kripto para türkiye'de yasal mı

Bitcoin aldığım ilk günü hatırlıyorum, 2017 Eylül, gece yarısı, Kadıköy’de bir kafede çaktırmadan telefondan Binance’e giriş yapıyordum. O zamanlar kimse tam olarak “yasal mı” demiyordu, herkes biraz çapraz sorgudaydı. 2024’e geldik, hâlâ net bir yasa yok ama “yasak” da denmiyor. Yani devlet seni coin alıyor diye içeri atmaz, bunu açıkça söyleyeyim. Ama düzenleme dersen; bankalar, kripto borsalarına para gönderirken ciddi denetimde. Vergi konusu ise tam bir muamma; kazanç bildirmen gerekiyor, ama kimse “şu kadar coin aldın, şu kadar sattın” diye peşinden koşmuyor şimdilik. Al-sat yapmak teknik olarak serbest, ama dolandırıcılıkla karşılaşırsan devlet “sen zaten riskli bir işe girmişsin” deyip kenara çekiliyor. O yüzden uygulamada gri bir alan var; her an her şey değişebilir, şaşırmam.

İki sene önce 2021’in Nisan ayında Merkez Bankası bir karar aldı, "kripto paralar ödeme aracı olarak kullanılamaz" dedi. Yani ne kriptoyla kahve alınabiliyor, ne de fatura ödeniyor. Ancak alım-satım işine kimse karışmıyor, adam Binance’ta açıyor hesabı, alıyor satıyor, kimse de “dur” demiyor. Vergilendirme ise hala gri alanda, devlet henüz doğrudan bir vergi modeli koymadı.

Eskiden borsa gibi işlem yapan siteler daha rahat çalışıyordu. Paribu, BTCTurk, Thodex (ki Thodex patladı gitti zaten) gibi yerli borsalar 2017 civarında neredeyse başıboştu. Devletin eli henüz oralara uğramamıştı. Ama 2021'den sonra iş ciddiye bindi, MASAK devreye girdi, KYC (müşterini tanı) uygulamaları zorunlu oldu. Artık kimliksiz hesap açmak imkansız, para çekmek istiyorsan pasaport bile soruyorlar.

Bir de işin dolandırıcılık kısmı var. Üç-beş sene öncesine kadar Instagram’da “bitcoinle zengin edelim” diyen tipler cirit atıyordu. Şimdi regülasyonlar arttı, polis baskınları, haberlerde çıkan operasyonlar çoğaldı. Ama yine de kimse “kripto para yasak” diyemiyor.

Yasal mı? Evet, kripto alıp satmak, elinde tutmak yasal. Ama ödemede kullanmak yasak. Bu arada daha detaylı yasa hâlâ yok; örneğin, vergi vermek zorunda mısın, net bir şey yok. Bankalar kripto borsalarına para transferine izin veriyor mu? Evet, veriyor. Ama bazen açıklamaya “kripto alımı” yazarsan bankadan arıyorlar, bir ikaz geçiyorlar.

Türkiye'de kripto paraların yasal zemini, düzenleyici otoritenin sürekli değişen yaklaşımlarıyla bir ileri bir geri gidiyor. Menkul kıymet mi, emtia mı, yoksa bambaşka bir şey mi olduğu henüz netleşmediği için yatırımcıyı koruyan ya da cezalandıran kesin bir çerçeve çizilemiyor. Merkez Bankası'nın ödeme aracı olarak kullanılmasını yasaklaması, bu alandaki belirsizliği daha da derinleştiren bir adımdı, adeta "kullanma ama alıp satmaya devam edebilirsin" der gibi. Devleti arkasına almadan iş yapanın kaderi mi bu, yoksa kaçırılan bir fırsat mı, zaman gösterecek.