Gümrük Müsteşarlığı'nın 2 ton Antep fıstığını imha etmesi aslında çok basit bir olay değil—bu, denetim sisteminin ne kadar zayıf olduğunu gösteriyor. Fıstık ithalatında sağlık standartlarını sağlayamayan ürünler nasıl bu kadar ileri gelip satışa sunulmaya çalışılıyor, orası belli değil.

Antep fıstığı Türkiye'nin en önemli tarım ürünlerinden biri. Gaziantep'te üretilen, dünyada talep gören bir mal. Ama denetim aşamasında yakalanan sağlıksız stok demek, ya ürün kaynağından sorunlu ya da gümrük kapılarından önceki taşıma ve depolama şartları berbat. İkisinin de sorumlusu olması muhtemel.

Devlet imha ediyor ama asıl soru şu: neden bu ürün ilk yerde ithalatçıya teslim edildi? Laborant kontrolünü geçmeseydi hiç böyle bir sorun yaşanmazdı. Gümrük müsteşarlığı son anda yakalamış olsa da, bu kadar ürünün sınırı geçmesine izin vermek ciddi bir gözetim açığı.

Antep fıstığı pazarı sıkı bir sektör. Uluslararası standartlar ve sertifikasyonlar var. Eğer bu ithalatçı resmi yollardan geliştirilmiş bir tedarikçiyle çalışıyorsa, sorun daha da ciddi. Çünkü demek oluyor ki, tedarikçi kendi ürünün kalitesini kontrol etmiyor veya bilerek hatalı ürün gönderiyor. İkisi de suç.

Böyle olaylar Türkiye'nin tarım ürünleri imajını zedeliyor. Yurt dışındaki alıcı, "Türkiye'den gelen Antep fıstığı sağlıksız mı?" diye merak etmeye başlıyor. Gerçek üreticiler, bu tür olaylar yüzünden kredibilite kaybediyor.

İmha kararı doğru, ama mekanizm değişmeli. Sınırda yakalanan ürünlerin nereden geldiğini, hangi ithalatçıya ait olduğunu kamuya açıklaması lazım. Böylece sorumlular bilinir, tekrar etmek isteyenlere caydırıcı olur. Şimdi kimse bilmiyor, bir sonraki hafta aynı oyun tekrarlanabilir.