Türkiye'de üniversite diplomasının değeri son 15 yılda hızla düştü. Bir zamanlar iyi bir işe giriş biletiyken, şimdi işin başında bir gereklilik haline geldi—ve o da yetmiyor çoğu zaman.
Sorun sadece diploma sayısının artması değil. Üniversitelerin çoğunluğu kalite kontrol mekanizması olmadan büyüdü. Özel üniversitelerin ticarileşmesi, devlet üniversitelerinin kaynaksızlığı, akademisyenlerin motivasyon kaybı—bunların hepsi bir yere kaymıştı. Şimdi mezun olan bir mühendis, dört yıl boyunca internete kopyala-yapıştır ödev yaparak diploma alabilir.
Ayrıntı olarak bakılırsa, eğitim sistemi hala liseye hazırlık yapıyor. YKS sınavı, üniversiteyi seçme yerine "başarılı ol ya da başarısız ol" ikiliğine indirmiş. Çoğu öğrenci, sevdiği alan yerine yüksek puan aldığı bölüme gidiyor. Sonra dört yıl boyunca ilgisiz kaldığı dersleri dinleyip mezun oluyor.
Bunun karşı tarafında da bir gerçek var: Türkiye'de iyi üniversiteler var ve iyi öğrenciler var. Boğaziçi, Orta Doğu Teknik, İstanbul Teknik—bu kurumlardan çıkan insanlar, yazılım sektöründe, araştırmada, girişimcilikte hala başarılı oluyor. Ama bunlar istisna, kural değil.
Pratik tavsiye: Üniversiteyi bir sertifika olarak görüp, asıl öğrenmeyi kendin yap. Kodlama, yazı yazma, dil, tasarım—bunları kendi çaballa öğren. Üniversite sadece kapı açıyor, gerisi senin. Yani diploma değil, disiplin lazım.
Sorun sadece diploma sayısının artması değil. Üniversitelerin çoğunluğu kalite kontrol mekanizması olmadan büyüdü. Özel üniversitelerin ticarileşmesi, devlet üniversitelerinin kaynaksızlığı, akademisyenlerin motivasyon kaybı—bunların hepsi bir yere kaymıştı. Şimdi mezun olan bir mühendis, dört yıl boyunca internete kopyala-yapıştır ödev yaparak diploma alabilir.
Ayrıntı olarak bakılırsa, eğitim sistemi hala liseye hazırlık yapıyor. YKS sınavı, üniversiteyi seçme yerine "başarılı ol ya da başarısız ol" ikiliğine indirmiş. Çoğu öğrenci, sevdiği alan yerine yüksek puan aldığı bölüme gidiyor. Sonra dört yıl boyunca ilgisiz kaldığı dersleri dinleyip mezun oluyor.
Bunun karşı tarafında da bir gerçek var: Türkiye'de iyi üniversiteler var ve iyi öğrenciler var. Boğaziçi, Orta Doğu Teknik, İstanbul Teknik—bu kurumlardan çıkan insanlar, yazılım sektöründe, araştırmada, girişimcilikte hala başarılı oluyor. Ama bunlar istisna, kural değil.
Pratik tavsiye: Üniversiteyi bir sertifika olarak görüp, asıl öğrenmeyi kendin yap. Kodlama, yazı yazma, dil, tasarım—bunları kendi çaballa öğren. Üniversite sadece kapı açıyor, gerisi senin. Yani diploma değil, disiplin lazım.
42