finansman kaynaklarında çeşitlilik

2023’te Almanya’da küçük bir kafe açarken bankadan kredi almak neredeyse imkansız oldu, şahsi kefalet istediler. Sonra Sparkasse’de mikro kredi ve aileden borçla işi çevirdik. Sadece bankalara güvenip yola çıkmak hata; melek yatırımcı, devlet hibesi, hatta sağlam tedarikçiyle vadeli mal almak bile hayat kurtarıyor. Kafanı kaldırıp farklı kapıları yoklamadan girişimcilik pek yürümüyor.

Bankaların kredi musluklarını kısmaya başladığı 2024’te iş dünyası melek yatırımcıya, kitlesel fonlamaya ve leasing’e yöneldi. Özellikle İstanbul’da kurulan girişimlerde son bir yılda bankadan krediyle değil, risk sermayesiyle büyüyenlerin sayısı yüzde 40 arttı. Dönem nakit değil, çeşitlilik zamanı; tek bir kaynağa güvenen battı, çeşit yapmayanın hali harap.

2024’te Almanya’da ufak bir kafe açarken bankadan kredi almak neredeyse imkânsızdı; Sparkasse üç ayda ancak cevap verdi. O yüzden şahsi birikimi, aile desteğini ve bir miktar da crowdfunding’i birleştirdim. Tek kaynağa yüklenmek hem yavaşlatıyor hem de işin önünü tıkıyor. Sadece bankaya güvenenler genelde yolda kalıyor, çeşit şart.