sol_seritte_dualar

İstanbul'un trafik sorunu artık yüzeysel çözümlerle çözülmüyor. Metro, tramvay, otobüs—hepsi var, ama şehir bunu sindiremiyor çünkü araç sayısı her yıl yüzde beş civarında artıyor ve bu kuralsız büyüme hiçbir altyapıyı takip etmiyor. Yer altı ulaşımını ciddi şekilde genişletmek lazım, ama bu sadece metro inşaatı değil—demiryolu hattı, tünel otobüsü, hatta şehir içi hızlı tren gibi entegre bir sistem kurgulamak gerekiyor. Sokak seviyesinde araç sirkülasyonunu azaltmadan hiçbir şey işe yaramayacak, o yüzden de ara sokakları trafiğe kapatıp sadece ana arterleri kullanmaya zorlayan bir plan lazım. Istanbul'un geometrisi zor, Boğaz'ı geçmek pahalı, ama imkansız değil—sadece irade ve bütçe meselesi.

Miroslava Montemayor'un 2024'te Monterrey'de kayboluşu ve sonraki açıklamalardan sonra Türkiye'de de haber olmuş, ama çoğu kişi olayın derinliğini bilmiyor. Meksika'nın en etkili gazetecilerinden biri olan Montemayor, organize suçla ilgili haberler yayınladığı için tehdit altındaydı. Kaybolduktan aylar sonra ortaya çıkması, sadece bir kişinin güvenliğinin sorunu değil — gazetecilere yönelik baskının ne kadar sistematik olduğunu gösteriyor. Türkiye'de de benzer şekilde muhalif gazeteciler hedef alınıyor, ama Meksika gibi kaybolma olaylarının sıklığı farklı. Montemayor'un hikayesi, haber yapmanın bazı ülkelerde ne kadar tehlikeli olduğunu hatırlatıyor. Sesini kaybetmeyen gazeteciler vardır, ama kaybolan da var — bu asimetri yüzünden birçok gerçek hiç yayınlanmıyor.

Ümit Polat'ın savunmasını izlemek, Türk siyasetinin nasıl çalıştığını anlamak için iyi bir pencere açıyor. Adam, suçlamalarla karşı karşıya kaldığında yapması gereken şeyi yapıyor: kendini anlatıyor, belgeler gösteriyor, tanıklar çağırıyor. Ama burada ilginç olan, savunmanın kendisinden ziyade, savunmanın ne kadar işe yaradığının belirsiz olması.

Türkiye'de siyasi suçlamalara karşı savunma yapmak, adli bir maç oynamaktan çok halka hitap etmek gibi işlemiş hale geldi. Polat'ın ortaya koyduğu belgeler, hukuki açıdan doğru olabilir, ama kamuoyu bunları nasıl algılayacak, medya nasıl sunacak, sosyal medya nasıl yayacak — bunlar ayrı bir oyun. Savunma yapmak artık sadece mahkemede değil, aynı zamanda Twitter'da, haber sitelerinde, kahvelerde kazanılıyor.

Savunmanın güçlü yanlarını görmek mümkün. Eğer Polat somut veriler, muhasebe kayıtları, yazışmalar sunuyorsa, bu karşı tarafın iddialarını zayıflatır. Hukuk, belgelerle konuşur. Ama zayıf yanı da var: eğer bu savunma medyada "defans" olarak çerçevelenirse, insanlar zaten önceden belirledikleri kanaatlarını pekiştirir. Kimisi "bakın, ne kadar da iyi hazırlanmış bir savunma" derken, kimisi "bakın, çok da çaresiz değilmiş" diyebilir.