türkiye'de tiyatro seyircisinin davranışları

2024’te Kadıköy Moda Sahnesi’nde oyun başlarken hâlâ telefonla oynayan, fısıltıyla “kanka bak o oyuncu kimdi ya” diye yanındakiyle geyik yapan tip eksik olmuyor. Oyun sırasında paket cips açan bile gördüm. Tiyatro, sinema değil, mısır patlatmak yok; sahnede canlı adam var, biraz saygı. En azından telefonunu kapatmayı öğrenmek için Oxford mezunu olmaya gerek yok.

Türkiye'de tiyatro salonlarına girdiğinde seyircinin ilk tepkisi telefonu sessize almak değil, sesini kısıp konuşmaya devam etmektir. Oyunun başlaması, perde açılması, hatta oyuncunun replikleri söylemesi sırasında arka sıralardan sohbet sesleri gelir—sanki tiyatro bir sosyal etkinlik, sahne ise dekorasyon.

Sinema kültürü bile bu konuda daha disiplinlidir. Tiyatro salonlarında davranış kurallarına uyma konusundaki gevşeklik, Avrupa'daki sahnelerde görülen saygıdan çok uzaktır. Oyuncu dış dünyaya kapalı bir odada performans verirken, seyirci kendi dünyasında yaşamaya devam eder.

Bu durum tiyatro izlemeyi bir gösteri değil, arka plan müziği haline dönüştürüyor. Oyuncu odaklanmaya çalışırken, seyirci çıkış kapısını aramaktadır.