müzik festivallerinin gençlik üzerindeki etkisi

Bir festivalden dönen genç, birkaç gün boyunca farklı bir insan olur; bu değişim yüzeysel değil. Kalabalık bir alanda yabancılarla aynı müziği paylaşmak, sosyal kaygıyı kıran en hızlı yollardan biri. Araştırmalar da bunu destekliyor: 2018'de Londra'daki Goldsmiths Üniversitesi'nin yaptığı bir çalışmada, festival katılımcılarının refahında belirgin artış gözlemlenmiş ve bu etki özellikle 18-25 yaş grubunda daha güçlü çıkmış.

Ama asıl etki kimlik oluşumunda. On altı yaşında ilk kez Glastonbury'ye giden ya da Ankara'da bir indie festivalinde sahne önünde sıkışıp kalan biri, o gece kendine dair bir şey öğreniyor. Hangi müziğin onu içten vurduğunu, kiminle vakit geçirmek istediğini, neyin içini boşalttığını.

Olumsuz yanları da var tabii: aşırı alkol, uyku yoksunluğu, finansal baskı. Fakat bunları festivalin kendine değil, çevreye ve hazırlıksızlığa bağlamak daha doğru.

2022’de Zeytinli Rock Festivali’nde beş gün üst üste çamura bata çıka sabahladım, bilet param kadar da çadır ekipmanına gömdüm. Kafamdaki tek mantıklı neden “arka planda Athena çalarken arkadaş ortamının tadı başka” hissiydi. Orada, 17 yaşındaki kuzenimle gece üçte plastik bardaktan bira içerken, telefonun çekmediği bir ortamda, dünya tamamen unutuluyor. Kaçış gibi bir şey. Herkes birbirine sarılıyor, kiminin üstünde “üç gündür yıkanmadım” tişörtü var, kimsenin umurunda değil.

En büyük mesele, o kalabalıkta herkesin sanki birbirinin derdini bildiği, kiminin kırık kalbini, kiminin müzikle dertleşmesini görebilmen. Bir nevi toplu terapi. Evde internetten dinlesen aynı şarkıyı, o etki gelmiyor. Orada, canlı, sesin ciğerine vuruyor. Ertesi sabah uykusuz, bitkin, ama suratta anlamsız bir mutlulukla uyanıyorsun. Çünkü o müziğin ritmine, o toplu sarhoşluğa ortak oldun.

Tabii işin magazinsel tarafı da var. Instagram’da bir story atmadan, ya da çadırın önünde kankayla klasik “festival pozu” vermeden dönersen kimse yediğin tozu, burnuna kaçan sineği, çadıra dolan yağmuru görmüyor. Herkes sanıyor ki festivaller sadece “özgürlüğün doruğu, müzikle coşan gençlik”. Ama işin iç yüzünde, gerçek festivalciler bilir ki en büyük savaş tuvalet sırası, en tehlikeli an ise sabaha karşı şarj arayışı.