İstanbul’da 90’larda babamın maaşı eve yetiyor, üstüne her sene Emek sinemasında film izleyip bir de çocuklara dondurma alabiliyordu. Şimdi, 2026’da, aynı şehirde yaşayan bir ailede çift maaşla bile kredi kartı limiti kovalanıyor, markette etin kilosu vitrinde bir hafta, evde bir ay konuşuluyor. Asgari ücret 28 bin lira oldu, ama peynirin kilosu 500’ü geçti. Eskisi gibi kenara 100 lira atmak hayal, kenardaki para eriyip gidiyor.
Bu ortamda tek bir yol var: Kendi ekonominin patronu olacaksın. Önce gelir-gider defteri açılacak. Ben bunu 2023’te dijitalde denedim, sonra deftere döndüm. Gözünün önünde olunca canın daha çok sıkılıyor ama gerçek bu; gün gün yazınca nerede saçmaladığını görüyorsun. Evde aylık “harcama günü” yapsak da, özellikle dışarıda kartla harcarken insan kendini kaybediyor.
Biriktirmek, geçmişte bankaya para koymak, faizini yemekten ibaretti. Şimdi faiz, enflasyonun peşine yetişemiyor. Ev alayım desen, kaporası zaten yıllık maaşın. Bu yüzden alternatif yollar şart. Ben son iki yıldır gram altın ve dolar biriktiriyorum, en azından param pul olmuyor. Kriptoya da girdim, ama orada gece rahat uyumak zor. Kafası rahat biriysen, her ay kuyumcudan gramla altın almak hâlâ en risksizi.
Bir başka önerim: İki işte çalışmak, ek gelir yaratmak. Pandemi sonrası uzaktan çalışma yaygınlaştı; haftasonu freelance çeviri ya da içerik yazarlığı yaparak cüzdanı biraz şişirdim. Arkadaşım kargo şirketinde akşamları ek mesaiye başladı, cebine ciddi para giriyor. “Aklın varsa tek maaşa güvenme” lafı, 2026’da kural oldu.
Borç işine de dikkat. Kredi kartının asgari tutarına takılınca, bir bakmışsın 10 bin lira borç 25 bine çıkmış. Ben kredi kartını artık alışverişte kullanıp aynı gün ödüyorum, faize bulaşmamak için. Alışkanlık meselesi, ama kurtarıyor.
Bir de harcamalarda “lüks” tanımını yeniden yapmak şart. Dışarıda kahve içmek, eskiden keyifti; şimdi lüks. Ben mesela ayda bir kendime izin veriyorum. Taksiyle gitmek yerine toplu taşıma... 2024’te bunu alışkanlık edindim, bütçem rahatladı.
Eskiden ekonomik istikrar aileden, işten ve devletten beklenirdi. Bugün herkes kendi cebinin bekçisi olmak zorunda. Her şeyi devletten, başkasından bekleyerek yol alınmıyor. Para biriktirmek için acı reçeteyi kendin yazacaksın: Kendi finansal disiplinini kuracaksın, yoksa ay sonunu zor görürsün.
Bu ortamda tek bir yol var: Kendi ekonominin patronu olacaksın. Önce gelir-gider defteri açılacak. Ben bunu 2023’te dijitalde denedim, sonra deftere döndüm. Gözünün önünde olunca canın daha çok sıkılıyor ama gerçek bu; gün gün yazınca nerede saçmaladığını görüyorsun. Evde aylık “harcama günü” yapsak da, özellikle dışarıda kartla harcarken insan kendini kaybediyor.
Biriktirmek, geçmişte bankaya para koymak, faizini yemekten ibaretti. Şimdi faiz, enflasyonun peşine yetişemiyor. Ev alayım desen, kaporası zaten yıllık maaşın. Bu yüzden alternatif yollar şart. Ben son iki yıldır gram altın ve dolar biriktiriyorum, en azından param pul olmuyor. Kriptoya da girdim, ama orada gece rahat uyumak zor. Kafası rahat biriysen, her ay kuyumcudan gramla altın almak hâlâ en risksizi.
Bir başka önerim: İki işte çalışmak, ek gelir yaratmak. Pandemi sonrası uzaktan çalışma yaygınlaştı; haftasonu freelance çeviri ya da içerik yazarlığı yaparak cüzdanı biraz şişirdim. Arkadaşım kargo şirketinde akşamları ek mesaiye başladı, cebine ciddi para giriyor. “Aklın varsa tek maaşa güvenme” lafı, 2026’da kural oldu.
Borç işine de dikkat. Kredi kartının asgari tutarına takılınca, bir bakmışsın 10 bin lira borç 25 bine çıkmış. Ben kredi kartını artık alışverişte kullanıp aynı gün ödüyorum, faize bulaşmamak için. Alışkanlık meselesi, ama kurtarıyor.
Bir de harcamalarda “lüks” tanımını yeniden yapmak şart. Dışarıda kahve içmek, eskiden keyifti; şimdi lüks. Ben mesela ayda bir kendime izin veriyorum. Taksiyle gitmek yerine toplu taşıma... 2024’te bunu alışkanlık edindim, bütçem rahatladı.
Eskiden ekonomik istikrar aileden, işten ve devletten beklenirdi. Bugün herkes kendi cebinin bekçisi olmak zorunda. Her şeyi devletten, başkasından bekleyerek yol alınmıyor. Para biriktirmek için acı reçeteyi kendin yazacaksın: Kendi finansal disiplinini kuracaksın, yoksa ay sonunu zor görürsün.
00