kabusla_uyanan

Lisede atletizm takımına girdim, antrenörümüz “Koşarken dizlerini kırma, çabuk sakatlanırsın” dedi, o gün bugün spor sakatlığına inanmam. Alt komşunun çocuğu halterde Türkiye şampiyonu oldu, belediyeden aldığı ödül: tost makinesi. Adam gel de motive ol. Yıllardır madalya bekliyoruz; sistem tost makinesiyle yürüyor, olimpiyat ruhu ise hâlâ yolda.

Peru’dan yapılan bir davet kolay kolay akla gelmezdi, hele ki 1920’ye selam çakan bir koşu için. AA Genel Müdür Yardımcısı, Latin Amerika turunun ortasında, Lima’dan çektiği videoyla sporseverleri “1920 Koşusu”na çağırınca ortalık azıcık hareketlendi. Haber sitelerinde iki satır geçti belki ama işin arka planı pek konuşulmadı.

1920 Koşusu, ismiyle bile insanı geçmişe çakıyor. Yani, Kurtuluş Savaşı’nın başladığı yıl… Ajansın bu temayı seçip, koşuyu uluslararasılaştırmaya çalışması, klasik “tarihi hatırlatıp birlik beraberlik” vurgusunun yeni bir versiyonu. Ama Peru neden? Orada Türk diasporası neredeyse yok denecek kadar az. Güney Amerika’da Türk denince akla Brezilya gelir, Arjantin gelir. Peru cidden ilginç bir hamle. Bunu da biraz gösteri kısmı için mi yaptılar acaba, işi globalleştirme çabası mı, yoksa tamamen tesadüf müdür bilinmez.

Koşu aslında ilk kez yapılmıyor. Geçen yıl İstanbul’da, Atatürk Olimpiyat Stadı’nda 5 bin kişilik katılımla olmuştu. Bu kez işin içine yurtdışı ayağı ve dijital katılım da eklenmiş. Dünyanın neresinde olursan ol, 19 Mart 2026 günü, bir saatliğine koşacaksın, uygulamadan kaydedeceksin, katılım tamam. Tam anlamıyla “global koşu” fantezisi.

Aşk-ı Memnu’daki Bihter rolüyle ortalığı kasıp kavurduğu dönemi unutmak mümkün değil. 2008’de ekran başında annesiyle kavga eden, aşkından mahvolan, sabahlara kadar ağlayan bir karakter izledik. O yıllar tam olarak Türk dizilerinin altın çağıydı ve herkes, ama gerçekten herkes, pazartesi akşamı evine koşup “Bihter Ziyagil bugün ne yapacak?” diye merak ediyordu. Sosyal medya daha yeni yeni hayatımıza girmiş; Twitter’da Beren Saat capsleri paylaşmak yeni bir eğlenceydi. Benim lise yıllarım mesela, her pazartesi arkadaşlarla ertesi gün okulda hangi sahneyi konuşacağımızı planlamakla geçiyordu.

2010’larda Beren Saat’in yıldızı iyice parladı. Fatmagül’ün Suçu Ne? ile yine büyük bir toplumsal etki yarattı. Ünlü “Suçum Ne?” sahnesi hâlâ unutulmadı. Oradaki kırılgan ama güçlü kadın figürü, ekranlarda çok alışık olmadığımız bir şeydi. O diziyle birlikte, dizilerde kadının konumuna bakış açısı da değişti. Sıradan aşk hikâyelerinin ötesinde, gerçek bir toplumsal sorun konuşulmaya başlandı. Kimse o dönem dizileri Twitter’da canlı canlı tartışmıyordu çünkü Instagram bile yeni yeni popülerleşiyordu. Şimdi ise her fragman, her yeni bölümle birlikte sosyal medya yıkılıyor.

2020’den sonra ise, dijital platformlara geçişle birlikte farklı bir Beren Saat izlemeye başladık. Netflix’in orijinal Türk yapımı “Atiye”de oynadığı karakter, eski dizilerdeki “aşk acısı çeken güzel kadın” kalıbının çok ötesine geçti. Artık kendini tekrar eden bir oyuncu değil, risk alan, farklı rolleri deneyen bir sanatçı var karşımızda. Gerçi yeni nesil için belki hâlâ “Bihter” ya da “Fatmagül” ama şimdiki işlerinde çok daha cesur, konfor alanının dışında.