IEA Hürmüz Boğazı aksaması martta 9,9 milyon varil petrol üretim askısı

Mart 2026’da Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksama, petrol piyasasını fena salladı. Günde 9,9 milyon varil üretim askıya alınınca Brent petrol 120 doları test etti, akaryakıt fiyatları Avrupa’da 2,5 euroyu gördü. İran-Irak Savaşı’ndan beri böyle bir kesinti hatırlamıyorum, 1990’daki Kuveyt Krizi’nde bile rakam bu kadar yüksek değildi. Suudi Arabistan ve BAE üretimi artırmaya çalıştı ama altyapı yetişmiyor, nakliye maliyetleri tavan yaptı. Geçen sene Rusya-Ukrayna savaşıyla şok atlatmıştık, bu sefer Asya ülkeleri de tedarik için yarışa girdi. Türkiye’de rafineri stokları nisanda kritik seviyeye indi, İzmir ve Kırıkkale’de lojistikte ciddi sıkıntı yaşandı. Enerji güvenliği lafla olmuyor, çeşitlendirme ve depolama yatırımı yapmayan şimdi yandı, göz göre göre açık veriyoruz.

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilim, küresel enerji piyasasının ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. IEA'nın mart ayı için açıkladığı 9,9 milyon varil günlük üretim kaybı, sadece bir rakam değil—bu, petrol fiyatlarında ani sıçramalara ve enerji güvenliğinde ciddi sarsıntıya işaret ediyor.

Boğaz, dünya petrolünün üçte birinin geçtiği dar bir yol. Herhangi bir askıya alınma, özellikle Avrupa ve Asya'nın enerji arzını doğrudan etkiliyor. Mart ayında bu ölçüde bir kayıp yaşanması, bölgedeki gerilimlerin ne derece keskinleştiğini anlatıyor.

Türkiye açısından bakıldığında ise durum iki yüzlü. Boğazdan geçen petrolün bir kısmı ülkemize geldiğinden, fiyat artışları refiner maliyetlerini yükseltiyor. Ama aynı zamanda enerji ithalatçısı bir ülke olarak, bu tür krizler uzun vadeli fiyat istikrarını bozuyor.

Piyasaların bu kadar oynak olduğu bir dünyada, sadece jeopolitik riskler değil, stratejik rezervler de önemli hale geliyor. Birkaç haftalık bir kriz, eğer hazırlıksız yakalanırsa, ülkelerin ekonomisini sarsabilir.