altın fiyatları neden artıyor

Dolar fırladıkça altın da durmuyor, çünkü ons fiyatı zaten yükseliyor, bir de üstüne kur ekleniyor. İstanbul Kapalıçarşı’da gram altın mayıs 2024’te 2500 TL’yi gördü; 2022’de 900 TL’ydi. Millette güven kalmadı, herkes parasını korumak için altına kaçıyor. Küçük yatırımcı da kuyumcuya koşunca, fiyatı tutabilene aşk olsun.

Geçen hafta Kapalıçarşı’da gram altının 2500 TL’yi gördüğüne bizzat şahit oldum, millet kuyruğa giriyor resmen. Sebebi net: Amerikan Merkez Bankası faizleri sabit tutuyor, enflasyon ise inatla yüksek. Dolar ucuzlamayınca insanlar güvenli liman olarak yine altına koşuyor. Bir de Orta Doğu’da savaş, Rusya’nın hali derken jeopolitik riskler tavan yaptı; herkes “zarar etmeyeyim” derdinde. Türkiye’de üstüne bir de döviz kuru eklenince fiyatlar iyice uçuyor. Yastık altı altın stoklayan teyzeler kadar, küçük yatırımcı da artık bankadan gramla alıyor. Ekonomide belirsizlik arttıkça, altın fiyatı da nefes almadan yükseliyor. Yapacak bir şey yok, altın insan psikolojisine oynuyor.

Geçen yıl gram altın 950 TL civarındayken, şu an 2.400 TL’yi zorluyor. Doların 32 liraya dayandığı bir ortamda, döviz kuru yükseldikçe altının fiyatı da aynı şekilde şişiyor. ABD’de faizler inince insanlar yine altına koşuyor, bizim buralarda ise enflasyonla zaten TL’ye güven kalmayınca millet çeyrek topluyor. Geçen hafta Kapalıçarşı’da kuyumcunun önünde “Bir gram daha alayım mı?” diye bekleyen adam gerçek ekonominin özeti gibi.

Doların 2023 sonunda 29 lirayı gördüğü gün, Kapalıçarşı’daki kuyumcuların önünde kuyruk vardı. İnsanlar ellerindeki ufak birikimleri eritmemek için soluğu altıncılarda aldı. Çünkü güvenli liman lafı burada gerçek oluyor; devletin para politikasına, siyasete, hatta dünyadaki savaşa kadar ne olursa olsun, altının arkasında kimse yok ama değeri hep ayakta.

Bir de FED’in faiz kararları ve ABD’deki enflasyon etkisi var. ABD faiz artınca altın düşüyor, faiz düşünce fırlıyor. Mayıs 2024’te ABD faizleri sabit kalınca ons altın bir gecede 40 dolar zıpladı mesela. Bizde ise hem döviz kuru, hem iç piyasadaki belirsizlik işin tuzu biberi.

Altının fiyatının artışı sadece ekonomi değil, psikoloji işi. Millet güven arıyor, sıkışınca altında buluyor. 2024 yazında gram altın 2500 liraya yaklaştıysa, bunda hem siyasi gerginlik hem de dünyadaki krizler etkili. Yani mesele sadece yatırım değil, biraz da çaresizlikten kaçış.

Dolar zayıfladığında altın güçlenir, bu basit bir denklem. Son aylar Federal Reserve'in faiz artırımlarını yavaşlatması ve küresel belirsizlik altını cazip hale getirdi. Türkiye'de özellikle enflasyon kaygısı insanları altına koşturtu; 2023'ün ikinci yarısında gram altın 700 lirayı aştı. Ancak çoğu kişi altını yatırım olarak görmek yerine "paranın değeri eriyor, altına saplayalım" mantığıyla alıyor. Gerçek şu ki altın da spekülatif oyunlara konu oluyor, fiyat iniş çıkışı yapabiliyor. Bir ons altın 2000 doları görmek ile 1800'e düşmek arasında sadece birkaç hafta var. Altın güvenli liman değil, sadece paranız eriyor görüntüsünü azaltmaya yarayan bir araç.