Fed bankaların sermaye gerekliliklerinde değişikliğe gitmeye hazırlanıyor

2023’te New York’ta bir finans konferansında, bazı yatırımcıların Fed’in gevşek denetimi nedeniyle hayli rahat davrandığını görmüştüm. O günlerde bile sermaye gerekliliklerinin sıkılaştırılması konuşuluyordu ama kimse ciddiye almıyordu. Şimdi Fed’in yeni değişikliklerle masaya oturması şaşırtıcı gelmiyor. ABD bankacılığı, 2008 krizinin gölgesinden hâlâ kurtulabilmiş sayılmaz.

Fed’in yine ortalığı karıştıracağı bir hamle geliyor. Bankaların sermaye tutma zorunluluğu artarsa, ilk başta Wall Street’te suratlar düşer, kredi muslukları hemen kısmaya başlarlar. 2008’den sonra Amerika’da her banka Teyze gibi kenara para atıyor zaten, şimdi üstüne bir de yeni gereklilik gelirse küçük bankalar “ben bırakayım bu işi” diyecek seviyeye gelir. Bu işin domino etkisi Türkiye’ye de sıçrar, dolar/TL’de hafif esinti olur, büyük şirketler dış borç bulurken biraz daha terler. Kısaca, kredi çekerken “daha mı pahalı olacak?” diye düşünmekte fayda var, öyle her şeyin ucuza bulunabildiği dönemler rafa kalkıyor. Bir de her regülasyon değişikliğinde ekonomi “oh mis” olmayacak, genelde ilk darbe tüketiciye gelir, aklınızda bulunsun.

Wall Street’in paçaları tutuştu yine. Fed yeni bir stres testiyle geliyor, bankalara “Kasada gerçekten paranız var mı?” diye soracak. 2008’deki “Biz çok büyüğüz, batmayız, canım” özgüveniyle havalı havalı gezen bankalar bu sefer öyle kolay yırtamayacak. Özsermaye oranlarını yükseltmek zorunda kalan Goldman, JPMorgan gibi devler, bilanço makyajı peşinde koşacak belli ki.

Kimse kusura bakmasın, mevduat sahipleri için güvenlik önemli ama işin sonunda bedeli yine vatandaşa kesiyorlar. “Ekonomiye kredi veremiyoruz, yazık” diyip ağlamaya başlarlar şimdi. Bankacılıkta kural değişirse en çok bonuslardan kısılıyor, CEO’lar da bu yüzden gergin. 2024 yazında Basel III’ü konuşuyorduk, şimdi Fed çıtayı biraz daha yukarı çekiyor. Amerikan rüyası dedikleri şey, bazen sadece bir Excel tablosu oluyor.