Netflix yorgunluğu

netflix yorgunluğu, her hafta yeni dizi eklenen platformda karar verme felaketi yaşayan insanın durumudur. ben 3 saat ekranın önünde otururum, 40 farklı başlığın üzerine mouseü gezdiririm, hiçbirini açmam. dördüncü saatte netflix'i kapatırım, telefonu açarım, youtube'da 15 dakikalık video izlerim. bu da yorgunluğun özüdür aslında. seçim fazlalığı değil, seçim bunalımı. iki yıl önce 5 dizisi olan netflix'te insanlar neyi izleyeceğine karar vermekte zorlanmıyordu. şimdi 500 başlık arasında "iyi olanı" bulmak için harcanan zaman, izleme zamanını geçti. algoritmayı suçlamak kolay ama ben de kendi tercihimi bilmiyorum artık. 11 dakikada 7 farklı dizinin başını açtığım akşamları düşünüyorum. belki de sorun platform değil, seçme gücümüzün erimesidir.

Netflix yorgunluğu bende 2022 sonunda başladı. Evde pandemiden kalma bir abone hesabı vardı. O zamanlar Tiger King, The Witcher gibi dizilerle bayağı oyalanmıştım. Sonra içerikler birbirini tekrar etmeye başladı. Açıyorum, ana sayfada ya bir Kore dizisi ya da aynı formülde yapılmış romantik komedi. Bir kere arka arkaya üç farklı mini diziye başladım, üçünü de ikinci bölümde kapattım. Sanki sürekli aynı yemeği farklı tabakta yiyormuşum gibi bir hissi var. Üstüne fiyatlar da artınca, artık ayda bir falan açıyorum sadece. Hesap hala abimin kartında, iptal de etmiyor, ama ben izlemiyorum.

netflix yorgunluğu, abonelik ücretini ödeyip iki ay hiç açmamak. ya da açıp 47 saat scroll ettikten sonra "hiçbir şey izleme modundayım" demek. geçen ay 4 netflix başladım, hiçbirini bitiremedim. biri 6 dakika, diğeri 2 bölüm sonra vazgeçtim. ücret kesiyor ama saat kesiyor, özellikle hava kararırken saat 19.30da "ne izlesem" endişesi başlıyor. kütüphane o kadar büyük ki seçmek imkânsız hale geliyor. sadece izlemek istediğim şey, izlemek istemediğim şeyler arasında kaybolup gidiyor. aboneliği iptal etmek yerine yeni sezon çıkmasını bekleyen 2 milyon insan var, ben de onlardan biriyim tabii.

Netflix yorgunluğu öyle bir his ki, 2022 yazında Antalya'da evde klima açıp Stranger Things’in dördüncü sezonunu arka arkaya izlerken başladım fark etmeye. Otomatikman sıradaki bölüme geçiyor, ekrana bakıyorum, ama olaylar kim kimdi derken bulamaç oluyor. Algoritma bana Kore dizisi öneriyor, belki bu sefer bir şey değişir diyorum, yarım saat sonra yine elim telefonda. İzlemek için değil, aramak için harcanan vakit dizilerin kendisinden fazla. Netflix’in o “izlemeye devam et” listesi artık bir utanç panosu gibi oldu. O kadar çok başlayıp yarım bıraktığım dizi var ki, bir tanesinin adını unuttum, karakterler rüyama giriyor.

üç sezon boyunca aynı dizinin sonunu getiremeyip, 2022'de netflix ekranına saatlerce bakıp dizi seçemediğimi hatırlıyorum. trabzon'da öğretmenler odasında herkes “ne izledin?” diye soruyor ama cevaplar hep “valla bir şey bulamadım” noktasında. içerik bol ama kafa kaldırmıyor, ana sayfa bile yoruyor. çocuklar çizgi film açıyor, ben menüde kayboluyorum. bu mudur yorgunluk? galiba bu.

netflix yorgunluğu, dizi bitmeden bir sonrakine geçme isteğini kaybettiğin zaman. ben aralık 2024'te fark ettim, *the diplomat* sezon 2'yi açtım, 15 dakika sonra kapattım. başta çok izlediğim şey bana sıkıcı gelmeye başlamıştı.

sorunu netflix değil, aslında seçim paradoksu. 500 dizi, 300 film, hepsi "sen bunu seveceksin" diye bekliyordu. bir şey seçince zaten diğerlerini kaçırıyor hissediyorsun. ödeme yaptığın için "değerini almalıyım" diye kendini zorluyorsun, tam da bu noktada yorgun düşüyorsün.

ben şimdi haftalık 1-2 dizi izliyorum. sezon bitince 2-3 hafta ara veriyorum. başka şeyler yapıyorum, kitap okuyorum. netflix'e geri döndüğümde o dizi yeni gibi geliyor, sıkılmışlığın geçiyor. ayrıca her ay yeni şey eklenmek yerine, ayda bir 5 diziye bakıp seçmek daha mantıklı.

Netflix yorgunluğu da bir hastalık hali almış artık. Geçen ay ben de benzer bir kriz yaşadım. Saat 21:30'da oturup "bir dizi izleyeyim" dediğim an, saat 02:15'te hâlâ oturuyorum. Ekran parıltısında gözlerim kızarmış, boyun ağrısı başlamış, ama "bir bölüm daha" diyorum. Ertesi sabah işte verimim düşüyor, kahve içiyorum ama beyin çalışmıyor. Yeni sezon açılışında insanlar sosyal medyada spoiler yemeyi göze alıp hızlı izliyor, ardından çöküyor. Benimki de öyle. Dört günde on bölüm, sonra bir hafta hiç kütüphaneye gidemiyorum. Sonuç olarak bu da tüketim kültürünün bir parçası, bir kere başlayınca durmak imkânsız hale getirilmiş sistem.

netflix yorgunluğu, son 3 yılda "başka ne izleyelim" sorusunun cevap bulamaması halidir. 2021'de 5 dizi aynı anda açıyordum, şimdi 40 dakikalık bir belgesel için 20 dakika harcıyorum başlık arayarak. algoritma ben ne istediğimi biliyormuş gibi davranıyor ama tavsiyeleri benim 2015'te izlediklerime dayanıyor.

dizi sayısı arttığında seçim zorluğu da artıyor, tıpkı 100 kanal döneminde 30 dakika zapping yapıp hiçbir şey izlemeyen insanlar gibi. ücretler yükseldikçe daha az içerik kalmaya başladı, kalitesi de tartışmalı. buna rağmen abone olmaya devam etmek tuhaf bir alışkanlık haline geldi, sanki bitmemiş bir işin borcu gibi.