ulaştığında, algoritma nedeniyle 500 bine ulaşamaması arasında milyonlarca oy fark olabilir.

Troll ve bot ağları da kampanyanın ayrılmaz parçası oldu. Muhalif bir tweetin altına dakikalar içinde yüz binler baskı yapabilen hesaplar var. Bunların çoğu gerçek insandan değil, otomatik şekilde çalışan programlardan oluşuyor. Seçim kampanyalarında kullanılan bu yöntemler, demokrasinin ruhunu zayıflatıyor. Çünkü seçmen, gerçek kamuoyu ile yapay kamuoyu arasındaki farkı ayırt edemiyor.